Xu Hướng 12/2022 # Phân Tích Hình Tượng Sóng Trong Bài Thơ Sóng Của Tác Giả Xuân Quỳnh / 2023 # Top 17 View | Kovit.edu.vn

Xu Hướng 12/2022 # Phân Tích Hình Tượng Sóng Trong Bài Thơ Sóng Của Tác Giả Xuân Quỳnh / 2023 # Top 17 View

Bạn đang xem bài viết Phân Tích Hình Tượng Sóng Trong Bài Thơ Sóng Của Tác Giả Xuân Quỳnh / 2023 được cập nhật mới nhất trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Bài làm:

Là một trong những nhà thơ trẻ Việt nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mĩ cứu nước – Xuân Quỳnh là nhà thơ giàu vẻ đẹp nữ tính, là tiếng nói của một tâm hồn giàu trắc ẩn và hồn hậu, trân thực và luôn da diết khát vọng hạnh phúc trong cuộc sống và trong tình yêu. Được viết trong chuyến đi thực tế tại vùng biển Diêm Điền – Thái Bình năm 1967 và in trong tập “Hoa dọc chiến hào”, bài thơ “Sóng” là tiếng thơ tiêu biểu cho nhà thơ Xuân Quỳnh thuộc vào loại hay nhất của tác giả.

Có thể nói hình tượng “sóng” là một trong những sáng tạo vô cùng độc đáo của nhà thơ Xuân Quỳnh trong bài thơ “Sóng” này hình tượng “sóng” và “em” là hai hình tượng luôn đi sonh hành với nhau không tách rời. “Sóng” là cơ sở để thi sĩ bày tỏ trạng thái bí ẩn của mình là tâm hồn của một ngời phụ nữ đang tràn đầy sức sống đang ở độ tuổi của tình yêu và tuổi trẻ, mọi trạnh thái mãnh liệt của tình yêu, một thứ tình cảm không bao giờ mất đi của cả nhân loại. Mở đầu bài thơ tác giả viết:

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìn ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ”

Tác giả như đang ví hình tượng của “sóng” giống như một người phụ nữ trong tình yêu có tình cảm hết sức thất thường, đôi khi còn không hiểu nổi mình. Hình ảnh sóng ở đây là người ohuj nữ sống trong một không gian chật là “sông” không thể hiểu được mình nên muốn vươn ra một không gian lớn hơn để có thể thấu hiểu được bản thân. Tình cảm của người phụ nữ ở đây là rất tran thành và da diết, thủy chung vẹn toàn từ ngày xưa thế nào thì cho đến bây giờ và ngày sau vẫn nhất nhất là một không thay đổi thao thời gian. Bài thơ là những hình tượng sóng vì vậy mà những khổ thơ cũng nối tiếp nhau như những lớp sóng vậy. “Sóng” ở đay là đói tượng để sẻ chia, để dãi bày và để cảm nhận, cách tính cách của “sóng” cũng như các cung bậc thăng trầm trong tình yêu của một người phụ nữ cụ thể ở đay chính là tác giả Xuân Quỳnh. Nối tiếp mạch cảm xúc của hai khổ thơ đàu thì đến khổ thơ thứ ba chính là hình tượng “sóng” trở thành hình tượng để ngẫm nghĩ:

“Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên?”

Hình tượng “sóng” như để suy tư để nguyện cái ngọn nguồn của tình yêu màu sắc nhiều cung bặc tình cảm khác nhau.TRong ba khổ thơ cuối từ đối tượng là sự suy tư thì hình tượng sóng trở thành đối tượng khát vọng của nhan vật em, nhân vật em và sóng như được hòa tan vào nhau để cùng chiêm nghiệm những thứ về cuộc sống.

Bài thơ là lời tự bạch của một người phụ nữ đang cháy bỏng trong ngọn lửa của tình yêu thể hiện qua hình ảnh của “sóng” rất khéo léo qua những cung bậc thăng thầm của tình yêu và của sóng. Mở đàu bằng hình tượng của “sóng” nhưng cũng là những tâm trạng của người phụ nữ đang yêu nồng cháy, người phụ nữ ở đây dám bộc bạch tình cảm của mình một cách táo bạo vô cùng nhưng không vì thế mà mất đi sự duyên dáng vốn có của mình trong tình yêu. Từ chuyện của con sóng ngoài sông, ngoài biển khơi tác giả chuyển sang câu chuyện về tình yêu đôi lứa, chuyển sóng là đối tượng cảm nhận, sóng là thứ để người phụ nữ trong tình yêu dãi bày tâm sự, trải lòng ra để suy tư và cảm nhận. Dòng suy tư ấy bắt đàu bằng nỗi băn khoăn, trăn trở, khát khao tìm đến ngọn nguồn của tình yêu mà nhân vật trữ tình đang thắc mắc:

“Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua”

