Xu Hướng 2/2024 # Nhóc Nicolas: Những Chuyên Chưa Kể # Top 2 Xem Nhiều

Bạn đang xem bài viết Nhóc Nicolas: Những Chuyên Chưa Kể được cập nhật mới nhất tháng 2 năm 2024 trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Nhóc Nicolas: Những Chuyên Chưa Kể – Tập 2

Sức mạnh của cuốn sách này là có thể cuốn hút cả trẻ con cũng như người lớn. Trẻ con thì thấy giống quá, người lớn thì thấy nhớ quá.

Và đây là những câu chuyện của Nhóc Nicolas, chưa bao giờ được kể ở đâu hết. Những chuyện này càng làm giàu thêm kho truyện về cậu học trò trứ danh, một kiệt tác của văn học Pháp, được sáng tạo bởi hai nhà hài hước thiên tài Gocinny và Sempé.

“Cái trò ô chữ thật bổ ích! chẳng hạn như, chính các bạn liệu có biết rằng con “Xmplf” là một loại động vật có vú thường gặp ở nông thôn, nó kêu “ò ò” và cung cấp cả sữa cho chúng ta?”

“Trên đó cũng viết, con lạc đà mỗi khi nóng giận, nó khạc vào mặt mọi người. Chúng tôi, tức là tôi và thằng Alceste, liền nhăn nhó đủ kiểu, và đúng thật! Con lạc đà bắt đầu nổi cáu và nó khạc thẳng vào cà vạt của bố. Bố tức lắm, nhất là khi có một chú bảo vệ chạy đến và mắng bố rằng không được trêu chọc các con thú. Bố liền trả lời chú ấy rằng phải là lỗi của bố nếu như các con vật trong vườn thú đều mất dạy và rằng những con vật bẩn thỉu này lại còn khạc cả vào người khách thăm quan đã phải trả tiền để được xem chúng nó. Chú bảo vệ trả lời rằng chú ấy hiểu lũ thú, rằng có một số du khách, đến bản thân chú ấy còn muốn khạc nhổ vào nữa là”.

Sau một kỳ nghỉ rất dài, cậu học trò lừng danh ấy vẫn không thay đổi gì. và đây, tám mươi mẩu chuyện cùng với khoảng hai trăm năm mươi hình vẽ minh họa sẽ kể cho chúng ta về cậu bé ấy. Về cậu và các bạn của cậu: Agnan, Alceste, Rufus, Eudes, Clotaire, Joachim, Maixent… Rồi còn Geoffroy, trong tập này, cũng đóng góp một phần thú vị. Geoffroy là đứa bé có bố rất giàu có. Lần đầu tiên, Nicholas được mời đến nhà cậu bạn ấy: “Nhà nó có một cái bể bơi hình bầu dục và một phòng ăn to như một cái nhà hàng.” Nhưng Alceste, thằng bé to béo suốt ngày ăn, vẫn là bạn thân nhất của Nicolas. “Ở nhà tao, trong bữa tiệc cuối năm, tôi nói với nó,có bà tao, cô Dorothée và chú Eugène.

Sách

Nhóc Nicolas: Những Chuyên Chưa Kể – Tập 2

của tác giả

Sempé, Goscinny

, có bán tại Nhà sách online NetaBooks với ưu đãi Bao sách miễn phí và tặng Bookmark

Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể

(NTD) – Doanh thu ấn tượng, đoạt hàng loạt giải thưởng trong và ngoài nước, “Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể” đang thực sự viết nên một câu chuyện cổ tích đời thực.

“Tấm Cám: Chuyện chưa kể” được lấy cảm hứng từ câu chuyện cổ tích nổi tiếng “Tấm Cám”. Cuộc đối đầu của hai chị em Tấm và Cám đề giành lấy trái tim của hoàng tử, nhưng sự toan tính của Cám và dì ghẻ đã khiến cho Tấm hết phen này đến phen khác bị hãm hại… đã truyền miệng từ thế hệ này đến thế hệ khác.

Chính thức tấn công thị trường điện ảnh từ ngày 19/8, “Tấm Cám: Chuyện chưa kể” được đánh giá là một trong những bộ phim Việt Nam có kỹ xảo hiện đại và ấn tượng nhất từ trước đến nay. Bên cạnh đó, đây cũng là bộ phim gần như khắc phục được yếu điểm muôn thuở trong phim cổ trang Việt.

Bộ phim “Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể” do Ngô Thanh Vân làm đạo diễn đã thực sự tạo nên cơn sốt ở các phòng vé. Mặc dù là câu chuyện cổ tích quen thuộc mà bất cứ người Việt Nam nào cũng biết, nhưng để khắp nơi nói về bộ phim Tấm Cám, mật độ “khủng” người đến phòng vé… thì quả là một hiện tượng. Chắc cũng khá lâu rồi mới có một phim Việt Nam tạo được làn sóng tranh cãi rộng rãi như “Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể”.

Với tham vọng mang đến cho khán giả Việt một sản phẩm chất lượng và chỉn chu nhất, “Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể” như một phát súng ấn tượng và “tâm huyết” của đạo diễn Ngô Thanh Vân. Chỉ sau 3 ngày công chiếu, phim đã đạt doanh thu hơn 21 tỉ đồng và sau 5 tuần công chiếu, doanh thu đã đạt hơn 66 tỷ đồng. Dù chất lượng của “Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể” vẫn còn được bàn cãi khá nhiều nhưng đây lại là bộ phim “có tâm” của điện ảnh Việt với quá trình đầu tư nghiêm túc.

Tác phẩm có thời gian quay và hậu kì lên đến 18 tháng so với nhiều phim Việt khác chỉ khoảng nửa năm. Ngoài ra, đề tài cổ trang, giả tưởng cũng thể hiện sự tham vọng lớn của ê-kip đoàn phim và Ngô Thanh Vân. Bộ phim gần như đã vượt quá khuôn khổ của việc kinh doanh trong điện ảnh, đây chính là giấc mơ và là một câu chuyện cổ tích đời thường đích thực.

Theo nghiên cứu và thông kê của Q&ME Marketing Research, “Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể” hiện đang là bộ phim Việt được yêu thích nhất trong năm 2024. Bên cạnh đó, trong tháng 10 vừa qua, phim được mời tham dự tại hạng mục “A Window of Asia Cinema” (Cửa sổ điện ảnh châu Á) là hạng mục dành riêng cho những tác phẩm điện ảnh mới của các nhà làm phim tài năng và các phim được đánh giá hay nhất trong năm của Liên hoan Phim Quốc tế Busan (Hàn Quốc) và được Công ty Phát hành Kidari Ent (Hàn Quốc) mua toàn bộ bản quyền để phát hành tại thị trường nơi đây.

Và gần đây nhất, “Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể” xuất hiện trong hàng loạt đề cử của giải thưởng Ngôi Sao Xanh 2024. Với Phim hay nhất hay Kỹ xảo xuất sắc nhất cho hạng mục Phim điện ảnh; Diễn viên xuất sắc cho Isaac và Ninh Dương Lan Ngọc; và Đạo diễn xuất sắc nhất cho Ngô Thanh Vân. Đây là giải thưởng tôn vinh những gương mặt, bộ phim trong lĩnh vực điện ảnh và truyền hình đã có nhiều đóng góp xuất sắc trong năm qua.

