Xu Hướng 2/2024 # Phân Tích Bài Thơ Tiếng Gà Trưa Của Xuân Quỳnh Để Thấy Kí Ức Đẹp Tuổi Thơ # Top 6 Xem Nhiều

Bạn đang xem bài viết Phân Tích Bài Thơ Tiếng Gà Trưa Của Xuân Quỳnh Để Thấy Kí Ức Đẹp Tuổi Thơ được cập nhật mới nhất tháng 2 năm 2024 trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh để thấy những kí ức đẹp của tuổi thơ cùng với tình bà cháu gắn bó sâu sắc.Nhắc đến tuổi thơ, có lẽ trong tâm trí của mỗi người sẽ hiện lên hình ảnh hay âm thanh nào đó của một thời từng gắn bó:đó có thể là hình ảnh cánh diều chao nghiêng, là bóng dáng của dòng sông, con thuyền, là kỉ niệm về cây đa mái đình lũy tre làng, cũng có thể là âm thanh của tiếng sáo, tiếng nô đùa của chúng bạn hay lời ru ầu ơ của mẹ hiền.

Còn với người chiến sĩ trong bài thơ “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh, biết bao kí ức tuổi thơ tươi đẹp trong những năm tháng tuổi thơ được sống cùng người bà hiền từ được gọi về trong chính thanh âm của tiếng gà thân thuộc buổi ban trưa…

Giới thiệu về tác giả Xuân Quỳnh và tác phẩm

Những nét chính về nhà thơ Xuân Quỳnh cùng hoàn cảnh ra đời của bài thơ sẽ là gợi ý giúp người đọc phân tích bài thơ Tiếng gà trưa cũng như khám phá được những giá trị và tư tưởng của tác phẩm.

Tìm hiểu về nhà thơ Xuân Quỳnh

Nhà thơ Xuân Quỳnh (1942 – 1988) được biết đến là một nhà thơ xuất sắc của nền văn học hiện đại Việt Nam. Bà vốn là quê ở làng La Khê, thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội). Bà được chú ý với một hồn thơ trẻ trung, sôi nổi ngay từ khi cho ra mắt tập thơ đầu tay “Chồi biếc” (1963).

Trong những sáng tác của mình, Xuân Quỳnh thường dùng ngòi bút của mình để thể hiện những tình cảm gần gũi, bình dị, nhất là những tình cảm của đời sống gia đình. Chính cách lựa chọn nội dung thể hiện trong thơ mà người đọc luôn cảm nhận được ở người nữ sĩ này một trái tim dạt dào tình yêu thương và niềm khát khao hạnh phúc cháy bỏng.

Tuy nhiên, khi sự nghiệp sáng tác đang trong giai đoạn phát triển thì Xuân Quỳnh đã từ giã cõi đời vì tai nạn bất ngờ. Sự ra đi đột ngột ấy của bà đã để lại niềm tiếc nuối và xót thương vô hạn trong lòng người ở lại. Năm 2001, bà được tặng giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật bởi những đóng góp tích cực mà bà dành cho văn học.

Đôi nét về bài thơ Tiếng gà trưa

Bài thơ “Tiếng gà trưa” được in lần đầu trong tập “Hoa dọc chiến hào” (1968). Tác phẩm được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ và được lấy cảm hứng từ chính những kí ức sống động của một thời tuổi thơ Xuân Quỳnh. Đó là kí ức về những năm tháng dù thiếu vắng tình cảm yêu thương của mẹ cha (do mẹ bà mất sớm còn cha thường đi làm xa) nhưng lại được một người bà hiền từ hết mực săn sóc, chăm lo.

Khoảng thời gian tuổi thơ được sống bên bà ấy chính là một kí ức sâu đậm đi theo Xuân Quỳnh trong suốt những hành trình của cuộc đời. Bài thơ tuy được viết bằng những hình ảnh, chi tiết giản đơn, bình dị nhưng đã gợi lại một cách xúc động và chân thành những kỉ niệm tuổi thơ cũng như tình cảm rất đỗi thiêng liêng giữa bà và cháu.

Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Những xúc cảm được khơi nguồn từ tiếng gà trưa, những kí ức ùa về của tuổi thơ cùng những suy ngẫm của người chiến sĩ là những ý chính cần tìm hiểu khi phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh.

Những cảm xúc bắt nguồn từ âm thanh tiếng gà trưa

Mở đầu bài thơ, Xuân Quỳnh đã dùng những dòng dẫn dắt cảm xúc rất mộc mạc dưới hình thức lời kể của anh chiến sĩ:

“Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ: “Cục… cục tác cục ta” Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ”

Trong lần dừng chân, không biết vô tình hay hữu ý mà người chiến sĩ lại nghe được âm thanh tiếng gà trưa để rồi từ đó trong lòng anh như ùa về biết bao nhiêu là cảm xúc và cả những kỉ niệm thân thương của tuổi thơ. Giữa những phút giây hành quân mệt mỏi, nặng nề đầy vất vả, trong lúc nghỉ ngơi bên một xóm nhỏ, bất chợt âm thanh tiếng gà trưa vang lên đã bắt nguồn cho những cảm xúc dạt dào của người chiến sĩ. Đó là âm thanh “Cục… cục tác cục ta” của một con gà mái đang nhảy ổ – một thứ âm thanh rất đỗi quen thuộc của bất cứ làng quê, thôn xóm nhưng trong thời điểm này, không gian này, nó lại mang một ý nghĩa vô cùng đặc biệt.

Trong những tháng năm của tuổi thơ, tiếng gà nhảy ổ vào buổi trưa là một âm thanh rất quen thuộc của biết bao đứa trẻ, người chiến sĩ trong bài thơ cũng từng là một đứa trẻ như thế. Vậy nên khi đã trưởng thành và vì một lí do nào đó phải rời xa làng quê, mái nhà thân thương, ắt hẳn âm thanh quen thuộc kia cũng sẽ là một trong những điều ít nhiều đọng lại trong tâm trí mỗi người.

Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa sẽ thấy đối với người chiến sĩ, tiếng gà trưa xuất hiện lúc này không chỉ giúp anh cảm thấy cảnh vật thêm phần sinh động giữa cái nắng trưa mà còn giúp anh có nhận ra hình như âm thanh ấy giúp “bàn chân đỡ mỏi”, hình như nó có sức mạnh xua đi biết bao nỗi nhọc nhằn, vất vả của cuộc hành quân. Kì diệu hơn nữa, nó lại là tiếng “gọi về tuổi thơ” giúp người chiến sĩ tìm về lại với biết bao kỉ niệm tươi đẹp.

Câu thơ “Cục… cục tác cục ta” mô phỏng lại âm thanh của tiếng gà như tạo nên dấu ấn đặc biệt và cũng tạo cho khổ thơ nét tự nhiên, gần gũi với cuộc sống đời thường. Bên cạnh đó, thay vì sử dụng từ “thấy” thì tác giả lại lặp lại ba lần từ “nghe” để nhấn mạnh cảm xúc, tâm trạng của tác giả cũng như của người chiến sĩ. Đó chính là phép chuyển ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, lấy thính giác thay cho thị giác, tác giả “nghe” thấy tiếng gà và đồng thời cũng “nghe” thấy những điều kì diệu lần lượt hiện ra trước mắt.

Những kỉ niệm tuổi thơ ùa về bên người bà thân thương

Từ tiếng gà trưa thân thương ấy, biết bao nhiêu kỉ niệm tuổi thơ được gọi về và trước nhất là hình ảnh những quả trứng hồng cùng với những con gà mái mơ, mái vàng bên ổ rơm quen thuộc:

“Tiếng gà trưa Ổ rơm hồng những trứng Này con gà mái mơ Khắp mình hoa đốm trắng Này còn gà mái vàng

Lông óng như màu nắng”.