Nhưng thiên nhiên là vô tạn cũng như hình tượng “sóng” hết lớp này đến lớp khác mà không sao tìm được nguồn gốc là từ đâu, vì vậy mà nhân vật trữ tình ở đây cũng không thể tìm được ngườn gốc của tình yêu là vì thế đành phải quay trở lại để tự thấu hiểu nỗi lòng bản thân vừa say mê vừa dào dạt những cung bặc khác nhau trong tình yêu. Tuy cuộc đời hữu hạn và vô cùng trác trở nhưng tình yêu thì lại khác dù có xa cách đến mấy cuối cùng nó sẽ tìm được nhau, tìm được tâm hồn đồng điệu:

” Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa”

“Sóng” được viết theo thể thơ năm chữ nhưng số lượng các câu tromg các khổ là không đều nhau, nhịp thơ của tác giả đa dạng và linh hoạt vì thế mà bài thơ có được những nét nhỉ nhảnh, hồn nhiên của một người phụ nữ đàn yêu. Giọng điệu của bài thơ gắn liền với hình tượng của “sóng” rất tha thiết và trân thành nhưng cũng ẩn chứa nỗi phấp phỏng, lo âu, là nhịp đạp của trái tim hồn hậu giàu yêu thương, giàu khát vọng và đặc biệt nahjy cảm của tác giả Xuân Quỳnh.

Cùng với thực thể “em”, hình tượng “sóng” là hai hình tượng song song tồn tại trong nhau trong bài thơ “Sóng” được tác giả Xuân Quỳnh thể hiện thành tình cảm, khát vọng, tâm trạng của một người phụ nữ đang yêu, thất thường như những con sóng ngoài biển khơi và cũng không biết cội nguồn xuất phát từ đâu đến.

Hằng

Phân Tích Hình Tượng Sóng Và Em Trong Bài Thơ Sóng Của Xuân Quỳnh / 2023

Xuân Quỳnh, như mọi người đều biết là nhà thơ của hạnh phúc đời thường. Thơ chị là tiếng lòng của một tâm hồn luôn luôn khao khát tình yêu, gắn bó hết mình với cuộc sống hàng ngày, trân trọng, nâng niu và chi chút cho hạnh phúc bình dị của đời thường.

Trong các nhà thơ Việt Nam hiện đại Xuân Quỳnh là một trong số những người xứng đáng được gọi là nhà thơ của tình yêu. Chị viết nhiều, viết hay về tình yêu, trong đó Sóng là mội bài thơ đặc sắc. Đến Xuân Quỳnh, thơ Việt Nam hiện đại mới có được một tiếng nói bày tỏ trực tiếp những khát khao tình vừa hồn nhiên, chân thật, vừa mãnh liệt, sôi nổi của một trái tim người phụ nữ.

Tình yêu là một đề tài muôn thuở của thơ ca. Nhiều nhà thơ nổi tiếng đã viết về tình yêu bằng một cảm hứng mãnh liệt, in đậm dấu ấn tâm hồn, tư tưởng phong cách nghệ thuật của mình. Xuân Diệu trước đó đã mượn hình tượng biển nói về tình yêu, còn Xuân Quỳnh, chị đã mượn hình tượng sóng để diễn tả những cảm xúc, tâm trạng, những sắc thái tình cảm vừa phong phú, vừa phức tạp, thiết tha sôi nổi của một trái tim phụ nữ đang rạo rực, khát khao yêu đương.

Cùng với hình tượng sóng, bài thơ này còn có một hình tượng nữa là em – cái tôi trữ tình của nhà thơ. Sóng là hình ảnh ẩn dụ của tâm trạng người con gái đang yêu, là sự hoá thân, phân thân của cái tôi trữ tình – một kiểu đặc biệt của cái tôi trữ tình nhập vai. Hai “nhân vật” trữ tình này (sóng và em) tuy hai mà một, có lúc phân đôi ra (để soi chiếu vào nhau, làm nổi bật sự tương đồng), có lúc lại hoà nhập vào nhau (để tạo nên sự âm vang, cộng hưởng). Hai hình tượng này đan cài, quấn quýt với nhau như hình với bóng, song song tồn tại từ đầu đến cuối bài thơ, soi sáng, bổ sung cho nhau nhằm diễn tả một cách mãnh liệt hơn sâu sắc và thâm thìa hơn khát vọng tình yêu đang cuồn cuộn trào dâng trong trái tim nữ thi sĩ.