Ngọc Trâm

Ảnh: Sưu tầm

Truyện Truyện Cổ Tích Chưa Được Kể

Sau khi nhấp miếng trà, cụ chậm rãi đặt chiếc ly sành nhỏ xuống mặt bàn đen bóng màu gỗ gụ, bắt đầu câu chuyện:

– Ngày xửa ngày xưa…

Cụ mới bắt đầu có thế, lũ trẻ đã thiu thiu ngủ. Cụ dừng lại không kể nữa. Duy nhất còn đứa bé tò mò xin cụ đừng vì lũ trẻ kia mà bỏ dở. Hai ông cháu bên buổi chiều tháng tư, rù rì tâm sự với nhau. Rồi cụ chết đi, câu truyện truyền lại cho đứa trẻ duy nhất ấy. Cũng may, vì thế mà hôm nay còn dấu tích câu truyện này.

Ðứa bé đó rồi cũng đến ngày thành cụ già. Ngày nọ, cụ già thứ hai này cũng lập lại y chuyện xẩy ra hơn ba phần tư thế kỷ về trước. Ðặt ly trà xuống chiếc khay, cụ bắt đầu:

– Ngày xửa ngày xưa…

Mới bắt đầu có thế, cụ nghĩ đến ngày còn bé như mấy đứa trẻ đây, lũ trẻ ngày xưa đã ngủ hết nên không đứa nào biết được câu truyện u uẩn kỳ thú này, chỉ riêng chú bé là chính cụ được biết thôi, cảm động, cụ rưng rưng nước mắt. Lũ trẻ thấy cụ khóc, chẳng đứa nào hiểu gì, chúng cùng nhau cười rồi kéo nhau chạy. Còn lại một đứa tật nguyền thấy cụ khóc, nó thương cụ ở lại kiên nhẫn nghe. Dĩ nhiên cụ già rồi cũng chết đi. May mắn nhờ đứa ốm yếu ấy mà câu truyện không bị tuyệt tích. Ðứa bé thấy câu truyện ly kỳ, nó ngày ngày ôn lại để nhớ. Sinh ra đời tật nguyền, trí kém, nó phải phấn đấu lắm mới nhớ được câu truyện. Ngày nào cũng phải tự kể cho mình nghe kẻo sợ quên mất. Rồi một ngày kia cũng già theo thời gian. Ðến lúc biết mình gần đất xa trời, cậu nhỏ tàn tật ngày xưa ấy, bây giờ là cụ già chống gậy đỡ từng ngày. Trước khi chết không bao lâu, cụ già thứ ba này gọi đám trẻ lại, kể cho chúng nghe câu truyện năm xưa.

– Ngày xửa ngày xưa…

Cụ mới bắt đầu tới đấy thì đã có đứa bỏ đi. Lũ trẻ này lạ lắm, chúng không thể hiểu mấy tiếng “ngày xửa ngày xưa” là gì, đối với bọn trẻ này, chúng tưởng cụ nói ngôn ngữ của người chết. Mỗi đứa xách theo đôi giầy có bánh xe, gắn vào chân, chúng chạy vù vù như gió làm cụ chóng mặt. Câu truyện hay quá. Cụ tiếc vì có khi câu truyện tuyệt tích mất. Chỉ còn lại có đứa cháu ngoại bị bố bỏ, thấy cụ tật nguyền là hay ở bên cạnh mà săn sóc cho cụ. Qua đứa này, cụ kể hết từng chi tiết cho nó nghe.

Rồi Cụ chết đi. Có đứa cháu ngoại là người biết gốc gác câu truyện thôi. Ðến khi đứa cháu ấy về già thì tính sơ qua mà đã ngót ngót hai trăm năm chứ đâu ít ỏi gì. Thời gian đi mau thế đấy. Thấm thoát mới có mấy chữ “ngày xửa ngày xưa” mà đã hai thế kỷ đi qua.

° ° °

Truyện kể rằng ngày xửa ngày xưa có mấy cha con lái buôn từ phương Bắc xuống phương Nam làm ăn. Họ sống bằng nghề làm xiệc. Mỗi cha con quẩy một đôi gánh tòong teng. Búa, liềm, khóa tay, xích sắt đủ thứ để diễn trò. Có mấy con chó, cặp khỉ, hai con gà trống cho đá nhau, cặp rồng và mấy cặp rắn. Phương Nam hiền hòa, dân chúng đa số nghề nông, ở thành từng làng. Mấy cha con cứ tuần tự đi hết làng này đến làng khác. Mỗi nơi dăm ba bữa, diễn xong trò thì kéo nhau đi. Chẳng có trò gì ra trò, nhưng dân quê phương Nam thấy thế là lạ mắt lắm rồi. Chỗ nào đông đúc làm ăn được, cha con họ dừng chân lâu hơn. Họ cũng chỉ ở lâu vừa đủ, nghề nghiệp mà, không bao giờ tham lam ở chỗ nào lâu quá, cho dù có làm ăn được, họ sợ ở lâu dân chúng sẽ học mất nghề. Chịu khó chông gai, rày đây mai đó, dân chúng chỗ nào cũng là khách mới, nên đến đâu cũng có người vỗ tay.

Vùng quê mà. Xích sắt, để cho người xem khóa tay hẳn hoi rồi lão chỉ trùm tấm khăn đỏ lên, múa một vòng là người xem có thể hoa mắt, lão gỡ xích ra lúc nào không hay. Búa liềm sáng choang, khách xem thử chém thì cây chuối lớn như đầu người cũng đứt ngọt, thế mà lão chém bùm bụp vào mấy đứa con không đứa nào bị sao cả. Dân quê cứ lè lưỡi ra kinh ngạc. Nhiều người tin rằng cha con họ có bùa ngải. Lão ta biết tâm lý đám nhà quê lắm. Thỉnh thoảng lim dim nói dăm ba câu thần chú, nói mà làm như cố ý không cho người khác biết. Lão làm ra có vẻ che che, đậy đậy. Ấy thế mới ăn tiền. Dân chúng càng tin cha con lão có phép mầu. Chuyện ma quỷ bùa ngải lúc bấy giờ đắt khách lắm. Chả mấy người không tin có những chuyện hoang tưởng ấy. Mấy cha con Bắc phương biết rõ yếu tố dân phương Nam, cứ đấy mà móc túi tiền. Cũng có những tay thông minh, lăm le muốn cắp nghề. Nhưng đó chỉ là chuyện hão, lão luyện, giang hồ tứ phương thì sao mà qua mặt lão già được.

Ở vùng kia có hai làng xích mích nhau, một bên họ Lê, một bên họ Trần rồi thù hận mãi về sau. Một bên trồng bắp, một bên trồng lúa. Lão lái buôn mớm tí mồi, bày mưu cho bên trồng lúa thuê người từ xa đến mua hết râu bắp ngô của làng bên. Giá bao nhiêu cũng mua, dân chúng đua nhau vặt hết râu bắp đem bán. Ai ngờ khi cái bắp không còn râu che chở, nó không lớn lên được. Ðến ngày mùa, một ruộng bắp lèo tèo được vài cái. Mất mùa, dân chúng làng trồng bắp đói khốn khổ, phải làm công vay nợ cho dân làng trồng lúa. Dân bên trồng lúa khoái lắm vì thấy mình thông minh vượt bực. Bây giờ giàu có, làm chủ, có kẻ hầu người hạ. Mối hận ấy sâu lắm. Bên trồng bắp phải tìm cách mà rửa nhục.