Khi phân tích bài thơ Tiếng gà trưa sẽ thấy những hình ảnh đó đã góp phần tạo nên một bức tranh tươi tắn đầy màu sắc. Đó là màu “hồng” của ổ trứng trong rơm, là màu “đốm trắng” của gà mái mơ, là màu “vàng óng” của gà mái vàng. Tuy được miêu tả một cách bình dị nhưng tất cả những hình ảnh nói trên đã làm hiện hữu trong tâm trí người chiến sĩ sự tươi thắm của kí ức tuổi thơ.

Tiếp đó, âm thanh “tiếng gà trưa” đã gọi về hình ảnh một người mà người chiến sĩ vô cùng quý mến, dù xuất hiện với tiếng mắng nhưng đó lại là tiếng mắng đầy yêu thương:

“Tiếng gà trưa Có tiếng bà vẫn mắng Gà đẻ mà mày nhìn Rồi sau này lang mặt! Cháu về lấy gương soi Lòng dại thơ lo lắng.”

Có một sự thật là nhìn gà đẻ thì không có bị lang mặt nhưng bà vẫn tin rằng quan niệm của người xưa về điều đó là đúng. Thế nên bà mới “mắng” cháu nhưng thực chất đó là hành động “mắng” biểu hiện tình yêu thương và sự quan tâm của bà dành cho đứa cháu của mình. Đứa cháu thì đang tuổi thơ ngây nên không khỏi lo lắng trước lời mắng của bà đã quyết định “về lấy gương soi”. Hình ảnh thuở bé ấy của người chiến sĩ cùng lời “mắng” yêu của bà hiện lên sao đáng yêu quá đỗi.

Người cháu không trách bà vì lời mắng, người cháu hiểu đó là lời mắng của sự yêu thương. Với người chiến sĩ, bà lúc nào cũng là một người bà tần tảo và anh không thể nào quên được sự chắt chiu, vun vén của bà cho gia đình trong hình ảnh bà nâng niu những quả trứng hồng để gà mái ấp:

“Tiếng gà trưa Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp.”

Khi phân tích bài thơ Tiếng gà trưa, ta thấy bà lo cho trứng ấp thành gà con và bà còn có những nỗi lo lớn hơn:

“Cứ hàng năm hàng năm Khi gió mùa đông tới Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối Để cuối năm bán gà Cháu được quần áo mới.”

Bà lo rằng thời tiết có khi trở trời với “gó mùa đông”, với “sương muối” thì đàn gà bà mất công chăm sóc bấy nay sẽ khó lòng cầm cự. Bà tiếc công bà thì ít và bà buồn vì không chăm chút cho cháu được đủ đầy thì nhiều. Thì ra bà chắt chiu mọi thứ là vì muốn đem lại cho anh chiến sĩ chút niềm vui của tuổi nhỏ. Và rồi với tình yêu thương, sự chắt chiu ấy, bà đã dành cho anh niềm hạnh phúc bé khi có bộ quần áo mới:

“Ôi cái quần chéo go Ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu Đi qua nghe sột soạt”

Cháu đón nhận tình yêu thương của bà trong sự vô tư của con trẻ. Lúc đó, có lẽ người chiến sĩ Bộ quần áo ấy tuy chưa phải là đẹp nhất nhưng lại là bộ hoàn hảo nhất của tình yêu thương. Niềm hạnh phúc bình dị có được nhờ sự chắt chiu của bà từ những quả trứng hồng nên những quả trứng với sắc hồng ấy chính là giấc mơ suốt thời tuổi thơ của cháu:

“Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về nằm mơ Giấc ngủ hồng sắc trứng”

Chính tấm lòng nhân hậu và đức hi sinh của bà đã giúp cho người chiến sĩ sống trong tình yêu thương dạt dào, có những mùa xuân vui với quần áo mới như chúng bạn. Như đã nói, phân tích bài thơ Tiếng gà trưa sẽ thấy tác phẩm được viết nên từ tình cảm của nhà thơ dành cho người bà thân thương của mình. Do vậy, người bà trong bài thơ cũng mang bóng dáng của người bà Xuân Quỳnh và cũng là hình ảnh của biết bao nhiêu người phụ nữ khác với phẩm chất truyền thống là giàu đức hi sinh và hết lòng với con cháu.

Trong phần thơ viết về những kỉ niệm tuổi thơ này, câu thơ “tiếng gà trưa” với mỗi lần lặp lại lại gợi ra một hình ảnh của thuở nhỏ. Sự lặp lại của âm thanh ấy chính là sự điểm nhịp cho dòng cảm xúc của nhân vật trữ tình…

Những suy ngẫm của người chiến sĩ trên đường hành quân

Dành thời gian quay về tuổi thơ để có cơ hội gặp lại những điều thân thương, đến khổ thơ cuối, tác giả đã để cho nhân vật quay về hiện tại. Chính lúc này đây, đứa cháu năm nào đã trở thành người chiến sĩ và sẽ luôn nằm lòng những điều tạo nên động lực để mình có sức mạnh chiến đấu:

“Cháu chiến đấu hôm nay Vì lòng yêu Tổ quốc Vì xóm làng thân thuộc Bà ơi, cũng vì bà Vì tiếng gà cục tác

Ổ trứng hồng tuổi thơ”.

Sự lặp lại nhiều lần của từ “vì” đã giúp người chiến sĩ thể hiện rõ ý nghĩa của cuộc chiến đấu mà anh tham gia. Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa sẽ thấy người chiến sĩ cầm súng chiến đấu trước hết vì tình yêu nồng nàn của anh dành cho Tổ quốc, vì cả người bà thân thương và “tiếng gà trưa”, “ổ trứng hồng”.

Người chiến sĩ nhận thức rất rõ một điều là, chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc cũng chính là bảo vệ những người thân thương, những gì thân thuộc với mình. Thế nên ở những dòng thơ cuối này, người chiến sĩ đã thổ lộ tâm tư, suy ngẫm của mình và qua đó ta như thấy được ý chí theo đuổi đến cùng lí tưởng cao đẹp ấy của anh.

Đánh giá tác phẩm khi phân tích bài thơ Tiếng gà trưa

Thành công ở bài thơ “Tiếng gà trưa” được tạo bởi từ việc nhà thơ đã khai thác cảm xúc từ những điều thân thuộc và gần gũi và ấn tượng nhất có lẽ là âm thanh “Tiếng gà trưa”. Bên cạnh đó, khi phân tích bài thơ Tiếng gà trưa, ta cũng nhận thấy với cách sử dụng hình ảnh thơ bình dị, ngôn ngữ trong sáng cũng góp phần giúp nhà thơ thể hiện được tình cảm bà cháu đầy xúc động và sự trân trọng của nhà thơ với những kỉ niệm xưa cũ nhưng quý giá

Kết bài: Như vậy, thông qua những kỉ niệm bình dị của tuổi thơ người chiến sĩ khi được sống bên bà, bằng âm thanh bình dị, quen thuộc của “tiếng gà trưa”, nữ sĩ Xuân Quỳnh đã khơi lên trong lòng mỗi người ý thức trân trọng những tình cảm cao đẹp với gia đình, quê hương, đất nước cũng như những kỉ niệm bình dị nhưng đẹp đẽ của tuổi ấu thơ.

Dàn ý phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Khái quát dàn ý phân tích bài thơ Tiếng gà trưa sẽ giúp bạn nắm được những ý chính trong bài viết cũng như giá trị và nội dung của tác phẩm.

Mở bài phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Giới thiệu những nét chính về tác giả Xuân Quỳnh cùng phong cách sáng tác.

Giới thiệu bài thơ Tiếng gà trưa cùng ý nghĩa đặc sắc của tác phẩm này.

Thân bài phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Tiếng gà trưa được gợi lên từ nỗi nhớ niềm thương của tác giả.