Hình tượng sóng là mộl tim tòi nghệ thuật độc đáo của Xuân Quỳnh. Hình tượng sóng trước hết được gợi ra từ âm hưởng dào dạt, nhịp nhàng của bài thơ. Đó là nhịp của những con sóng trên biển cả liên tiếp, triền miên, vô hồi vô hạn. Thể thơ năm chữ với những câu thơ không ngắt nhịp đã tạo nên nhịp điệu của những con sóng biển lúc dào dạt, sôi nổi, lúc sâu lắng, dịu êm chạy suốt bài thơ. Song âm điệu chung của bài thơ không đơn giản chỉ là âm điệu của những con sóng biển. Nó còn là âm điệu của một nỗi lòng đang tràn ngập, khao khát tình yêu vô hạn, đang rung lên đồng điệu, hoà nhịp với sóng biển, hoà hợp đến mức không còn thấy đâu là nhịp điệu của sóng biển, đâu là nhịp điệu tâm hồn của thi sĩ. Xuân Quỳnh đã mượn nhịp sóng để thể hiện nhịp lòng của chính mình một trong một tâm trạng bùng cháy ngọn lửa mãnh liệt của tình yêu, không chịu yên tĩnh mà đầy biến động, khao khát. Qua hình tượng sóng, Xuân Quỳnh đã diễn tả vừa cụ thể vừa sinh động những trạng thái, tâm trạng, những cung bậc tình cảm khác nhau trong trái tim của người phụ nữ đang rạo rực yêu đương. Mỗi trạng thái tâm hồn cụ thể của người phụ nữ đang yêu đều có thể tìm thấy sự đồng của nó với một khía cạnh, một đặc tính nào đó của sóng.

Mở đẩu bài thơ là trạng thái tâm lí đặc biệt của một tâm hồn đang khao khát yêu đương, đang tìm đến một tình yêu rộng lớn hơn. Xuân Quỳnh đã diễn tả thật cụ thể cái trạng thái khác thường, vừa phong phú vừa phức tạp trong một trái tim đang cồn cào khao khái tình yêu. Tính khí của người con gái đang yêu, cũng như sóng vậy thôi, vốn mang trong nó nhiều trạng thái đối cực: “Dữ dội và dịu êm, ồn ào và lặng lẽ”… Và cũng như sóng, trái tim người con gái đang yêu không chịu chấp nhận sự tầm thường, nhỏ hẹp, luôn vươn tới cái lớn lao có thể đồng cảm, đồng điệu với mình: “Sông không hiểu nổi mình, Sóng tìm ra tận bể”. Có thể thấy, ngay trong khổ thơ đầu tiên này một nét mới mẻ trong quan niệm về tình yêu. Người con gái khao khát yêu đương nhưng không còn nhẫn nhục, cam chịu nữa. Nếu “Sông không hiểu nổi mình” thì sóng dứt khoát bỏ nơi chật hẹp đó , “tìm ra tận bể”, đến với cái cao rộng, bao dung. Thật là minh bạch và cũng thật là quyết liệt!

Nỗi khát vọng tình yêu xôn xao, rạo rực trong trái tim con người trong quan niệm của Xuân Quỳnh, là khát vọng muôn đời của nhân loại mà mãnh liệt nhất là của tuổi trẻ. Nó cũng như sóng, mãi mãi trường tồn, vĩnh hằng với thời gian. Từ ngàn xưa, con người đã đến với tình yêu và mãi mãi cứ đến với tình yêu. Với con người, tình yêu bao giờ cũng là một khát vọng bồi hồi:

Khi tình yêu đến, như một tâm lí tự nhiên và thường tình, người ta luôn có nhu cầu tự tìm hiểu và phân tích. Nhưng tình yêu là một hiện tượng tâm lí khác thường, đầy bí ẩn, không thể giải thích được bằng lí lẽ thông thường, làm sao có rẽ giải đáp được câu hỏi về khởi nguồn của tình yêu. Cái điều mà trước đó đã từng làm Xuân Diệu băn khoăn ” Làm sao cắt nghĩa được tình yêu?” thì nay, một lần nữa lại được Xuân Quỳnh bộc bạch một cách hồn nhiên, thật dễ thương. Tình yêu cũng giống như sóng biển, như gió trời vậy thôi, làm sao mà hiểu hết được. Nó cũng tự nhiên, hồn nhiên như thiên nhiên, và cũng khó hiểu, nhiều bất ngờ như thiên nhiên:

Tình yêu thường cũng gắn liền với nỗi nhớ khi xa cách. Nỗi nhớ của một trái tim đang yêu được Xuân Quỳnh diễn tả thật mãnh liệt. Một nỗi nhớ thường trực cả khi thức, cả khi ngủ, bao trùm lên cả không gian và thời gian. Một nỗi nhớ cồn cào , da diết, không thể nào yên, không thể nào nguôi. Nó cuồn cuộn, dào dạt như những đợt sóng biển triền miên, vô hồi, vô hạn. Nhịp thơ trong suối bài thơ này là nhịp sóng, nhưng rõ nhất, dào dạt, hăm hở, náo nức nhất, mãnh liệt nhất là ở đoạn thơ này:

Và, như trên đã nói, vẫn là hình tượng song hành của sóng và em bổ sung đắp đổi cho nhau nhằm diễn tả sâu sắc hơn. ám ảnh hơn tình yêu và nỗi nhớ cùng với lòng thuỷ chung vô hạn của một trái tim đang rạo rực yêu thương. Nỗi nhớ được diễn tả qua hình tượng con sóng nhớ bờ “ngày đêm không ngủ được” vẫn chưa đủ, chưa thoả, lại được thể hiện một lần nữa qua nỗi nhớ trực tiếp của nhà thơ: “Lòng em nhớ đến anh, Cả trong mơ còn thức”. Nổi nhớ tràn đầy lòng yêu của nữ thi sĩ. Nỗi nhớ thường trực mong mọi không gian và thời gian, khổ chỉ tồn tại trong ý thức mà còn len lỏi trong tiềm thức, xâm nhập vào cả trong giấc mơ. Những đòi hỏi, khao khát yêu đương của người con gái được bộc lộ thật mãnh liệt nhưng cũng thật giản dị: sóng chỉ khao khát tới bờ cũng như em khao khái có anh! Tình yêu của người con gái ở đây vừa thiết tha, mãnh liệt, vừa trong sáng, giản dị, vừa thuỷ chung, duy nhất. Qua hình tượng sóng và em Xuân Quỳnh đã nói lên thật chân thành, táo bạo, không hề giấu giếm cái khát vọng tình yêu sôi nổi, mãnh liệt của mình – một phụ nữ, một điều thật hiếm thấy trong văn học Việt Nam.

Xuân Quỳnh viết bài thơ Sóng năm 1967, khi mà chị đã từng nếm trải sự đổ vỡ trong tình yêu. Song, người phụ nữ hồn nhiên tha thiết yêu đời này vẫn còn ấp ủ biết bao hi vọng, vẫn phơi phới một vào hạnh phúc trong tương lai. Vừa tự động viên, an ủi mình, chị vừa tin vào cái đích cuối cùng của một tình yêu lớn như con sóng nhất định sẽ “tới bờ”, “dù muôn vời cách trở”. Vì ý thức về thời gian chưa làm cho chị lo âu mà chỉ làm cho chị thêm tin tưởng

Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa.

Xuân Quỳnh vừa thổ lộ trực tiếp, vừa mượn hình tượng sóng để nói và suy nghĩ về tình yêu. Những ý nghĩ này có vẻ tự do, tản mạn nhưng từ trong chiều sâu của thi tứ vẫn có sự vận động nhất quán. Đó là cuộc hành trình, khởi đầu là từ bỏ cái chật chội, nhỏ hẹp để tìm đến một tình yêu bao la, rộng lớn, cuối càng là khát vọng được sống hết mình trong tình yêu, muốn hoá thân vĩnh viễn thành tình yêu muôn thuở:

Sóng là một bài thơ tình yêu rất tiêu biểu cho tư tưởng và phong cách thơ Xuân Quỳnh ở giai đoạn đầu. Một bài thơ vừa xinh xắn, duyên dáng, vừa mãnh liệt, sôi nổi, vừa hồn nhiên, trong sáng, vừa ý nhị, sâu xa. Sau này, khi đã nếm rải nhiều cay đắng trong tình yêu, giọng thơ Xuân Quỳnh không còn phơi phới bốc men say nữa, nhưng cái khát vọng tình yêu vẫn tồn lại mãi mãi trong trái tim tràn ngập yêu thương của chị.

Từ khóa tìm kiếm

phân tích hình tượng sóng

suy nghi cua anh chi ve hinh tuong song va khat vong tinh yeu trong bai tho song cua xuan quynh

phân tích hình tượng sóng của xuân quỳnh

phân tích hình tượng sóng trong bài thơ sóng

hinh tuong song va khat vong tinh yeu trong bai song

phan tich hinh tuong song trong bai tho song cua xuan quynh

Phân tích hình tượng sóng của Xuân Quỳnh

phan tich bai song cua xuan quynh

phân tích hình tượng sóng và em trong bài sóng

suy nghi cua anh chi ve hinh tuong song

Hình Tượng Sóng Và Em Trong Bài Thơ Sóng, Xuân Quỳnh / 2023

Trong các bài kiểm tra hay bài thi, ” Hình tượng sóng và em ” là một trong những dạng đề hay ra nhất bởi sự khéo léo và tài tình của Xuân Quỳnh khi đặt song song hai hình tượng sóng và em trong bài thơ Sóng để thể hiện những cung bậc của sóng cũng chính là những cung bậc, rung động của trái tim người thiếu nữ khao khát yêu đương. Vì vậy đây là dạng đề học sinh không thể không ôn khi học bài “Sóng”.

Phân tích hình tượng sóng và em trong bài thơ sóng của Xuân Quỳnh

Xuân Quỳnh là một gương mặt tiêu biểu của phong trào thơ trẻ chống Mĩ. Trong dàn đồng ca của thơ trẻ chống Mĩ, Xuân Quỳnh nổi lên như một tiếng thơ trẻ trung, tươi mát, đầy nữ tính. Cũng bám sát vào cuộc lao động và chiến đấu anh hùng của con người Việt Nam, nhưng Xuân Quỳnh còn thể hiện được cả một sức mạnh mãnh liệt về tình yêu. Điểm đặc sắc trong thơ tình yêu của Xuân Quỳnh là vừa khát khao một tình yêu lí tưởng vừa hướng tới một hạnh phúc thiết thực của đời thường.