Lão lái buôn lại bày trò khác, cha con lão xui bên trồng ngô gởi người phương xa đến mua móng chân trâu. Lợi quá, có mấy cái móng mà bán được bao nhiêu con bạc. Dân làng trồng lúa cậy hết móng chân trâu mà bán. Ðến mùa rét, trâu không cày được, lăn ra mà chết. Cứ thế, người cày thay trâu. Dân bên trồng bắp cười đến nôn ruột vì đã trả thù được. Bên nào cũng tự nhận là thông minh cực kỳ nên cả hai đều khốn khổ, đói rách lầm than.

Lão lái buôn cứ quẩy đôi gánh toòng teng giả ngu giả điếc, bị dân phương Nam gọi là lão già dốt nát. Về sau, mãi mãi về sau, con cái dân phương Nam bao giờ cũng nhận mình thông minh hơn người. Dân nào chê họ dốt là chết ngay. Thích khen lắm. Lão lái buôn xúi giục, bày mưu cho mấy tay trưởng làng thôi, rồi giấu mặt. Dân cứ tin rằng thông minh kia, mưu chước nọ là của làng mình chứ ai hay là do chính lão lái buôn kia bày trò. Con cái họ cũng cứ tin là họ thông minh. Vì thông minh nên họ không bao giờ tự đặt vấn đề. Thông minh, thế tại sao họ không giàu có? Thông minh, thế tại sao lại cứ triền miên nghèo đói hết đời cha đến đời con? Họ không cần biết, hễ mà được khen là thông minh thì hài lòng rồi. Về sau, ai muốn gì của con dân phương Nam thì cứ bảo là họ thông minh nhất, thế nào cũng được việc. Chuyện gì cũng có nguồn gốc cả đấy.

Cặp rồng và rắn của tay lái buôn cứ như yêu tinh. Chúng làm đủ trò. Tinh khôn quỷ ma. Lúc ấy dân phương Nam nhà nào cũng nuôi rồng, không có rắn. Hồi đó người phương Nam chỉ nói “rồng tiên” chứ không nói “rồng rắn” như bây giờ. Tại sao bây giờ lại nói là “rồng rắn”? Câu chuyện khá dài dòng. Cái gì cũng phải có nguyên nhân của nó. Hồi đó làng nào cũng có từng bầy rồng. Mùa hội, rồng bay khắp trời Nam, cứ như lụa đào trong gió xuân. Dân Nam nuôi rồng để múa hội. Các ngày hội làng là chiêng, trống, cồng âm vang lưng trời. Trai gái làng này đối tài mưu lược làng kia. Vui lắm chứ không như bây giờ. Hội hè liên miên. Dân phương Nam thích đàn ca múa hát. Mỗi kỳ hội là dăm ba ngày, có khi cả tháng. Ðời sống thong thả, thư thái, an hòa. Vì thế nhà ai, làng nào cũng có rồng. Hồi ấy không có vẽ rồng, khắc rồng như bây giờ. Nhất là không ai làm rồng giả bằng giấy. Vì có nhiều rồng thật. Ðêm rằm là trai thanh, gái lịch cưỡi rồng vờn trăng cứ như tiên bay lượn. Ðẹp lắm. Vui lắm. Thanh bình bốn bể.

Tay lái buôn từ phương Bắc đem theo cặp rắn và rồng để làm xiệc. Về sau này, bao nhiêu đời nghiên cứu mà cũng không rõ là con rồng của tay lái buôn kia có là rồng thật hay chỉ là con rắn già. Những nhà chuyên môn tìm hiểu không đồng ý với nhau. Rồng tại sao nó trườn như rắn? Rồng phương Nam chỉ bay và nhào lộn. Muốn đi là bay mà tới. Nhưng con rồng của lão lái buôn cứ trườn dưới đất không ngại sâu bọ, đất dơ. Nó làm nhiều trò rất thông minh, kỳ tài, dân chúng xem biểu diễn mà mát mắt, không ai mà không say mê con rồng của tay lái buôn. Chỉ có điều nó không thanh tao thôi. Phe nghiên cứu dốt thì kết luận đơn giản rằng đấy chỉ là con rắn già, không phải rồng, kết luận vậy là dễ nhất! Phe muốn tỏ ra mình là nhà nghiên cứu trí thức thì nói đấy là rồng thật, nhưng sống chung với rắn, được huấn luyện để làm trò với rắn nên nó pha máu rắn. Chả biết bên nào đúng, nhưng câu chuyện là thế.

Như truyện đã kể, rồng phương Nam chỉ nuôi để chơi vui trong ngày hội. Từ khi lão lái buôn phương Bắc tới, đem theo con rồng kia, nhiều dân làng quê thấy hay quá, thuê lão lái buôn dạy cho con rồng của làng mình cũng biết trườn, biết làm trò. Chẳng mấy chốc, những con rồng phương Nam cũng học nhiều trò mới như con rồng của lão lái buôn. Từ làm trò đến học cách đấu nhau. Từ những ngày ấy, mỗi ngày hội là đem rồng ra đấu, dân chúng đứng chung quanh vỗ tay gào thét cổ võ. Ngày xưa, có hội là cưỡi rồng ca múa. Nghệ thuật múa rồng đòi nhiều tài năng, muốn ca múa phải tập luyện, mỗi kỳ hội làng là một bức tranh văn hóa không dễ vẽ đâu. Nói rằng dân phương Nam quanh năm ăn chơi, không có nghĩa là biếng nhác làm việc. Ăn chơi với vũ điệu, với văn chương thi ca, hát hò quan họ là cả một công trình đấy. Cho nên phải nói đời sống của họ là một vũ điệu mới đúng. Chẳng hạn như bay với rồng mà thả con diều. Diều phải lên cao, mà diều phải đón gió cho tiếng sáo xuống trần. Cả là một nghệ thuật tinh vi. Từ khi lão lái buôn dạy cho đá rồng thì dân chúng thích trò chơi mới này, không phải tập tành gì, chỉ việc đứng chung quanh sân đình mà xem rồng đá nhau thôi. Vỗ tay quá trời. Rồng đá tóe máu, có con chết đứt đầu. Càng vỗ tay.

Lão huấn luyện cho rồng biết vờn rắn. Hai con thi tài lừa nhau xem con nào gian xảo hơn. Con nào lừa được con kia là thắng cuộc. Các ngày hội sôi động hơn xưa, khác xưa nhờ những cuộc đấu rồng. Rồng lối xóm đấu với nhau, đấu vui rồi đấu ăn thua quyết liệt. Qua làng đó, làng bênh cạnh cũng vui lây, lão lái buôn lại phải đi huấn luyện những con rồng khác. Hắn đi khắp nơi để huấn luyện. Cuộc chơi càng ngày càng tàn bạo. Bây giờ đá rồng đã lan khắp cả. Ðể vui hơn, ngày hội họ thi đá rồng làng này với làng kia. Rồng họ này đấu với rồng họ kia. Rồng Nam đấu với rồng Bắc. Muốn thắng thì phải có rồng hay, thế là họ tranh nhau mời cha con lão lái buôn huấn luyện. Bây giờ, mấy cha con lão không phải làm xiệc kiếm sống nữa. Không bao giờ cha con lão dạy hết nghề. Làng nào trả nhiều vàng bạc thì lão tới. Một thời gian ngắn, cha con lão gánh không biết bao nhiêu vàng về quê cũ.