Thời gian: buổi trưa.

Địa điểm: Không gian là ở nơi xa và trên đường hành quân của chiến sĩ.

Một trưa vắng rất yên ả và thanh bình.

Những kí ức tuổi thơ bên bà ùa về và trỗi dậy mạnh mẽ.

Những kỉ niệm gắn bó đáng nhớ của tuổi thơ.

Hình ảnh người bà tảo tần và đầy yêu thương.

Ước mơ tuổi thơ được có quần áo đẹp, được đến trường.

Những kí ức thân thuộc, giản dị, mộc mạc, rất gần gũi.

Những suy tư của người cháu phương xa khi đang hành quân.

Người chiến sĩ nhấn mạnh đến trách nhiệm của bản thân.

Khẳng định lòng yêu nước bắt nguồn từ những điều giản dị chân phương.

Nhấn mạnh tình yêu quê hương, tình yêu đất nước ngày một lớn lao…

Kết bài phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Tổng kết giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

Khẳng định tư tưởng và ý nghĩa của tác phẩm.

Bày tỏ suy nghĩ của bản thân khi phân tích bài thơ Tiếng gà trưa.

Như vậy, tiếng gà trưa đã trở thành tiếng nói của tình yêu gia đình, tình yêu làng quê, tình yêu đất nước… Tiếng gà trưa là tiếng gọi của con tim, tiếng gọi lên đường và hết mình chiến đấu vì những người thân yêu, vì quê hương tổ quốc. Những kỉ niệm tuổi nhỏ bên người bà yêu thương đã trở thành cảm hứng sáng tác cho nhà thơ. Từ đó, được Xuân Quỳnh mở rộng và hướng đến những tình cảm lớn lao – mang tên Tổ quốc. Tiếng gà trưa hôm nay như nhắc nhở “người cháu” – người chiến sĩ hãy chắc tay súng để bảo vệ sự bình yên cho non sông đất nước….

Phân Tích Bài Thơ Tiếng Gà Trưa Của Xuân Quỳnh

Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

..Bài thơ ‘Tiếng gà trưa’ được nữ sĩ viết vào những năm đầu cuộc kháng chiến chống Mĩ, in trong tập thơ ‘Hoa dọc chiến hào’ (1968). Bài thơ có 43 câu, trong đó có 39 càu thơ ngũ ngôn, bốn câu thơ có ba chữ. Câu thơ ‘Tiếng gà trưa’ được điệp lại bốn lần, cứ ngân vang mãi trong tâm hồn người lính trên đường hành quân ra trận, như tiếng gọi của quê nhà thân thương. Dòng cảm xúc từ hiện tại man mác và bâng khuâng trôi về những năm tháng tuổi thơ với bao kỉ niệm cảm động về đàn gà và ổ trứng hồng, về người bà đôn hậu, đã làm sâu nặng tình yêu đất nước quê hương. ‘Tiếng gà trưa’ là một âm thanh đồng vọng của gia đình, của xóm làng quê, trở thành hành trang của người lính trẻ.

1. Đoạn thơ đầu bảy câu nói về tâm trạng người chiến sĩ trên đường hành quân xa. Tiếng gà nhà ai nhảy ổ: ‘Cục… cục tác cục ta’ cất lên nơi xóm nhỏ. Tiếng gà nhà ai nhảy ổ là âm thanh bình dị, thân thuộc của làng quê ta đã bao đời nay. Đối với người lính trẻ lại vô cùng xúc động. Tiếng gà trưa đã làm ‘xao động’ nắng trưa và cả hồn người. Như cho người lính thêm sức mạnh mới. Như gợi nhớ tuổi thơ. Chữ ‘nghe’ được điệp lại ba lần với sự chuyển đổi cảm giác tinh tế đã làm cho giọng thơ thêm phần ngọt ngào, tha thiết, bồi hồi:

‘Cục… cục tác cục ta Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ’

2. Đoạn thơ thứ hai có 26 câu thơ. Càu thơ ‘Tiếng gà trưa’ được láy đi láy lại ba lần, một âm thanh hiện hữu đồng vọng gợi nhớ bao kỉ niêm sâu sắc một thời thơ bé. Nghe tiếng gà trưa, người lính trẻ sống lại, nhớ lại màu hồng trứng gà trên ổ rơm, nhớ lại đàn gà đông đúc mà bà đã tần tảo ‘chắt chiu’. Ta như được ngắm một bức tranh gà rất sống động, rất đẹp. Không phải là bức tranh gà Đông Hồ ngày xưa:

‘Tiếng gà trưa 0 rơm hồng những trứng Này con gà mái mơ Khắp mình hoa đốm trắng Này con gà mái vàng Lông óng như màu nắng’

Nghệ thuật phối sắc của Xuân Quỳnh rất thần tình. Một gam màu sáng tươi mát dịu của bức tranh gà. Có màu hồng của trứng gà trong ổ rơm. Có sắc ‘đốm trắng’ của con gà mái mơ hoà. Có ‘lông óng như màu nắng’ của con gà mái vàng. Cấu trúc song hành đối xứng, chữ ‘này’ đẹp lại hai lần: ‘Này con gà mái mơ… Này con gà mái vàng…’. Ta cảm thấy tay bà, tay cháu đang chỉ, đang đếm những con gà mái tìm mồi trong sân nhà, vườn nhà thân thuộc…

Nghe tiếng gà trưa cất lên nơi xóm nhỏ, người lính lại bồi hồi nhớ lại bao kí niệm về bà. Quên sao được ‘tiếng mắng’ của bà vì tội cháu nhìn gà đẻ. Sợ bị lang mặt: ‘Cháu về lấy gương soi – Lòng dại thơ lo lắng’. Cháu nhớ mãi hình ảnh ‘Tay bà khum soi trứng…’. Bà tần tảo ‘chắt chiu’ từng quả trứng hồng ‘cho con gà mái ấp’. Là cháu nhớ tới bao nỗi lo, bao niềm mong ước của bà với tình thương bao la:

‘Khi gió mùa đông tới Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối Để cuối năm bán gà Cháu được quần áo mới’

Cái hay của thơ Xuân Quỳnh có lúc là ở những chi tiết nghệ thuật, tuy rất bình dị mà sống động nên thơ. Đó là cái ‘ổ rơm hồng những trứng’, là hình ảnh ‘tay bà khum soi trứng’. Đó là tiếng ‘sột soạt’ của bộ quần áo mới:

‘Ôi cái quần chéo go Ồng rộng dài quết đất Cái áo cánh chúc bâu Đi qua nghe sột soạt’

Tục ngữ có câu: ‘Già được bát canh, trẻ được’manh áo mới’. Cháu có bao giờ quên được cái quần chéo go, cái áo chúc bâu ngày xưa bà mua cho sau mỗi lần bán gà. Tinh thương cháu của bà đã tạo nên hạnh phúc tuổi thơ. Trang thơ nữ sĩ đã đi vào mạch sống đời thường một cách dung dị hồn nhiên.

3. Từ liên tưởng, nữ sĩ chuyển sang suy tưởng. Lần thứ tư câu thơ ‘Tiếng gà trưa’ lại cất lên. Tiếng gà gọi về những giấc mơ tuổi thơ của người lính trẻ:

‘Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về nằm mơ Giấc ngủ hồng sắc trứng’

Tiếng gà trưa bình dị mà thiêng liêng, nó nhắc nhở, nó lay gọi bao tình cảm đẹp dâng lên trong lòng người chiến sĩ trên đường hành quân ra trận thời chống Mĩ cứu nước:

‘Cháu chiến đấu hôm nay Vì lòng yêu Tổ quốc Vì xóm làng thân thuộc Bà ơi, cũng vì bà Vì tiếng gà cục tác 0 trứng hồng tuổi thơ’

Bài thơ ‘Tiếng gà trưa’ có ba câu thơ hay nhất, đẹp nhất: ‘0 rơm hồng những trứng’, ‘Giấc ngủ hồng sắc trứng’, ‘0 trứng hồng tuổi thơ’. Tất cả đều nói về niềm vui hạnh phúc. Chữ ‘hồng’ là tính từ, làm chức năng vị ngữ, hình tượng thơ vừa đẹp, vừa biểu cảm.