Tất cả những điều ấy được thể hiện trong một tiếng thơ giản dị, tự nhiên và hồn nhiên gần như bản năng vậy. Nhắc đến Xuân Quỳnh người ta thường nhắc đến những bài thơ nổi tiếng: Thuyền và biển, Thơ tình cuối mùa thu, Tự hát… và nhất là Sóng – bài này được rút ra từ tập Hoa dọc chiến hào. Có thể nói, Sóng đã kết tinh được tất cả những gì là sở trường nhất của hồn thơ Xuân Quỳnh.

Hình tượng bao trùm cả bài thơ này không có gì khác hơn là sóng. Sóng vừa được gợi ra trong một âm điệu rất phù hợp, vừa được tái tạo với hàng loạt ý nghĩa phong phú của nó.

Một bài thơ chân chính bao giờ cũng tác động vào tâm hồn người đọc trước tiên bằng âm điệu của nó. Người đọc còn chưa kịp hiếu chi tiết hình ảnh thì đã bị. cuốn theo âm điệu, nói một cách khác, âm điệu đã xâm chiếm tâm hồn người đọc. Âm điệu của một bài thơ bao giờ cũng là sự hoà điệu nhuần nhuỵ giữa cảm xúc thơ và tiết điệu ngôn ngữ. Vì thế âm điệu chứa đựng tinh chất của tình cảm thơ. Ẩn trong âm điệu là cái hồn, cái thần của xúc động thơ. Vì những lí do ấy mà khi đọc thơ, điều trước tiên và cũng là khó nhất, ấy là phải cảm nhận và nắm bắt cho được âm điệu của nó.

Đọc bài thơ Sóng, chúng ta còn chưa hiểu các ý nghĩa của sóng, nhưng ai cũng dễ bị âm điệu cuốn hút. Bởi âm điệu thơ ở đây cũng là âm điệu của sóng biển. Thi sĩ đã khéo đưa nhịp triền miên của sóng vào thơ hay sóng biển khuấy động hồn người đọc tạo nên sóng lòng và sóng lòng đã tràn ra câu chữ mà thành sóng thơ?

Âm điệu thơ phụ thuộc khá nhiều vào thể loại. Xem ra, thể thơ ngũ ngôn ở đây đã phát huy được sở trường riêng của nó. Khéo khai thác sự biến hoá phong phú về cả vần và nhịp của ngũ ngôn, Xuân Quỳnh đã sử dụng nhuần nhuyễn nhịp thơ để tạo ra nhịp sóng. Nói riêng khổ thơ đầu, hai câu đầu là nhịp 2/3:

Dữ dội / và dịu êm Ồn ào / và lặng lẽ thì hai câu tiếp theo đã chuyển nhịp 3/2 (cầu kì hơn là 1/2/2) Sóng/ không hiểu/ nổi mình Sóng/ tìm ra tận bể

Nhịp thơ thay đổi như vậy đã giúp Xuân Quỳnh mô phỏng được nhịp sóng vốn biến đổi rất mau lẹ, biến hoá không ngừng.

Cách tổ chức ngôn từ cũng góp phần tạo ra âm điệu của bài thơ. Thi sĩ đã triệt để tận dụng lôi tổ chức theo nguyên tắc tương xứng, hô ứng, trùng điệp. Nhất là việc tạo ra các cặp từ, các vế câu, các cặp câu, thậm chí ngay cả các khổ thơ cũng hình thành những cặp đi liền kề, kế tiếp luân phiên đắp đối nhau về bằng trắc nữa. vế tiếp vế, câu tiếp câu. ớ đây vừa “dữ dội và dịu êm” – “ồn ào và lặng lẽ”, ngay đó đã là: “Ôi con sóng ngày xưa – và ngày sau vẫn thế”… cứ thế:

– Em nghĩ về anh em Em nghĩ về biển lớn – Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước – Dầu xuôi về phương Bắc Dẫu ngược về phương Nam.

Cặp này vừa lướt qua, cặp khác đã xuất hiện, tựa như con sóng này vừa lượn xuống, con sóng khác đã trào lên. Nhờ đó âm điệu thơ gợi được hình ảnh những con sóng trên mặt biển, cứ miên man, khi thăng khi giáng, khi bổng khi trầm, vô hồi vô hạn. Ta cứ thấy trong âm điệu nhấp nhô những con sóng nối tiếp nhau, gối đầu lên nhau, xô đuổi nhau bất tận. Vậy là, trước khi sóng hiện hình qua những hình ảnh cụ thể thì chúng ta đã nghe thấy tiếng sóng trong âm hưởng, âm điệu.

Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ cùng tên của Xuân Quỳnh

Sóng là hình tượng trung tâm của bài thơ. Nhưng cũng cần phải thấy thi phẩm này có một lối cấu trúc hình tượng khá độc đáo. Mỗi bài thơ thường vẽ ra hình tượng tác giả của nó. Hình tượng tác giả trong bài thơ không hề đồng nhất với con người thi sĩ ở ngoài đời. Nhà thơ thường chọn một tư thế, một dáng điệu trong thơ để phô diễn tâm tình của mình sao cho phù hợp nhất.

Có thể Xuân Quỳnh viết bài thơ này tại nhà của mình. Nhưng hình tượng tác giả trong bài thơ này lại là người phụ nữ đang đứng trước biển, đối diện với đại dương, với sóng để suy tư, ngẫm nghĩ và khát khao. Mỗi một phát hiện về sóng, người phụ nữ ấy lại liên tưởng đến mình và tình yêu. Bởi thế, mỗi mệt khám phá về sóng cũng là một khám phá về chính mình. Vì thế mà sóng là hoá thân, là phân thân của cùng một cái “tôi” Xuân Quỳnh. Sóng và Em trở thành hai hình tượng xuyên suốt, khi tách rời, khi hoà nhập; chuyển hoá sang nhau, tuy hai mà một, tuy một mà hai. Đến nỗi, ta có thể khẳng định Sóng là cái “tôi” thứ hai của Xuân Quỳnh.

Mỗi một khổ thơ là một khám phá về sóng, mỗi một khổ thơ, sóng lại hiện lên một ý nghĩa khác. Cho nên không thể lược quy riêng vào một ý nghĩa nào, mà phải nắm bắt hình tượng sóng với tất cả các ý nghĩa của nó. Và chỉ có thể nói rằng sóng là tâm hồn, là khát vọng, là tình yêu của người phụ nữ mà thôi.

Mở đầu bài thơ, sóng hiện ra với một ý nghĩa rất đặc biệt: sóng mang nữ tính. Nghĩ thật thú vị, nam thi sĩ Xuân Diệu thấy sóng biển là một chàng trai đang yêu bờ đắm đuôi, cuồng nhiệt. Còn nữ sĩ Xuân Quỳnh lại thấy sóng mang trong nó khí chất người phụ nữ. Có phải nhà thơ trữ tình thường có thiên hướng áp đặt cái “tôi’ của mình vào đô’i tượng chăng? Phải nói rằng đây là một tiếng nói đầy kiêu hãnh về giới mình:

Dữ dội và dịu êm Ôn ào và lặng lẽ Sóng không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể.

Trong khí chất của sóng, thấy có sự hài hòa của các đốì cực. Vừa dữ dội nhất vừa dịu êm nhát, vừa ồn ào nhất, vừa lặng lẽ nhất. Và mỗi con sóng nhỏ lại mang trong mình một khát vọng lớn. Và đó là khát vọng về sự lớn lao. Vi mang khát vọng lớn mà sóng trở nên quyết liệt. Vâng, nếu một khi xảy ra chuyện “Sóng không hiểu nổi mình” thì dứt khoát “Sóng tìm ra tận bể”. Sóng sẽ từ bỏ sự chật chội, nhỏ hẹp để tìm đến sự lớn lao, bao dung, khoáng đạt.

Đứng trước biển, con người ta dễ có cảm giác rằng: nghìn năm trước khi chưa có mình, biển vẫn thế này, nghìn năm sau khi mình đã tan biến khỏi mặt đất rồi, biển vẫn thế kia. vẫn những con sóng từ ngoài xa mải miết chạy vào bờ, tan mình trên bờ bãi. Biển vẫn xôn xao, cồn cào, xáo động thế! Biển là hình ảnh của sự bất diệt. Đổì diện với sự bất diệt có thực của biển, người ta liên tưởng đến sự bất diệt khác: sự bất diệt của khát vọng! Chừng nào còn tuổi trẻ, chừng ấy khát vọng tình yêu vẫn bồi hồi vỗ sóng trong lồng ngực họ:

Ôi con sóng ngày xưa Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ.

Đến khổ thơ thứ ba, sóng lại hiện lên với một ý nghĩa khác: Nguồn gốc của sóng cũng là nguồn gổc bí ẩn của tình yêu! Đứng trước biển, những phụ nữ ấy muốn cắt nghĩa về nguồn góc của sóng. Nhưng nỗ lực ấy trở nên bất lực. Nguồn gốc của sóng cũng huyền bí như nguồn gốc của tình yêu:

Sóng bắt đầu từ gió Gió bắt đầu từ đâu Em củng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau? “Khi nào ta yêu nhau”,

Câu hỏi ấy dường như là băn khoăn của mọi đôi lứa. Và không ai trả lời được tới cùng: Càng yêu nhau say đắm bao nhiêu, người ta càng thấy rằng tình duyên của mình là không thể giải thích được. Người ta thường thiêng liêng hoá tình yêu. Nó là sự gặp gỡ trong kiếp này, nhưng biết đâu lại là sự hẹn hò từ kiếp trước. Người ta chỉ muốn tin thế! Và phải tin thế, tình yêu của con người mới trở nên thiêng liêng!