Vàng bạc nhiều, lòng tham nổi lên, cha con lão cãi nhau, đánh nhau rồi giải tán gánh xiệc. Mỗi người một giang sơn, tranh nhau gây thanh thế. Vàng bạc mà. Thế là bao nhiêu miếng võ độc ác đưa nhau truyền cho rồng phương Nam. Bây giờ rồng phương Nam mới có cơ hội học nghề thực thụ. Lão già trấn thủ một giang sơn. Mỗi đứa con một vùng. Người nào cũng đem hết mưu mô để thanh thế mình là bậc thầy. Ðến kỳ hội năm, làng nào cũng hồi hộp không biết rồng nào thắng trong cuộc tranh tài. Cứ như thế mấy mươi năm cho đến khi cha con lão lái buôn rủ nhau về quê cũ, phương Bắc.

° ° °

Kể đến đây, cụ già chảy nước mắt. Hai đứa cháu ngồi nghe im lặng thương cụ quá. Cụ nghẹn ngào không kể tiếp được, cụ nấc lên rồi gục đầu tắt thở.

Hai đứa cháu mơ hồ hiểu chuyện vì sao suốt đời cụ cứ băn khoăn khổ sở. Về sau hai đứa cháu ghi lại câu chuyện rồi lần mò đi tìm tiếp những đoạn cuối để chắp nối lại. Sau này, sống ở Phương Tây mà chúng là những nhà nghiên cứu lỗi lạc nhất về Phương Ðông. Mỗi đứa đem theo một dòng họ, chia làm hai, một tìm về hướng Bắc, một xuôi hướng Nam. Với những phương pháp khoa học cực kỳ tinh vi, hai đứa cháu của cụ già kia đào lên những tháng ngày của mấy trăm năm về trước. Vệ tinh trên trời tìm chụp lại các bóng hình quá khứ. Các làn sóng vi âm chạy trong lòng đất. Rồi một ngày kia, thời gian cũng lại đến, tất cả đều già. Bên tách trà nhỏ, hai nhà nghiên cứu ấy thành hai cụ già, họ chậm rãi kể truyện cho các cháu của họ nghe:

Ngày xửa ngày xưa… Chắc có một cuộc đánh nhau ghê gớm lắm. Các cháu có biết không, cụ tìm được nhiều dấu vết, cụ kể các cháu nghe. Câu chuyện tính cho đến nay chắc là ba, bốn trăm năm rồi. Sông ngòi thay đổi, nước lũ trên rừng soi mòn, lụt lội làm thay đổi quá nhiều, phải công khó lắm mới ghép nối lại được. Chắc chưa đủ đâu. Cụ kể, mai mốt có đứa nào đi tìm tiếp, viết cho xong câu truyện.

Những bộ xương người đào được ở hướng Bắc đa số đều có đeo một thẻ đồng khắc hình dấu chữ Hồ. Còn những bộ xương hướng Nam khắc dấu in hình chữ Ngô. Xương thì giống nhau. Khảo nghiệm cho biết một trăm phần trăm là cùng một nguồn gốc. Dĩ nhiên các cháu biết đó, nếu mà đánh nhau thì xương phải lẫn lộn chứ. Ðúng như vậy, lẫn lộn cả hai thẻ đồng các cháu ạ. Có khi bộ xương khắc dấu Hồ nằm lẫn bộ xương mang dấu Ngô. Như là hai bộ xương đang vật lộn với nhau. Rất nhiều như thế. Khắp cả. Hàng trăm, hàng ngàn, hàng triệu, không biết cơ man nào mà đếm. Chính vì vậy mà người ta cho rằng có cuộc chiến tranh rất dữ dội.

Cụ không kể chuyện ma đâu, chuyện có thật đấy. Trong một tối kia, ở chân rặng núi, oan hồn người chết khóc ngất. Tiếng khóc kỳ lạ ai oán ghê lắm. Bên cánh rừng nọ, xình từ cái hồ nông nước gẳn lên mùi thối xác người. Ghê lắm. Nhặng bay đàn đàn, bầy bầy, o e trên những xác người chặt cụt chân tay. Ghê lắm. Ghê lắm. Có ba người không quần áo gì cả, bị lột trần truồng trói ôm vào ba gốc cây bỏ đói. Ngày thứ nhất, một người bị vặn đầu từ từ cho đến khi đứt mà chết. Ghê quá. Ghê quá. Cái cổ cứng vậy sao mà vặn đứt được. Thế mà vặn được đấy. Hai mắt lồi lên. Càng vặn nó càng lồi. Sau cùng nó rớt ra ngoài. Ðầu mà, đỉnh cao trí tuệ mà. Ðến ngày thứ hai. Người kế tiếp. Không bị bịt mồm gì cả, cứ để thế cho la hét. Ghê quá. Họ lấy dao khoét hậu môn rồi kéo hết ruột ra. Ghê quá. Tiếng la đinh tai, buốt thấu óc. Vì thế dân phương Nam vẫn nói, “đau như cắt ruột.” Cái gì cũng phải có nguyên cơ, nguồn cội. Lũ trẻ nhỏ la lên. Cụ kể chuyện ma! Ghê quá! Ghê quá! Cụ kể chuyện ma! Không đứa nào dám nghe.

Các cháu đừng sợ, không có ma quỷ gì cả, họ là những con người như các cháu. Xem lại những hình ảnh ấy mà thương họ. Các cháu có biết họ là ai không? Là tổ tiên của các cháu đấy! Các cháu sợ tổ tiên của mình à? Với những chiếc máy này không còn gì giấu kín được nữa. Các cháu sống thế nào thì mai sau lịch sử ghi lại y như thế. Không thể giấu được. Kinh Thánh bảo không có gì giấu kín mà không bị tỏ lộ ra. Ðúng như thế.

– Thưa cụ, thế những người giết họ là ai? Là người đeo dấu chữ H hay chữ N.

– Cụ không cho các cháu biết được. Cụ muốn các cháu thử tự tìm xem.

Một đứa khác lại hỏi:

– Thưa cụ, làm sao mà họ thù ghét nhau như thế?

– À, chuyện này mới dài, cụ cũng để xem cháu nào tìm được lý do.

Hai câu hỏi ấy cụ biết chứ, mà đau lòng quá không trả lời nổi. Cụ thấy chính mình cũng sợ sự thật. Kinh Thánh nói sự thật sẽ giải phóng chúng con. Bây giờ chạm sự thật, cụ thấy linh hồn buồn quá. Khi Ðức Kitô bị đóng đinh, tổng trấn Philatô cũng hỏi câu hỏi ấy: Sự thật là gì. Cụ ngưng câu chuyện không kể tiếp nữa.

Mấy đứa bé tò mò tiếp tục hỏi chuyện nhau. Hai đứa ra chiều thông minh:

– Tao biết làm sao tụi nó đánh nhau rồi!

– Mày không được gọi là “tụi nó”, cụ đã chẳng bảo họ là tổ tiên của mình đó sao.

– Ừ, đúng rồi, tao biết làm sao tổ tiên chúng ta đánh nhau, tại họ dạy cho bày rồng đánh nhau đấy, lúc nào cũng muốn rồng nhà mình thắng, rồi rồng làng mình phải thắng, nên họ mới thù nhau. Ai cũng muốn rồng làng mình là vua.