Hơn 60 năn về trước, trong làn nắng mới và âm thanh đồng quê ‘xao xác gà trưa gáy não nùng’, thi sĩ Lưu Trọng Lư ‘rượi buồn’ nhớ về tuổi thơ, nhớ ‘nét cười đen nhánh’, nhớ màu áo đỏ của mẹ hiền nay người đã đi xa. Bằng Việt trong những năm du học ở nước ngoài, nhìn ngọn khói con tàu quê người, lại da diết nhớ về tuổi thơ, nhớ tiếng chim tu hú, nhớ bà, nhớ bếp lửa ‘ấp iu nồng đượm’ do tay bà nhen nhóm sớm hôm. Trong bài thơ cùa Xuân Quỳnh, nghe tiếng gà trưa, người chiến sĩ lại nhớ bà, nhớ ổ trứng hồng tuổi thơ. Xuân Quỳnh đã tìm được một cách nói mới về kỉ niệm tuổi thơ, về tình bà cháu chan hòa trong tình yêu quê hương đất nước.

‘Tiếng gà trưa’là một bài thơ hay, tha thiết ngọt ngào. Tiếng gà trưa cũng là tiếng vọng của quê hương, là tình hậu phương của anh bộ đội trong khángchiến chống Mĩ. Rất thơ và rất đẹp.

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Cảm Nghĩ Về Bài Thơ “Tiếng Gà Trưa” Của Xuân Quỳnh

Cảm nghĩ về bài thơ “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh – Bài làm 1

Xuân Quỳnh là một nữ nhà thơ nổi tiếng với những vần thơ giàu xúc cảm trong tình yêu. Nhưng khi viết về tình cảm gia đình, thơ Xuân Quỳnh lại rất nhẹ nhàng, lắng đọng, khơi gợi cho ta bao cảm xúc. “Tiếng gà trưa” là một bài thơ đặc sắc của Xuân Quỳnh được viết năm 1968 với những hình ảnh bình dị mà gần gũi nhưng thấm đượm tình bà cháu.

“Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ: “Cục… cục tác cục ta” Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ”

Bài thơ mở đầu bằng những vần thơ tự nhiên mà bình dị, thủ thỉ như kể về một câu chuyện hết sức bình thường. Người chiến sĩ trên đường hành quân mệt mỏi được dừng chân bên một xóm nhỏ, anh nghe tiếng gà gáy trưa để rồi nững cảm xúc tuổi thơ chợt ùa về. Ơ đây, điệp tử “nghe” như mở rộng về chiều sâu cảm xúc của nhân vật. Mỗi lần từ “nghe” lặp lại, âm thanh của tiếng gà như lan tỏa thêm. Đầu tiên là sự tháy đổi của ngoại cảnh “nghe xao động nắng trưa”, tiếp đến là sự thay đổi của cảm giác “nghe bàn chân đỡ mỏi” để rồi cuối cùng là sự thấm sâu vào tâm hồn “nghe gọi về tuổi thơ”. Điêp từ “nghe” cùng ẩn dụ chuyển đổi cảm xúc đã diễn tả tình tế sự thay đổi cảm xúc của nhan vật trữ tình. Tiếng gà là âm thanh của thực tại, nhưng nó lại vọng về được tận kí ức, đánh thức những xúc cảm luôn giấu kín mà tưởng như con người đã quên.

Tiếp theo, theo những hồi tưởng, kỉ niệm dần ùa về

Tiếng gà trưa Ổ rơm hồng những trứng Này con gà mái mơ Khắp mình hoa đốm trắng Này con gà mái vàng Lông óng như màu nắng Những kỉ niệm tuổi thơ thật bình dị khiến cho nhân vật như trải qua những cảm xúc tuôi thơ trong sáng. Hình ảnh những con gà mái mơ, mái vàng, ổ rơm hồng những trứng dường như luôn thương trực trong tâm trí của anh. Nối tiếp những hình ảnh gần gũi của tuổi thơ này, người bà hiện ra trong khổ thơ tiếp theo:

Tiếng gà trưa Có tiếng bà vẫn mắng – Gà đẻ mà mày nhìn Rồi sau này lang mặt! Cháu về lấy gương soi Lòng dại thơ lo lắng Có bóng dáng thân thuộc của bà: Tiếng gà trưa Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp

Tiếng gà trưa gợi bao kỉ niệm đẹp thời thơ ấu được sống trong tình yêu thương của người bà. Tiếng bà mắng, tay bà khum soi trứng, bóng dáng thân thuộc của bà, tất cả những hình ảnh sống lại cho ta thấy sự tần tảo, chắt chiu luôn chăm lo cho cháu của người bà. Để rồi:

Biết bao khó khăn khi gió mùa đông đến, trời giăng sương muối, bà không lo cho bà mà chỉ lo cho đàn gà. Tất cả để đánh đổi lấy niềm vui của cháu, để cuối năm cháu được có quần áo mới. “Cứ hàng năm hằng năm” cụm từ chỉ thời gian kéo dài, cho ta thấy đức hi sinh, nhẫn lại của người bà đồng thời qua giọng thơ ta cũng thấy được niềm kình yêu vô bờ của người cháu đối với bà.

Món quà tuổi thơ từ đàn gà mà bà chăm chút của nhân vật cuãng vô cùng giản dị:

Ôi cái quần chéo go Ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu Đi qua nghe sột soạt

Trong đoạn thơ tràn đầy niềm vui thích. Tiếng gà, ổ trứng chính là những hình ảnh đã nuôi dưỡng tâm hồn người cháu:

“Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về nằm mơ Giấc ngủ hồng sắc trứng”

Chính những giấc ngủ bình yên ấm áp, hạnh phúc chính là động lực là nhân vật của chúng ta trở thành người chiến sĩ cầm chắc tay súng chiến đấu :

Tác giả đã dùng điệp từ ‘vì” để nhấn mạnh về mục đích chiến đấu của người cháu. Không phải vì những điều gì lớn lao mà chỉ vì những điều thân thuộc của anh. Vì lòng yêu tổ quốc, vì xóm làng thân thuộc, vì bà và vì những kỉ niệm tuooit thơ gắn bó. Giọng thơ vẫn nhẹ nhàng nhưng đầy kiên quyết. ở đây ta thấy hình ảnh người cháu như lớn lao hơn, đã đủ sức để bảo vệ những gì đáng quý của mình. Hình ảnh của anh thật đẹp, thật cao thượng.

“Tiếng gà trưa” là một bài thơ hay của Xuân Quỳnh. Bằng lối thơ nhẹ nhàng kết hợp tự sự, tả đồng thời mỗi đoạn thơ đều gợi ra những kỉ niệm từ tiếng gà gây lên một cảm xúc lắng đọng trong tâm hồn người đọc. Bài thơ là tình yêu của người cháu đối với người bà đồng thời cũng thể hiện tấm lòng yêu nước cao quý.

Cảm nghĩ về bài thơ “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh – Bài làm 2

Khi nói về nữ thi sĩ của tình yêu, không thể không nhắc tới Xuân Quỳnh, người đã có nhiều đóng góp tích cực cho thi ca việt nam. Những vần thơ giản dị đời thường cất lên, như chính tiếng lòng của tác giả. Tiếng gà trưa” là một trong những tác phẩm hay, tuy không phải thuộc thể loại tình yêu đôi lứa nhưng lại thể hiện rất rõ những tình cảm thiêng liêng, gần gũi- tình bà cháu.