Rồi cứ thế, sóng là nỗi nhớ của tình yêu: “Con sóng dưới lòng sâu – Con sóng trên mặt nước – Ôi con sóng nhớ bờ – Ngày đêm không ngủ được – Lòng em nhớ đến anh – Cả trong mơ còn thức”. Là lòng thuỷ chung: “Dẫu xuôi về phương Bắc – Dẫu ngược về phương Nam – Nơi nào em cũng nghĩ – Hướng về anh một phương”. Là hành trình đến với hạnh phúc của những lứa’ đôi: “Ớ ngoài kia đại dương – Trăm nghìn con sóng đó – Con nào chẳng tới bờ – Dù muôn vời cách trở”. Là sự khôn cùng của khát vọng: “Cuộc dời tuy dài thế – Năm tháng vẫn đi qua – Như biển kia dẫu rộng – Mây vẫn bay về xa”…

Cứ thế, lời thơ triền miên cùng với sóng. Đề đến cuối cùng, nó hiện ra trong khao khát mãnh liệt nhất và cũng là khao khát vô biên tuyệt đích nhất: Khao khát bất tử. Điều này là một lôgic hiển nhiên. Đứng trước biển, người ta đối diện với sự vô cùng vô tận của không gian; cũng là đối diện với sự vô thủy vô chung của thời gian và nhãn tiền là sự vô hạn vô hồi của biển cả. Người ta khó tránh khỏi cảm giác rợn ngợp. Thấy đời người thật là ngắn ngủi, kiếp người thật là nhỏ nhoi phù du, vô nghĩa. Chỉ có biển kia là vẫn thế. Chỉ có biển kia là bất diệt. Thân phận phù du nào cũng muôn hóa vĩnh hằng! Người ta thèm muôn được bất tử. Người phụ nữ này cũng thế. Chị muốn có mặt mãi trên cõi đời này. Để được sống! Đế được yêu! Sống trong tình yêu ấy là hạnh phúc. Thế là khát khao ấy đã dâng lên mãnh liệt khôn cùng:

Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu Để ngàn năm còn vỗ.

Bài thơ dẫu đã dừng, nhưng những con sóng đó vẫn cồn cào trong ngực biển, trong lồng ngực những lứa đôi không bao giờ ngừng nghỉ!

Soạn Bài Thơ Sóng Của Tác Giả Xuân Quỳnh / 2023

BÀI LÀM

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

Vài nét về tác giả:

Xuân Quỳnh (1942 – 1988) Quê ở Hà Đông – Hà Nội. Xuất thân từ gia đình công chức, mồ côi mẹ từ nhỏ.

Xuân Quỳnh là diễn viên mùa của Đoàn Văn công nhân dân Trung ương, là biên tập viên báo Văn nghệ, biên tập viên Nhà xuất bản Tác phẩm mới, Ủy viên Ban Cháp hành Hội nhà văn Việt Nam khóa III.

Tác phẩm chính: Thơ Tơ tằm – chồi biếc, Hoa dọc chiến hào (1968), Gió Lào Cát Trắng (1974)…

Xuân Quỳnh là một trong số những nhà thơ tiêu biểu nhất của thế hệ các nhà thơ trẻ thời kỳ chống Mĩ.

Thơ Xuân Quỳnh vừa tươi tắn, vừa chân thành, đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng về hạnh phúc bình dị đời thường.

Năm 2001, Xuân Quỳnh được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

Tác phẩm “Sóng”:

Bài thơ được sáng tác năm 1967

Hoàn cảnh sáng tác: Trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái Bình).

Bài thơ được in trong tập Hoa dọc chiến hào

Bố cục bài thơ gồm 3 phần:

Phần một: Hai khổ thơ đầu: Cảnh tả thực về sóng và sự liên tưởng đến tình yêu.

Phần hai: Bốn khổ thơ tiếp theo: Tình yêu chung thủy, dạt dào và nỗi nhớ da diết của người con gái đang yêu.

Phần ba: Phần còn lại: Khát vọng được biến mình thành con sóng tình yêu của nữ tác giả.

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Câu 1.

Âm điệu, nhịp điệu của bài thơ:

Âm điệu bài thơ khi nhẹ nhàng, êm ái, khi da diết, mạnh mẽ giống như con sóng “dữ dội và dịu êm”.

Những yếu tố tạo nên âm điệu, nhịp điệu của bài thơ:

Thứ nhất, cảnh thật của những con sóng: khi mạnh mẽ xô vào bờ, khi lại nhẹ nhàng mơn chớn bờ cát trắng.