– Nhưng mà tao biết họ dạy cho rồng đánh nhau là ngày xửa ngày xưa, có một ông lái buôn từ phương Bắc…

– Nhưng mà làm sao ông lái buôn lại dạy cho tổ tiên ta đem rồng của mình ra đấu nhau?

– Ờ.. ờ.. tao không biết!

Ðể trả lời câu hỏi ấy, sau này một đứa đem hết đời mình tìm kiếm. Thế là mất mấy trăm năm sau con cháu phương Nam mới có câu trả lời. Nhưng rồng của dân phương Nam không còn là rồng như ban đầu nữa, nó không biết bay, nó thích trườn dưới đất, quanh co, mưu mô nhưng không hút nước phun lên trời như rồng ngày xưa. Rồng của những vương quốc lân bang bơi lộn vùng vẫy ngoài khơi sóng nước Thái Bình Dương, tranh đua với trời, hưởng phúc lộc thiên nhiên mây gió trời ban. Rồng phương Nam chỉ loanh quanh trên bờ, nhiều con lộn xuống biển, ôi! chết không biết bao nhiêu là cơ man.

Sau bao năm tìm kiếm, hai đứa cháu đến thăm cụ. Những ngày cuối đời, cụ thao thức, buồn lặng lẽ trong hồn, cụ hỏi:

– Tại sao rồng chung quanh bơi khắp Thái Bình Dương, còn rồng dân phương Nam thì không?

Ðứa cháu của cụ thành một nhà nghiên cứu lỗi lạc, bảo cụ rằng:

– Trải qua mấy trăm năm, bây giờ gọi là rồng chỉ vì gốc tích ngày xưa thôi, theo nghiên cứu thì rồng phương Nam hết chất rồng rồi.

Cụ già sửng sốt. Ngạc nhiên kinh hoàng hỏi:

– Thế.. thế là rắn mất rồi sao?

Cụ già run lên. Ðứa cháu nhìn cụ không biết phải làm gì. Rung toàn thân người, cụ nấc lên rồi chết.

Ðứa cháu, nhà nghiên cứu lỗi lạc, nhớ lại ngày xưa cụ không dám trả lời khi nó hỏi: “Làm sao họ ghét nhau thế.” “Bên nào có dấu chữ H, bên nào chữ N.” Bây giờ ông ta hiểu, cụ sợ sự thật không dám trả lời. Cũng như bây giờ, chính ông ta chỉ nói cho cụ biết là rồng phương Nam hết chất rồng rồi, chứ không dám trả lời hẳn câu hỏi của cụ vậy bây giờ là rắn rồi sao. Ông ta nhủ thầm, lại tới phiên mình sợ sự thật. Còn lại hai người, ông ta quay sang hỏi người bạn cũ, kẻ mà lúc nhỏ ngồi nghe cụ kể chuyện rồi sau đó hai đứa đã đua tài trí thức xem ai biết nhiều, ông hỏi:

– Bây giờ có cách nào làm cho rồng dân phương Nam trở thành rồng thật mà ganh đua với các rồng lân bang được không?

Người bạn năm cũ thản nhiên trả lời bằng một câu tiếng ngoại quốc: “I DON’T KNOW. I DON’T CARE.” Rồi bỏ đi.

Còn lại một mình. Ông cũng không biết rồi đây có cách nào rồng phương Nam bay lộn hào hùng như rồng thật của mấy trăm năm về trước nữa không hay là hết chất rồng thật mất rồi. Ông ta cặm cụi ghi lại tất cả nối kết của mấy đời các cụ xưa đang kể mà chết ngang chừng, thành một câu chuyện. Câu chuyện bắt đầu bằng mấy chữ: Ngày xửa ngày xưa…

“Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể” – Từ Truyện Kể Đến Điện Ảnh

Tháng 8/2024, thị trường điện ảnh Việt Nam dậy sóng bởi bộ phim Tấm Cám: chuyện chưa kể. Trước khi trình chiếu, qua trailer giới thiệu, khán giả tỏ ra rất hào hứng với bộ phim này vì… háo hức chờ đợi những sắp được kể! Dậy sóng cũng phải bởi truyện Tấm Cám là truyện cổ tích quá quen thuộc với mọi người nên khán giả có lý do để chờ đợi “sự làm mới” của ê kíp làm phim. Dậy sóng cũng phải bởi đây là bộ phim đầu tay của đạo diễn Ngô Thanh Vân – một đả nữ tài năng của làng điện ảnh Việt Nam. Mà thật, chỉ cần làm phép thử, tôi gõ cụm từ “phim Tấm Cám: chuyện chưa kể” lên google và đã thu được những con số bất ngờ như:

-          Khoảng 1.670.000 kết quả chỉ trong 0,40 giây;

-          Nó nằm trong top 10 phim tình cảm Việt Nam hay nhất của Việt Nam năm 2024;

-          Rất nhiều bài cảm nhận về bộ phim này;

-          ….

Từ sức hút đó, từ những thông số trên, tôi đã sắp xếp thời gian để xem phim này, thậm chí xem lại nhiều lần để từ đó đưa có những nhận xét, đánh giá từ góc nhìn của một người nghiên cứu về Văn học dân gian.

1.      Những tín hiệu vui…

Sau khi bộ phim Tấm Cám: chuyện chưa kể được trình chiếu, rất nhiều bài viết đã điểm lại những thành công của bộ phim này. Nhìn chung, phần lớn các ý kiến là khen nhiều hơn chê. Có thể tổng kết về một số tín hiệu vui từ bộ phim này như:

-          Đạo diễn Ngô Thanh Vân đã quy tụ được dàn diễn viên xứng tầm với bộ phim: vừa trẻ trung, xinh đẹp (như Hạ Vi, Isaac, Thanh Vân,…), vừa giàu kinh nghiệm (như Thành Lộc, Hữu Châu, Ngọc Giàu,…), vừa sở hữu lực lượng fan hùng hậu của nhóm 365. Diễn viên có lạ, có quen nhưng nhìn chung, họ đã diễn xuất khá đạt.

-          Đạo diễn Ngô Thanh Vân và ê kíp đã chọn được những hình ảnh chỉn chu, có phần vượt trội so với mặt bằng chung của phim Việt. Những đại cảnh về thiên nhiên rất hùng vĩ và ấn tượng, trong khi đó, các phân đoạn có sự tác động của kỹ xảo cũng được làm tốt.

-          Lần đầu tiên khán giả nhìn thấy một bộ phim Việt có ba quân tướng sĩ trang phục áo giáp sắt chỉn chu, đẹp đến từng chi tiết và còn đông đảo, hùng hậu không thua kém gì phim nước ngoài.

-          Về trang phục cổ trang: có sự đầu tư hoàn chỉnh, là điểm nhấn lớn nhất trong bộ phim này. Có thể nói, Ngô Thanh Vân đã quyết tâm nhào nặn đứa con tinh thần của mình thật xinh đẹp từ nội dung đến hình thức, cô thể hiện mình không hời hợt trong bất kỳ chi tiết nào.

-          Sau cùng, cũng phải nói về doanh thu: tuy chưa được công chiếu tại CGV (cụm rạp chiếm đến 40% thị phần tại Việt Nam hiện nay) nhưng chỉ sau hơn một tháng công chiếu, bộ phim Tấm Cám: chuyện chưa kể đã tạo nên cơn sốt ở các phòng vé, đã có doanh thu đạt 66 tỉ, với hơn một triệu lượt xem. Đây quả là con số ấn tượng trong thị trường phim ảnh vốn được xem là ảm đạm của làng điện ảnh Việt Nam.