Với lỗi thơ năm chữ, mở đầu bài thơ ” Tiếng gà trưa” nữ thi sĩ có viết:

“Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ: “Cục… cục tác cục ta” Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ”

Những vần thơ mở đầu bằng bối cảnh hết sức bình dị, khi người chiến sĩ đi qua một xóm nọ, ngồi nghĩ chân đang lúc nắng trưa mỏi mệt,bỗng từ đâu cất lên những âm thanh quen thuộc, đó là tiếng gà nhảy ổ” cục tác cục ta”.mọi cảm xúc kỉ niệm của tuổi thơ cứ theo âm thanh đó mà vang vọng về người chiến sĩ, nó không chỉ gợi ra hình ảnh tuổi thơ đẹp đẽ, mà còn xóa tan nỗi mệt nhọc trên con đường hành quân. Cảm xúc của người chiến sĩ có sự chuyển biến theo cường độ ngày một tăng dần. Đầu tiên là với thứ âm thanh quen thuộc, khi phát hiện được âm thanh đó, anh cảm thấy nó bắt đầu làm thay đổi không khí xung quanh anh” xao động nắng trưa” rồi đến bàn chân đỡ mỏi , và sức lay động mãnh liệt nhất dó chính là ” gọi về tuổi thơ”

Những kỉ niệm tuổi thơ bỗng ùa về với bao nhiêu khoảnh khắc:

Những hình ảnh lần lượt hiện ra với những kỉ niệm thật bình dị, là ổ trứng hồng, là những chú gà mái nhiều màu sắc, là những gì mà anh nhớ tới đầu tiên. ổ trứng thật bình dị nhưng nó cũng thật lớn lao, nó là ổ trứng hồng- gắn với tuổi thơ, và chất chứa bao ước mơ hi vọng. Tiếp đến hình ảnh người bà hiện ra với những hành động quen thuộc:

Tiếng gà trưa Có tiếng bà vẫn mắng – Gà đẻ mà mày nhìn Rồi sau này lang mặt! Cháu về lấy gương soi Lòng dại thơ lo lắng Có bóng dáng thân thuộc của bà: Tiếng gà trưa Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp

Tiếng của bà như vẫn vang vọng đâu đây,bà không chỉ hiện ra trong trí nhớ của người chiến sĩ, mà giống như đang đứng trước mặt anh, vẫn những câu nói, câu mắng yêu, những lời dặn dò, nghe thật cảm động và chân thực. Người bà với bao năm tháng tảo tần nuôi cháu lớn khôn, bảo ban cháu nên người, chắt chiu cho cháu từng li từng tí một:

Lúc trời sương muối,lúc gió mùa về, bà vẫn tảo tần, không lo cho mình mà chỉ sợ đàn gà có gì, sợ đàn gà chết rồi cháu lại không có quần áo mới. Tất cả sự chịu thương chịu khó của bà để đánh đổi lại niềm vui của cháu, qua giọng thơ chúng ta cũng có thể thấy được niềm kính yêu vô bờ mà người cháu dành cho bà. Tất cả những món quà chỉ là cái quần chéo go, cái áo cánh trúc bâu, nhưng được thêu dệt bởi chính tình yêu của người bà dành cho cháu của mình. Để rồi cuối cùng , tác giả Xuân Quỳnh bật lên mấy vần thơ:

“Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về nằm mơ Giấc ngủ hồng sắc trứng

Bằng việc sử dụng điệp từ” Vì” tác giả càng nhấn mạnh mục đích chiến đấu của người cháu- giờ đây là người chiến sĩ. Đó là những việc những điều bình dị nhất, vì xóm làng, vì tổ quốc, vì bà…hình ảnh của người cháu thật đẹp đẽ, đây là bài thơ thể hiện tình cảm của cháu đối với người bà vừa là tình yêu quê hương đất nước mãnh liệt.

Tiếng gà trưa là một bài thơ hay và ý nghĩa, bằng những vần thơ nhẹ nhàng sâu lắng, dễ dàng đi vào lòng người. Sự kết hợp giữa tả thực và gợi ra những kí ức đẹp đẽ, bài thơ đã lấy được nhiều cảm xúc của độc giả. Qua đây tác giả, cũng muốn gửi gắm những tình cảm bình dị tình bà cháu và tình yêu quê hương đất nước

Từ khóa tìm kiếm

cam nghi ve bai tho tieng ga trua

Cảm Nghĩ Về Bài Thơ Tiếng Gà Trưa Của Xuân Quỳnh

X uân Quỳnh không phải là tác giả xa lạ với cảm quan văn chương của nhiều thế hệ bạn đọc nói chung và bạn đọc trong nhà trường nói riêng. Tuy nhiên, Tiếng gà trưa lại không phải là tác phẩm được nhắc đến nhiều, ít nhất là cho đến trước khi nó được tuyển vào sách giáo khoa Ngữ văn tích hợp. Đơn giản bởi vì tác giả của nó có không ít bài thơ hay. Nhưng, với tư cách là đứa con tinh thần của một chủ thể sáng tạo giàu cá tính, Tiếng gà trưa vẫn mang chứa những nét riêng đáng yêu. Và, dĩ nhiên là… đáng nói.

1. Điều đáng nói đầu tiên là tên gọi bài thơ: Tiếng gà trưa. Phải nói ngay rằng đấy không phải là một nhan đề ấn tượng, gây chú ý. Kể từ khi Thơ mới xác lập được vị thế, tạo nên một thời đại huy hoàng trong thơ ca Việt Nam, tiếng gà buổi trưa không còn là âm thanh mới lạ nữa. Người ta có thể quên câu nói này của Lưu Trọng Lư… Các cụ ta ưa những màu đỏ choét; ta lại ưa những màu xanh nhạt… Các cụ bâng khuâng vì tiếng trùng đêm khuya; ta nao nao vì tiếng gà lúc đúng ngọ… nhưng ai cũng nhớ những câu thơ của ông trong bài Nắng mới: Mỗi lần nắng mới hắt bên song/ Xao xác gà trưa gáy não nùng/ Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng/ Chập chờn sống lại những ngày không… Tất nhiên là tiếng gà trưa trong thơ Xuân Quỳnh và thơ Lưu Trọng Lư có sự khác nhau rất cơ bản: tiếng gà mái cục tác và tiếng gà trống gáy, một âm thanh rất bình thường (gà đẻ, gà cục tác) và một âm thanh bất thường (gà thường gáy sáng). Thơ chuộng lạ. Cái câu nói của tác giả Nắng mới và bài thơ ấy của thi sĩ mơ màng đã ám ảnh ta quá lâu nên cái nhan đề bài thơ của Xuân Quỳnh không khiến ta chú ý là phải. Mặc dù vậy, chính cái âm thanh quá đỗi bình dị ấy lại là dấu hiệu nghệ thuật của bài thơ. Tứ thơ khởi phát lên từ đó. Và cũng từ đó, Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh có lí do để bạn đọc phải nhớ, phải yêu. Tiếng gà trong thơ Lưu Trọng Lư xuất hiện sau tín hiệu nắng mới hắt bên song, tiếng gà trong thơ Xuân Quỳnh xuất hiện trước, khiến nắng trưa xao động; tiếng gà trong thơ họ Lưu là thanh âm thứ yếu, bổ trợ còn tiếng gà trong thơ Xuân Quỳnh lại là chủ âm, là huyết mạch nối kết dòng cảm xúc, liên tưởng.