Thứ hai, những cảm xúc của tình yêu: khi nồng nàn da diết, khi êm dịu nhẹ nhàng, khi lại hờn giận, nhớ nhung…

Thứ ba: Cảm xúc của chính tác giả. Khi viết bài thơ này, Xuân Quỳnh mới hai mươi lăm tuổi – đúng tuổi đang yêu với một tình yêu thủy chung và mạnh mẽ. Lời thơ cũng chính là lời của Xuân Quỳnh muốn gửi đến người mình yêu.

Câu 2.

Phân tích hình tượng sóng:

Hình tượng bao trùm, xuyên suốt bài thơ là hình tượng sóng. Mạch liên kết các khổ thơ là những khám phá liên tục về sóng. Những con sóng “dữ dội và dịu êm”, “ồn ào và lặng lẽ”, “sóng tìm ra tận bể”. Trước mắt ta là những con sóng khi mơn chớn vỗ vào bờ cát trắng, khi lại dồn dập ập vào bờ. Cũng giống như tình yêu khi nhẹ nhàng dịu êm, khi lại hờn ghen giận dỗi. Và những nỗi nhớ niềm thương, những cung bậc cảm xúc của tình yêu cũng chẳng khác những con sóng đang vỗ về trước mắt người thiếu nữ trẻ. Nếu như con sóng đang “tìm ra tận bể” thì tình yêu trong trái tim nhà thơ cũng đang bồi hồi và “đầy khát vọng” được ôm ấp, được yêu thương.

“Trước muôn trùng sóng bể,

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên?”

Tình yêu không có lý do, như con sóng kia không biết “từ nơi nào sóng lên”. Chỉ biết rằng, tình yêu xuất phát từ trái tim đang nồng nàn, đang khát khao của Xuân Quỳnh. Tình yêu ấy thủy chung và mạnh mẽ, như con sóng vô tận ngàn năm vẫn vỗ vào bờ.

Hàng nghìn con sóng, sóng của biển cả, và sóng trong lòng tác giả, tất cả đang tìm vào bến bờ hạnh phúc. Nỗi nhớ của Xuân Quỳnh lan sang cả những con sóng vô tri vô giác:

“Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được”

Đến lúc này, hình ảnh sóng và người đã hòa nhập với nhau làm một. Sóng nhớ bờ, còn Xuân Quỳnh nhớ người yêu. Một nỗi nhớ thổn thức, khôn nguôi.

Con sóng nào rồi cũng sẽ tới bờ dù muôn vời cách trở, giống như tình yêu của Xuân Quỳnh, dù có phải trải qua bao nhiêu xa cách hay trắc trở đi chăng nữa, cũng vẫn sẽ đến được với nhau, đến với bến bờ hạnh phúc trong biển cả tình yêu.

Vì thế, Xuân Quỳnh đã hóa thân mình thành sóng, để mong được vỗ vào bờ hàng đêm, hàng ngày, được thỏa nỗi nhớ với người mình yêu.

Câu 3.

Mối quan hệ giữa sóng và em:

Sóng và em tuy hai mà một. Cả hai cùng chung những trạng thái cảm xúc: dữ dội và dịu êm, ồn ào và lặng lẽ. Dù sóng chỉ là con sóng vô tri vô giác, sóng vỗ vào bờ theo quy luật tự nhiên. Nhưng dưới cái nhìn của một con người đang khát khao tình yêu, con sóng ấy đã trở thành con sóng lòng của tác giả.

Nghệ thuật kết cấu của bài thơ:

Kết cấu bài thơ rất chặt chẽ. Các khổ thơ vừa diễn tả sóng, vừa diễn tả cảm xúc của nhà thơ. Ban đầu là tình yêu chung thủy, sau là nỗi nhớ, là khát khao được tìm về bến đỗ bên người mình yêu.

Sự tương đồng giữa người phụ nữ đang yêu và những con sóng:

Con sóng và trái tim Xuân Quỳnh đã hòa vào nhau làm một. Cả hai sẽ cùng mãi thủy chung. Vì thế, Xuân Quỳnh đã hóa thân thành một con sóng nhỏ để mong được vỗ về với bến yêu thương.

Câu 4.

Bài thơ là lời tự bạch của một tâm hồn phụ nữ dang yêu. Người phụ nữ ấy có tâm hồn rất trong sáng với một tình yêu chung thủy và nồng nàn, da diết.

Dù là con gái, và đang sống trong thời còn hà khắc về chuyện yêu đương nam nữ, nhưng Xuân Quỳnh đã không ngại ngần thể hiện tình yêu của mình một cách thẳng thắn. Thậm chí, Xuân Quỳnh còn viết lên những nỗi niềm cảm xúc của mình, những nỗi khát khao được trao đi và nhận lại yêu thương của một tình yêu thực sự.

Cập nhật thông tin chi tiết về Phân Tích Hình Tượng Sóng Trong Bài Thơ Sóng Của Tác Giả Xuân Quỳnh / 2023 trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!