Bên cạnh những tín hiệu vui đó, chúng tôi nhận thấy rằng, bộ phim còn rất nhiều “hạt sạn” trong việc xây dựng kịch bản – tiếc thay điều này lại khá nhiều, và càng thấy tiếc hơn vì thiếu các ý kiến mang tính định hướng của các nhà chuyên môn – nhất là những nhà nghiên cứu về văn hóa, văn học.

2.      Những cắt xén đáng tiếc…

So với truyện cổ tích Tấm Cảm, kịch bản của bộ phim đã cắt đi khá nhiều chi tiết – mà theo tôi, đây là những chi tiết rất đắt, rất đáng giá. Xin điểm qua một số chi tiết đó:

-          Số lần biến hóa của Tấm cũng bị cắt giảm: từ bốn lần trong truyện Tấm Cám xuống còn ba lần trong phim, lược đi lần biến hóa thứ 3 – Tấm biến thành khung cửi. Thực tế cho thấy, số lần biến hóa không phải là sự tăng tiến về số học bình thường, mà đằng sau nó là sự biểu hiện về sự xung đột ngày càng gia tăng. Giáo sư Nguyễn Tấn Đắc lý giải việc này như sau: “Về nguyên tắc, số lần biến hóa càng nhiều thì sự xung đột biểu hiện càng gay gắt, và ý chí hãm hại càng mãnh liệt. Vì vậy, số lần giết hại và biến hóa phải là con số tối đa” (1). Do vậy, việc cắt giảm số lần biến hóa, thêm một lần nữa đã làm cho sự xung đột giữa hai chị em Tấm Cám giảm thiểu đi rất nhiều. Các biến hóa cũng chưa thực sự rõ nét, chưa đẩy mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm – không thấy những lời đe dọa của chim vàng anh “Giặt áo chồng tao, thì giặt cho sạch; phơi áo chồng tao thì phơi bằng sào, chớ phơi bờ rào, rách áo chồng tao” hay lời hạch tội của khung cửi: “Cót ca cót ket/Lấy tranh chồng chị/Chị khoét mắt ra”.

-          Cái kết của mẹ con Cám: Đây là vấn đề khá nhạy cảm, đã được báo chí đưa ra tranh luận rất nhiều lần. Có lẽ, để tránh “tâm bão”, nhóm biên kịch đã chọn giải pháp an toàn bằng cách nhẹ hóa đi. Cụ thể, trong phim: Tấm ra lệnh bắt giam Cám vào ngục tối – không có chi tiết Cám chết do dội nước sôi và muối thành mắm gửi cho dì ghẻ ăn. Tuy nhiên, cuối phim vẫn có hình ảnh Tấm đưa cơm “mời dì ăn” – ý nói ăn mắm được làm từ xác của Cám. Chi tiết này khá gượng gạo, bởi các bản kể đều nói rằng Tấm “gửi cho mụ dì ghẻ” và mụ “tưởng thật, bữa nào cũng nức nở khen ngon”, rồi sau đó mụ “lăn ra chết” chứ không phải vẻ mặt thất thần và nước mắt ngắn dài như trong phim. Ở đây, để làm tốt hơn, theo tôi nhóm biên kịch có thể tham khảo các bản kể khác – chẳng hạn các bản kể mới sưu tầm được ở Bạc Liêu chẳng hạn. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Tấn Đắc, trong 14 bản truyện Tấm Cám mới sưu tầm được ở Bạc Liêu, có bản không có cái chết của mẹ con Cám; có 04 bản nói mẹ con Cám bị sét đánh chết – như mẹ con Lý Thông. Phải chăng, cái kết Cám và mụ dì ghẻ chết do “bị sét đánh” là một “lối thoát” hợp lý nhất để “giải oan” cho nàng Tấm của Việt Nam?

Được biết, trước khi khởi quay, Ngô Thanh Vân cùng năm biên kịch đã dành ra ba tháng để cùng viết, chỉnh sửa, thêm thắt, dựng nên một nội dung mang phong cách mới trên nền câu chuyện quen thuộc. Điều này cho thấy Ngô Thanh Vân cùng nhóm cộng sự đã có quá trình làm việc nghiêm túc, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi thêm bớt các chi tiết trong kịch bản. Nhưng có lẽ do không có một cố vấn chuyên môn về lĩnh vực văn hóa, văn học nên nhóm biên kịch đã cắt giảm đi nhiều chi tiết rất có giá trị về mặt nghệ thuật. Điều này ít nhiều làm giảm đi tính nghệ thuật của bộ phim.

3.      Những sáng tạo…lệch pha

Qua tên gọi của bộ phim “… chuyện chưa kể” cũng phần nào cho chúng ta biết rằng, bộ phim sẽ sáng tạo thêm nhiều chi tiết mới trên nền truyện mà chúng ta đã từng nghe biết lâu nay. Quả vậy, kịch bản của bộ phim cho thấy, bên cạnh việc bảo lưu các chi tiết của truyện Tấm Cám như: tình tiết Tấm bị mất con cá bống, ông Bụt hiện ra giúp sức mỗi khi Tấm khóc, lễ hội thử giày, Tấm trèo cây cau ngã chết, Tấm hết biến thành chim vàng anh, cây xoan đào rồi tới trái thị; kịch bản còn lồng ghép câu chuyện tình yêu đôi lứa, thêm nội dung về tình yêu quê hương đất nước. Cụ thể, nhóm biên kịch đã sáng tạo thêm các nhân vật/tình tiết sau:

-          Phần sáng tạo, thay đổi rõ nhất nằm ở chỗ nhân vật trung tâm của phim không phải là Tấm/Cám mà là Thái tử. Chàng thái tử trong phim vừa phải giữ vững biên cương bờ cõi, vừa phải đối đầu với thế lực thù địch bên trong triều đình. Để làm đầy đặn và kịch tính cho phần cải biên này, các nhân vật trong bộ tứ và viên Thừa tướng – kẻ muốn tiếm ngôi vua của Thái tử, xuất hiện. Trong phim, thời lượng và các cảnh quay về nhân vật Thái tử nhiều hơn các cảnh quay về chị em Tấm – Cám. Đây là sự điều tiết có chủ đích, có dụng ý nghệ thuật. Trên báo Thanh niên, số ra ngày 18/8/2024, Ngô Thanh Vân bộc bạch “Tất cả chúng tôi muốn tạo ra hình ảnh người hùng đứng lên bảo vệ đất nước để những người trẻ ngày nay quan tâm, tìm hiểu nhiều hơn truyện cổ tích, truyện của người Việt Nam mình bên cạnh những tác phẩm nước ngoài” (4). Một ước mơ rất đẹp, hoàn toàn chính đáng. Song rất tiếc, cần phải biết rằng: về đặc trưng thể loại hình ảnh người anh hùng, hình ảnh các ông vua không phải là nhân vật quen thuộc với thể loại truyện cổ tích (nếu có cũng chủ yếu là nhân vật phu). Hoặc giả, nhóm biên kịch có ý tưởng truyền thuyết hóa một truyện cổ tích[2] thì có vẻ cũng chưa đúng thể thức cốt truyện truyền thuyết thường gặp là: hoàn cảnh ra đời với những đặc điểm khác thường đến chặng trung tâm là kể về hành trạng và những chiến công khác thường của nhân vật, và cuối cùng là chuyện hóa thân âm phù. Thực tế cho thấy đây đó, nhóm biên kịch có những lúng túng vì có lúc kết cấu phim còn vương vấn cốt truyện cổ tích (kể về nhân vật thấp hèn, vượt qua thử thách và được thưởng công – lên ngôi), lúc khác lại sa vào việc xây dựng một hình ảnh người hùng nơi trận mạc.