Ngoài nhan đề bài thơ, chi tiết tiếng gà xuất hiện trong bài thơ đến 6 lần, từ khổ đầu đến khổ cuối. Nhìn chung thơ Xuân Quỳnh thường không quá dụng công, dòng cảm xúc sẽ lựa chọn hình thức thể hiện khi nó được thức dậy. Ở đây cũng thế, cảnh huống trữ tình rất phổ biến: Trên đường hành quân xa/ Dừng chân bên xóm nhỏ/ Tiếng gà ai nhảy ổ/ Cục… cục tác cục ta. Từ cảnh huống ấy, tư duy nghệ thuật loé sáng, tiếng gà trở thành tín hiệu vừa điểm nhịp vừa giữ nhịp cho dòng cảm xúc tuôn chảy tự nhiên. Tiếng gà không chỉ là âm thanh sống động trong buổi trưa nắng, không chỉ gợi không khí làng quê thanh bình yên ả để người chiến sĩ được thư thái nghỉ ngơi, tiếng gà còn gọi về bao nhiêu kỉ niệm thân thương máu thịt thời thơ ấu đã xa và tiếng gà còn đồng hiện trong hiện tại nhắc nhủ con người hướng đến ngày mai, vì ngày mai chiến đấu. Tên gọi có vẻ khiêm nhường nhưng Tiếng gà trưa đồng thời thực hiện được vai trò vừa cụ thể hoá cảm xúc vừa thâu tóm được thi tứ. Một nhan đề như thế, chắc chắn không còn lựa chọn nào hay và hợp lý hơn!

2. Tiếng gà trưa là bài thơ lôi cuốn từ khổ đầu, đọc tiếp thấy thú vị và đến đoạn kết thì nhuần thấm vào tâm trí người đọc – nhất là người đọc tuổi hồn nhiên. Phần chủ yếu của bài thơ là dòng hoài niệm. Trong dòng cảm xúc ấy hiện lên hình ảnh người bà và qua những kỉ niệm êm đẹp người đọc cảm nhận được tình bà cháu gần gũi, yêu thương, ấm áp. Đã có không ít người đọc thể hiện cảm nhận, ấn tượng sâu sắc về những tình cảm thiêng liêng từ dòng hoài niệm đó. Nhưng, Tiếng gà trưa không chỉ là hoài niệm. Trong vẻ hoài niệm hết sức hồn nhiên, Tiếng gà trưa có mạch ngầm suy tưởng.

Tiếng gà trưa được viết ngày 2/ 7/ 1965, nằm trong phạm trù thơ trẻ chống Mỹ thời kỳ đầu. Nhìn chung, thơ chống Mỹ thời kỳ này chứa chan cảm xúc, thể hiện khát vọng ra trận sôi nổi như: Ôi ta thèm được cầm khẩu súng/ Đi giữa đoàn quân cùng với bạn bè/ Nằm chờ giặc trên quê hương anh dũng/ Ta cay nồng mùi lá rụng bờ tre (Lê Anh Xuân) … Về đại thể, chất suy tưởng trong thơ chưa phải là đặc điểm nổi bật. Đặt trong bối cảnh này, ta vừa thấy nét chung vừa thấy nét riêng của thơ Xuân Quỳnh. Không phủ nhận Tiếng gà trưa vẫn là một dòng hoài niệm miên man, sâu sắc và chính dòng hoài niệm ấy làm dạt dào thêm cho khát vọng chiến đấu. Tuy nhiên, nhìn vào cách bố cục, cách phân đoạn văn bản của chính tác giả ta thấy bài thơ được chia làm hai phần rõ rệt (bằng dấu hoa thị). Sáu khổ thơ đầu là dòng hồi tưởng tự nhiên từ hiện tại nhớ về quá khứ. Hai khổ thơ cuối là chiêm nghiệm, suy ngẫm rút ra từ quá khứ sâu sắc thức dậy rất mãnh liệt ở trên. Mối quan hệ tất yếu theo quy luật tâm lý giữa hai phần là điều ta dễ thấy. Tiếng gà rộn lên trong nắng trưa được cảm nhận bằng thính giác, bằng thị giác, xúc giác và đến cả linh giác. Chạm vào linh giác, tiếng gà làm sống dậy kỷ niệm. Kỷ niệm sống dậy, lòng trí lại tưởng nhớ, suy tư. Như vậy, mặc dù cảm xúc bao trùm lên tất cả nhưng suy tưởng vẫn chảy một mạch ngầm, và nếu không có mạch suy tưởng ấy thì dòng hoài niệm kia thật khó có thể hồn nhiên xanh đến thế!

Xin nói về hai khổ thơ cuối. Sau rất nhiều kỷ niệm của tuổi thơ được gọi về, nhân vật trữ tình chiêm nghiệm: Tiếng gà trưa/ Mang bao nhiêu hạnh phúc/ Đêm cháu về nằm mơ/ Giấc ngủ hồng sắc trứng. Hạnh phúc tuổi ấu thơ trong tình thương yêu bao la của người bà gắn với hình ảnh ổ trứng hồng không thể nào kể hết. Tất cả khắc in đậm nét trong lòng ngay từ tuổi dại thơ hồn nhiên. Hạnh phúc ngập tràn đến mức Giấc ngủ hồng sắc trứng. Không có những niềm hạnh phúc ngập tràn ấy chắc chắn cái âm thanh Cục… cục tác cục ta hết sức bình thường chẳng thể làm xao động tâm hồn người chiến sĩ. Chiêm nghiệm đó thúc đẩy chủ thể trữ tình bộc bạch suy tưởng về mục đích chiến đấu: Cháu chiến đấu hôm nay/ Vì lòng yêu Tổ quốc/ Vì xóm làng thân thuộc/ Bà ơi, cũng vì bà/ Vì tiếng gà cục tác/ Ổ trứng hồng tuổi thơ. Người chiến sĩ xao động vì tiếng gà, nhận ra ý nghĩa lớn lao của âm thanh ấy đối với cuộc đời mình, chợt liên tưởng đến lý tưởng cao cả mà mình đang theo đuổi và nhận ra giữa những điều đó là một mối keo sơn gắn bó. Mục đích chiến đấu được nhấn mạnh nhờ điệp từ vì. Phép liệt kê từ khái quát đến cụ thể giúp tác giả đưa ra một loạt hình ảnh gợi cảm và có hệ thống: Tổ quốc, xóm làng, bà, tiếng gà, ổ trứng. Những thủ pháp nghệ thuật đó không chỉ nhấn mạnh được mục đích chiến đấu mà còn lí giải một cách cảm động ngọn nguồn của lòng yêu nước. Khổ thơ này khiến ta nhớ ngay đến mấy câu văn của Ê-ren-bua: Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải trường giang Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra bể. Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc. Nếu thử minh họa bằng một hình xoáy trôn ốc dựa trên sự vận động của hệ thống hình ảnh mà hai tác giả sử dụng ta sẽ dễ dàng thấy được trình tự diễn tả của Ê-ren-bua và Xuân Quỳnh ngược nhau. Ê-ren-bua diễn tả từ cụ thể đến khái quát, Xuân Quỳnh bộc lộ từ khái quát đến cụ thể.

Nhưng cả hai đều có một điểm xuất phát chung, thể hiện sự gặp gỡ ý tưởng như một quy luật tất yếu muôn đời của lòng yêu nước. Tình yêu ấy là thiêng liêng, cao đẹp nhưng lại xuất phát từ những gì bình dị, nhỏ bé, đời thường. Rõ ràng lý tưởng chiến đấu vì lòng yêu Tổ quốc không phải là một khẩu hiệu chung chung, mòn sáo. Ai cũng có kỷ niệm, có người thân, có quê hương…- những điều tưởng rất riêng tư, bé nhỏ nhưng lại vô cùng gắn bó với đất nước rộng lớn. Rất cụ thể, cảm động!

Thể hiện lòng yêu nước, Xuân Quỳnh viết thật tự nhiên. Nhấn mạnh cái bình thường của cuộc sống trong hoàn cảnh chiến đấu, Tiếng gà trưa là hình ảnh của sự sống, một sự sống sâu sắc, bền chắc. Không có đoạn suy tưởng này, mạch cảm xúc của bài thơ không hoàn thiện, cảm hứng yêu nước của bài thơ không được cất cánh. Và nếu thế, nó đã bị lãng quên!

3. Trong dàn đồng ca đầu mùa đánh Mỹ, thơ Xuân Quỳnh nghiêng về khai thác những cảm xúc riêng tư, từ cảm xúc riêng ấy lại cất lên những giai điệu hòa cùng thời đại. Đọc thơ Xuân Quỳnh, không riêng bài Tiếng gà trưa, không nên bỏ qua những hiểu biết về tiểu sử của tác giả. Mồ côi mẹ, sống với bà suốt những năm thơ ấu, chính từ hoàn cảnh riêng tư ấy mà tình bà cháu ở đây chân thực, cảm động đến vậy. Sách Ngữ văn 7 nói Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê hương đất nước (Tập một, trang 151). Rất chính xác. Điều đó được thể hiện trong thơ và cả trong đời.

Sự thống nhất đời và thơ ấy (dĩ nhiên là không đồng nhất) là một cơ sở giúp ta xác định và gọi tên chủ thể trữ tình. Nên chăng ở bài thơ này ta không xác định cụ thể nhân vật trữ tình là nam hay nữ chiến sĩ? Nhiều giáo viên vẫn hướng dẫn học sinh tìm hiểu tình cảm, kỷ niệm của anh chiến sĩ trong bài thơ… Như thế có thoả đáng? Tôi nghĩ là không. Xác định nhân vật trữ tình phải căn cứ vào nội dung cảm xúc của bài thơ. Nhân vật trữ tình là Hình tượng nhà thơ trong thơ trữ tình, phương thức bộc lộ ý thức của tác giả. (…) là con người đồng dạng của tác giả (Từ điển thuật ngữ văn học, Nxb GD, 2004). Nếu xác định, gọi tên hình tượng nhân vật trữ tình ở bài thơ này là anh chiến sĩ, chúng ta sẽ lí giải thế nào về những chi tiết rất nữ tính này: Cháu về lấy gương soi/ Lòng dại thơ lo lắng và Ôi cái quần chéo go/ Ống rộng dài quét đất/ Cái áo cánh trúc bâu/ Đi qua nghe sột soạt…?! Còn gọi là nữ chiến sĩ? Có lẽ không cần thiết phải cụ thể quá như thế. Mặc dù, trong thời chiến, ai cũng có thể là chiến sĩ, không phân biệt già hay trẻ, đàn ông hay đàn bà, các lĩnh vực hoạt động… Cảm xúc trong thơ là cảm xúc điển hình. Dù là nỗi lòng riêng tư của ai, nếu tâm trạng ấy gợi được đồng cảm thì đều có giá trị phổ quát. Người chiến sĩ trong bài thơ là hình ảnh điển hình của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mỹ cứu nước. Và, những ai biết trân trọng quá khứ tuổi thơ, mang nặng nghĩa tình với gia đình xóm mạc, mỗi lần hồi nhớ quá khứ lại như được tiếp thêm sức mạnh phấn đấu vì lý tưởng cao đẹp thì đều có thể gặp hình bóng của mình trong thi phẩm Tiếng gà trưa. Vì thế, tôi nghĩ không nên gọi nhân vật trữ tình ở đây là nữ chiến sĩ hay anh chiến sĩ mà hãy gọi bằng một từ có ý nghĩa khái quát hơn: người chiến sĩ. Kỷ niệm riêng tư của Xuân Quỳnh đã hòa điệu cùng kí ức của cả thế hệ, cái tôi cá nhân nghệ sĩ đã thống nhất cùng cái ta dân tộc, cái bình dị cộng hưởng với cái cao đẹp, lớn lao. Không nên vì việc xác định, gọi tên nhân vật trữ tình thiếu chính xác mà vô hình trung thu hẹp ý nghĩa của tác phẩm.

Được dạy, được học bài thơ như Tiếng gà trưa kể ra cũng là một may mắn. Nói về một bài thơ hay, cả người nói và người nghe đều như được giàu có thêm lên. Đó là niềm vui không dễ có. Vài điều tâm đắc và một ít trăn trở băn khoăn của cá nhân về việc tiếp cận bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh xin được chia sẻ và trao đổi cùng bạn đọc.

Suy Nghĩ Về Bài Thơ Tiếng Gà Trưa Của Xuân Quỳnh

Đề bài: Tiếng gà trưa là bài thơ rất hay của Xuân Quỳnh nói về tính cảm bà cháu. Trình bày suy nghĩ của em về bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Hướng dẫn

Mở bài Tình bà cháu thể hiện trong bài thơ Tiếng gài trưa

Bà – người luôn dành sự quan tâm, che chở cho những đứa cháu nhỏ dại, bà ân cần chỉ bảo những lẽ hay, đạo lí ở đời. Hình ảnh người bà hiện lên tha thiết, ấm áp như ánh nắng ban trưa, gợi về trong tâm trí của người cháu bao nhiêu dòng hồi ức, kỉ niệm đẹp đẽ bên bà. Ta có thể bắt gặp tình cảm bà cháu sâu nặng ấy trong bài thơ Tiếng gà trưa của tác giả Xuân Quỳnh.

Thân bài Suy nghĩ về bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Xuân Quỳnh là một gương mặt nhà thơ nữ tiêu biểu trong phong trào thơ trẻ chống Mĩ, bà thường hướng sự quan tâm đến đời sống tình cảm, thế giới tâm hồn của con người. Vì vậy mà khi viết về đề tài chiến tranh, đề tài người lính thì Xuân Quỳnh cũng không giống những nhà thơ khác đi xây dựng lại không khí ác liệt, hào hùng của cuộc kháng chiến hay hình ảnh anh hùng của những người lính, bà đi sâu vào thế giới tâm hồn để phát hiện ra những vẻ đẹp bên trong những con người ấy.

“Trên đường hành quân xa

Dừng chân bên xóm nhỏ

Tiếng gà ai nhảy ổ

Cục…cục tác cục ta”

Trên cuộc hành quân ra trận của những người lính, họ đã có cuộc dừng chân nghỉ ngơi tại một xóm nhỏ. Tại đây, âm thanh tiếng gà nhảy ổ vừa quen thuộc, vừa thân thương đã gợi dậy trong họ bao nhiêu cảm xúc thiêng liêng. Tác giả Xuân Quỳnh đã miêu tả cụ thể, chi tiết âm thanh tiếng gà trưa “Cục cục tác cục ta” đây là âm thanh tiếng gà mái khi chúng bắt đầu nhảy ổ và đẻ trứng. Âm thanh của cuộc sống ấy đã xua đi được sự mỏi mệt của đôi bàn chân và đồng thời cũng mở ra những kí ức của tuổi thơ của những người lính:

“Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ”

Tiếng gà tưởng như quá quen thuộc với cuộc sống của con người, trong không gian của buổi trưa hè, âm thanh ấy vang lên như xua đi mọi mệt mỏi, đẩy lùi được khói lửa của chiến tranh mà dội lên trong tâm hồn những người lính dòng nước mát lành, đó là dòng kí ức của tuổi thơ tươi đẹp. Và nổi bật nhất trong dòng kí ức ấy chính là những kỉ niệm bên bà:

“Tiếng gà trưa

Có tiếng bà vẫn mắng

Gà đẻ mà mày nhìn

Rồi sau này lăng mặt

Cháu về lấy gương soi

Lòng dại thơ lo lắng”

Cũng trong không gian buổi trưa, cũng là âm thanh tiếng gà gáy ấy đã vọng lại tiếng nói của bà. Người bà thấy cháu đứng nhìn gà đẻ, sợ cháu sẽ gặp phải những xui xẻo nên đã mắng “gà đẻ mà mày nhìn/ Rồi sau này lang mặt”. Người cháu lúc ấy đã lo lắng chạy vào nhà để soi gương.Những kỉ niệm dường như không có gì đặc biệt ấy lại hằn sâu trong kí ức của người cháu, bởi nó mang hình bóng của bà, chứa chan tình thương, sự quan tâm của bà đối với đứa cháu nhỏ dại.