-          Các bản khác nhau của truyện cổ tích Tấm Cám ở Việt Nam hay truyện Lọ Lem ở nhiều nước trên thế giới đều có chi tiết đôi giày rất xinh xắn và nhỏ nhắn, nhỏ đến mức không một bàn chân của một cô gái nào có thể mang vừa, đôi giày nhỏ xinh chỉ có thể vừa vặn với đôi bàn chân nhỏ xinh. Chính vì chiếc giày nhỏ xinh một cách kỳ lạ mới khiến Hoàng tử tò mò và quyết tìm cho ra người con gái sở hữu chiếc giày đó. Thế nên trong các bản kể của Việt Nam và các nước Đông Nam Á luôn có chi tiết rất nhiều cô gái cố gắng nong chân mình vào chiếc giày nhưng không ai vừa cả, đến khi Tấm đặt chân vào thì vừa vặn như in. Dân gian nói về đôi giày chính là để nói về đôi chân, nói đôi chân đẹp là nói về con người đẹp là vậy. Ở đây, Tấm đã sở hữu vật báu là “đôi chân nhỏ bé” – cái duy nhất chỉ một mình Tấm được sở hữu, không ai có thể tranh đoạt được của Tấm. Theo GS. Nguyễn Tấn Đắc, motif bàn chân nhỏ này chắc chắn có ảnh hưởng đến tục bó chân đã từng tồn tại một thời gian dài trong văn hóa Trung Hoa. Ở Việt Nam, khi nói về bàn chân của nàng Kiều, Nguyễn Du cũng viết rằng: “Gót sen lãng đãng như gần như xa” (Truyện Kiều). Như vậy, theo quan niệm của dân gian thì đôi bàn chân nhỏ nhắn là biểu tượng của một người con gái đẹp – cả hình dáng lẫn phẩm hạnh. Tuy nhiên trong Tấm Cám: chuyện chưa kể của Ngô Thanh Vân có chi tiết khá lạ là: đôi chân của Cám còn nhỏ hơn cả chiếc giày nhỏ xinh đó! Nhỏ đến nỗi, Thái giám phải thêm một lóng tay nữa mới vừa! Như vậy, ở đây nếu giải biểu tượng đôi chân thì rõ ràng nàng Cám – Lan Ngọc xinh đẹp hơn, xứng đáng được làm vợ hoàng tử hơn là cô Tấm – Hạ Vi. Sáng tạo chi tiết này cho thấy nhóm biên kịch đã không am hiểu về văn hóa nên có những sáng tạo lệch pha.

-          Khó nhận diện thể loại: cảm giác đầu tiên khi xem xong bộ phim là sự khó khăn trong việc nhận diện thể loại. Bởi thực sự, biên kịch/đạo diễn đã quá ôm đồm nhiều màu sắc: lãng mạn, ngôn tình, thần thoại, giả tưởng, hành động… nhưng chưa lột tả được màu sắc nào đến nơi đến chốn nên càng về cuối, mạch phim càng đuối dần… Ngay cả Ngô Thanh Vân trong những phát biểu của mình cũng thể hiện sự lúng túng này: có khi đạo diễn cho rằng thông điệp chính của bộ phim là “thông điệp nhân văn ở hiền gặp lành, ác giả ác báo” (tức thông điệp của một truyện cổ tích), khi khác, “đả nữ” lại cho rằng: bộ phim muốn tạo ra “hình ảnh người hùng đứng lên bảo vệ đất nước” (nhân vật quen thuộc của thể loại truyền thuyết). Như đã biết, bộ phim lấy cảm hứng từ một truyện cổ tích nổi tiếng của Việt Nam – đó là truyện Tấm Cám. Đây cũng là kiểu truyện rất phổ biến trên toàn thế giới – với tên gọi là truyện Tro Bếp  hay truyện Lọ Lem. Việc chọn một cốt truyện cổ tích quen thuộc, có sức ảnh hưởng lớn đến tâm thức và văn hóa của người Việt xưa nay vừa thể hiện sự thông minh của đạo diễn, nhưng mặt khác nó cũng đòi hỏi đạo diễn phải đối mặt với nhiều thách thức: phải làm mới, lạ hóa mới thuyết phục, mới thu hút được khán giả. Tuy nhiên, việc làm mới cần phải có những lập trường rõ ràng, kiên định mới tránh được những nhập nhằng nêu trên.

-          Trong phim xuất hiện khá nhiều lời thoại theo kiểu hiền triết, hiện đại như của bà lão hàng nước: “Thanh niên trai tráng bây giờ đụng một tí là không thiết sống nữa… Điều quan trọng ở đây không phải ngươi là ai hay ngươi đã làm gì mà điều quan trọng là người phải làm gì để cứu vãn những sai lầm đó” hay như lời tâm sự của Tấm khi trao khăn thêu cho Thái tử hoàn toàn xa lạ với các nhân vật của truyện dân gian. Lời thoại của nhiều nhân vật trong phim cũng bị sáo rỗng. Các hạt sạn lời thoại kiểu như: Tấm đợi cho Thái tử nuốt trót lọt viên ngọc thần mới cảnh báo chàng sẽ bị biến thành quái vật; Tấm nức nở bên quái vật nói tiếng người với lời yêu đương ngôn tình… gây phản tác dụng. Các tình tiết đáng lẽ gây xúc động, cao trào lại làm khán giả thấy bật cười.

-          Đó là đánh giá riêng từng chi tiết, còn đánh giá chung về toàn bộ kịch bản thì các tình tiết trong phim được sắp xếp lỏng lẻo và không thuyết phục. Lúc đầu, câu chuyện xoay quanh cuộc đời của ba mẹ con nhà Tấm Cám, nhưng đến nửa sau, lại chuyển hướng sang nhân vật Thái tử, đẩy lên vai nhân vật này trọng trách giữ vững giang sơn, rồi để cuối phim, lại gượng ép đưa câu chuyện ba mẹ con Tấm Cám vào. Đành rằng, tên phim là Tấm Cám: Chuyện chưa kể để ngụ ý rằng phim không chỉ có câu chuyện Tấm và Cám. Nhưng việc chọn ra một nhân vật chính để các hành động, nhân vật bám theo vẫn chưa thuyết phục được người xem.

Nghệ thuật là khung trời của sáng tạo. Điện ảnh nói chung, kịch bản nói riêng cũng là một loại hình nghệ thuật nên việc tác giả kịch bản thêm bớt cũng là chuyện thường tình, có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, ở đây cũng phải chân nhận rằng: khi sáng tạo, người nghệ sĩ cũng cần cái đầu lạnh, cần sự tỉnh táo để biết những vùng trời riêng của từng thể loại, tránh những ôm đồm, thái quá, tránh những sáng tạo không hợp lý,… Tiếc thay, điều này lại xuất hiện khá nhiều trong bộ phim. Chính vì điều này đã làm cho sự kỳ vọng, chờ đợi của mọi người thành … nỗi tiếc nuối!