Kết luận bài viết Suy nghĩ về bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Như vậy, bài thơ Tiếng gà trưa vừa gợi ra được bức tranh cuộc sống đầy gần gũi, quen thuộc với tiếng gà gáy, vừa mở ra bức tranh tâm trạng đầy cảm động của tình bà cháu. Qua đó cũng cho ta thấy được những nét đẹp trong tâm hồn của những người lính.

TỪ KHÓA TÌM KIẾM

XUÂN QUỲNH

TIẾNG GÀ TRƯA

TIENG GA TRUA

BÀI THƠ TIẾNG GÀ TRƯA

Cảm Nhận Khi Đọc Bài Tiếng Gà Trưa Của Xuân Quỳnh

Xuân Quỳnh (1942-1988) nhà thơ nổi tiếng với những bài thơ như Thuyền và biển; Sóng; Tiếng gà trưa… biểu lộ một hồn thơ nồng nàn, đằm thắm dào dạt thương yêu. Bài thơ tiếng gà trưa được viết vào những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Tiếng gà trưa là âm thanh, tiếng gọi của quê hương, gia đình, xóm làng còn in đậm trong lòng người lính ra trận, trở thành hành trang của người lính trẻ.

Tiếng gà nhà ai nhảy ổ cục…cục tác cục ta cất lên nơi xóm nhỏ. Tiếng gà là âm thanh rất bình dị, quen thuộc của làng quê bao đời nay. Với người lính, âm thanh quen thuộc ấy gây cho anh bao xúc động. Nó làm xao động cái nắng trưa trên đường hành quân. Âm thanh ấy làm cho anh như đang sống lại thời thơ ấu đẹp đẽ của mình, nó như tiếp thêm sức mạnh cho đôi chân anh bớt mỏi, cho lòng anh xúc động dạt dào:

Cục…cục tác cục ta

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ

Đến đoạn thơ thứ hai, trong hai mươi sáu câu thơ, câu thơ Tiếng gà trưa được nhắc lại ba lần, âm thanh ấy gọi về bao kỷ niệm thân yêu. Xa xa tiếng gà trưa vọng lại, người chiến sĩ nhớ về người bà thân yêu chắt chiu từng quả trứng hồng. Những quá trứng hồng, đàn gà chi chít đông đúc. Ta như thấy rất nhiều gà, rất nhiều màu sắc và lứa gà:

Tiếng gà trưa

Ổ rơm hồng những trứng

Này con gà mái mơ

Khắp mình hoa đốm trắng

Này con gà mái vàng

Lông óng như màu nắng.

Trong bức tranh gà mà Xuân Quỳnh miêu tả rất đặc biệt, ê rơm vàng óng lăn lóc những quá trứng hồng, con gà mái mơ có bộ lông đan sen các màu trắng, đen, hồng… trứng nó giống hình hoa văn mà người nghệ sĩ tạo hình chấm phá. Ánh vàng rực rỡ của con gà mái vàng, lông óng lên như màu nắng, bà cùng cháu vừa tung những hạt cơm, hạt gạo cho lũ gà ăn, quan sát những chú gà xinh đẹp đang nhặt thóc quanh sân. Cháu cùng bà đếm từng chú gà trong vườn nhà.

Tiếng gà trưa cất lên nơi xóm nhỏ, người chiến sĩ nhớ về người bà thần yêu. Tuổi thơ sống bên bà có biết bao kỷ niệm đáng nhớ, tính hiếu kỳ, tò mò của trẻ thơ quan sát con gà đẻ trứng. Rồi bị bà mắng, sợ mặt bị lang, trong lòng cháu hiện lên lo lắng:

Tiếng gà trưa

Có tiếng bà vẫn mắng

Gà đẻ mà mày nhìn

Rồi sau này lang mặt

Cháu về lấy gương soi

Lòng dại thơ lo lắng

Cháu còn làm sao quên được hình ảnh Tay bà khom, soi trứng… bà “tần tảo” “chắt chiu” từng quả trứng hồng cho con gà mái ấp là cháu lại nhớ đến bao nỗi lo của bà khi mùa đông tới:

Khi gió mùa đông tới

Bà lo đàn gà toi

Mong trời đừng sương muối

Để cuối năm bán gà

Cháu được quần áo mới.

Đoạn thơ nghe giản dị mà thật gần gũi nhường nào, những chi tiết tác giả miêu tả gắn bó thân thuộc với quê hương làng xóm, hơn thế nó là những kỷ niệm không bao giờ phai nhạt trong tâm trí trẻ thơ. Nỗi lo của bà thật cảm động xiết bao, đàn gà kia sẽ bị chết nếu như sương muối giá lạnh và cháu bà lại chẳng được may áo mới.

Ôi cái quần chéo go,

Ống rộng dài quết đất

Cái áo cánh trúc bâu

Đi qua nghe sột soạt

Cháu nhớ mãi sau mỗi lần gà được bán, bà lại ra chợ chọn mua cho cháu yêu bộ quần áo thật đẹp. Tình cảm yêu thương nồng hậu bà luôn dành trọn cho cháu, cho con. Tuổi thơ sống bên bà đây là quãng đời đầy ắp những kỷ niệm khó quên.

Lần thứ tư Tiếng gà trưa lại cất lên. Tiếng gà gọi về những giấc mơ của người lính trẻ.

Tiếng gà trưa

Mang bao nhiều hạnh phúc

Đêm cháu về nằm mơ

Giấc ngủ hồng sắc trứng.

Âm thanh xao động của tiếng gà trưa bình dị mà thiêng liêng, nó gợi tình cảm đẹp trong lòng người chiến sĩ hành quân ra trận. Âm thanh ấy như tiếng của quê hương, đất mẹ thân yêu.

Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà

Vì tiếng gà cục tác

Ổ trứng hồng tuổi thơ

Trong bài thơ có ba câu thơ rất hay ổ rơm hồng những trứng; giấc ngủ hồng sắc trứng; ổ trứng hồng tuổi thơ cả ba câu thơ đều nói về hạnh phúc tuổi thơ, hạnh phúc gia đình làng xóm. Hình ảnh người bà hiện lên trong tâm trí người chiến sĩ hành quân ra trận thật đẹp. Lưu Trọng Lư khi nghe “Xao xác gà trưa gáy não nùng” đã nhớ về nét cười đen nhánh, màu áo đỏ của mẹ hiền đã đi xa. Bằng Việt khi xa quê đã nhớ về quê qua hình ảnh người bà kính yêu. Tiếng tu hú kêu gọi hè về, nhớ bếp lửa ấp iu nồng đượm bà nhen nhóm sớm hôm. Và bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh gợi nhớ về bà qua tiếng gà xao xác ban trưa.

Bài thơ Tiếng gà trưa là bài thơ hay tha thiết ngọt ngào. Tiếng gà cũng là tiếng gọi thân yêu của bà, của mẹ, của quê hương. Tiếng gọi thân yêu ấy như là niềm tin cho người chiến sĩ trong cuộc chiến đấu bảo vệ quê hương yêu dấu.

Lê Văn Bình @ 21:46 21/09/2014 Số lượt xem: 1553

Cập nhật thông tin chi tiết về Phân Tích Bài Thơ Tiếng Gà Trưa Của Xuân Quỳnh Để Thấy Kí Ức Đẹp Tuổi Thơ trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!