***

Nguyễn Tấn Đắc (2001), Truyện kể dân gian đọc bằng type và motif, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội, tr 196.

Dẫn theo Nguyễn Tấn Đắc (2013), Về type, motif và tiết truyện Tấm Cám, Nxb Thời Đại, Hà Nội, tr.527.

Hương Nhu: http://phunuonline.com.vn/giai-tri/xem-nghe-doc-%E2%80%93-choi/tam-cam-chuyen-chua-ke-tren-phim-81350/

Hà Ngân: http://thanhnien.vn/van-hoa/ngo-thanh-van-da-khoc-but-co-hien-len-cuu-tam-cam-735084.html.

Nguồn: Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 396, tháng 6/2024

[1] Bởi như đã biết, ngoài người Việt, còn có khá nhiều dân tộc khác cũng có tục ăn trầu, thậm chí được thể hiện trong kiểu truyện này (như truyện kể Kajong và Haloek – dân tộc Chăm, Ú và Cao – dân tộc Hơrê) nhưng chỉ riêng ở người Việt thì miếng trầu trở thành biểu trưng cho lối ứng xử giao tiếp giữa các mối quan hệ trong đời sống xã hội, là phương tiện biểu lộ tình cảm con người – nhất là chuyện tình duyên nam nữ.

Tấm Cám – Chuyện Chưa Kể: Bom Tấn Cổ Tích

Lấy chất liệu từ câu chuyện cổ tích mà dân ta ai ai cũng biết, Tấm Cám – Chuyện Chưa Kể đã được thổi vào lớp vỏ cổ trang chút hơi thở hiện đại để trở thành một bộ phim hay và phù hợp với giới trẻ.

Vẫn giữ cốt truyện xưa cũ, Tấm mồ côi hiền lành phải chịu sự đày đọa của mẹ kế và cô em gái độc ác. Dù có lúc gặp may mắn được làm vợ thái tử nhưng sau đó nàng phải trải qua bao khổ sở thử thách để giành được hạnh phúc vĩnh hằng và trừng phạt kẻ thù.

Với kinh phí đầu tư cực khủng cho một phim chiếu rạp – 20 tỷ đồng, nhà sản xuất kiêm đạo diễn Ngô Thanh Vân đã đem bối cảnh cổ tích biến thành hiện thực một cách sống động và ấn tượng. Điểm cộng đầu tiên của Tấm Cám – Chuyện Chưa Kể chính là những khung hình tuyệt đẹp của làng mạc, thôn quê và cung điện vô cùng lộng lẫy. Ninh Bình, Long An, Đồng Nai trên màn thật đẹp và choáng ngợp với những cảnh quay non xanh nước biếc trời trong vắt. Từ ngôi nhà của Tấm và hai mẹ con Cám đến hoàng cung nguy nga tráng lệ đều được dàn dựng tỉ mỉ đầy đủ và chi tiết.

Với việc xuất hiện nhiều cảnh chiến trận trong phim, Tấm Cám – Chuyện Chưa Kể cũng đầu tư cho ngựa, vũ khí và trang phục của các diễn viên từ chính đến phụ. Diễn viên quần chúng của phim cũng đông đúc trong các đại cảnh như tiệc tuyển vợ cho thái tử và trận chiến với Chinh La. Nhờ sự “chịu chi” này, các đại cảnh đều hoành tráng và sống động như thật.

Phục trang cổ của Tấm Cám – Chuyện Chưa Kể cũng được đầu tư hoành tráng và tỉ mỉ chi tiết từ quần áo tới mấn đội đầu. Mỗi bộ quần áo được thiết kế riêng biệt với những nét tính cách của nhân vật đó. Tuy nhiên, trang phục thường ngày của “thái tử” Isaac có phần hiện đại quá đà.

Dĩ nhiên, ngoài những cảnh quay ấn tượng và trang phục đầu tư, phim còn thành công nhờ một dàn diễn viên hợp vai.

Thể hiện nhân vật chính – một hình tượng nhân vật đã in sâu vào lòng những người dân Việt Nam, dù Tấm không có nhiều đất diễn nội tâm nhưng Hạ Vi vẫn có vài phần gượng gạo. Tuy nhiên, nét đẹp dung dị dịu dàng cùng nụ cười trong trẻo “sáng rực cả phim” đã phần nào gỡ điểm cho cô nàng. Tấm hiền lành, trong sáng, ngây thơ và cả tin đã phần nào được tái hiện thành công trên màn ảnh rộng. Đặc biệt, tuy còn non nớt nhưng trong cảnh cuối phim, Hạ Vi đã có diễn xuất bùng nổ đặc biệt đủ khiến khán giả khắc sâu ấn tượng.

Vốn được giao vai Tấm nhưng lại chủ động xin diễn Cám để thử thách khả năng diễn xuất  của mình, “ngọc nữ” Ninh Dương Lan Ngọc đã hóa thân xuất sắc vào vai cô em gái độc ác chanh chua nổi tiếng trong câu chuyện cổ tích ngày xưa. Không còn nhận ra Nương trong trẻo trong Cánh Đồng Bất Tận hay Thơm hiền lành trong Trúng Số,  Cám của cô tàn ác đến tận cùng. Từ gương mặt đến cử chỉ, đặc biệt là ánh mắt sắc lạnh khiến người xem phải rùng mình sợ hãi, không còn nghi ngờ gì khi nói rằng Cám của Lan Ngọc là nhân vật “đinh” của phim.

Giữ vai trò đạo diễn và nhà sản xuất, có lẽ vì vậy mà “đả nữ” Ngô Thanh Vân xuất hiện không được nhiều. Thế nhưng cô cũng kịp ghi dấu ấn cho dì ghẻ bằng giọng nói chua ngoa, cái liếc mắt đến “nổi da gà”. Dì ghẻ của Ngô Thanh Vân không chỉ ác mà còn đẹp nổi bật, đôi lúc có phần lấn át cả hai cô con gái vốn đã xinh đẹp như hoa.

Là nhân vật phụ xuất hiện chẳng được bao nhiêu trong truyện cổ tích thế nhưng khi lên phim, thái tử của Isaac lại vô cùng được ưu ái. Ở Tấm Cám – Chuyện Chưa Kể, hoàng tử có tuyến truyện riêng với những bằng hữu, phụ hoàng và tất nhiên là… một kẻ thù không đội trời chung. diễn xuất còn cứng nhưng với vai trò là ca sĩ đóng phim, Isaac cũng rất đáng khen khi lột tả được khá tốt hình ảnh thái tử dũng cảm, kiên định và vô cùng quyết đoán.

Ba chàng trai còn lại của nhóm 365 và VJ nổi tiếng Ngọc Trai xuất hiện không nhiều nhưng cũng gây được chú ý. Nếu như Jun gây ấn tượng với vai chàng thái giám dễ-thương-nhất-trong-lịch-sử thì Trần Bằng của Will lại khiến khán giả vừa thương vừa ghét. Thạch Biền của S.T ghi điểm với vẻ nham hiểm của một tên sát thủ tay sai, còn Nguyễn Lực của Ngọc Trai thì có vô số câu thoại khiến khán giả không thể nhịn được cười.

Có một dàn diễn viên trẻ tài năng, Tấm Cám – Chuyện Chưa Kể còn có sự xuất hiện của các nghệ sỹ kỳ cựu. NSƯT Hữu Châu vô cùng xuất sắc với vai tể tướng Tào Hắc muốn soán vị. Chất giọng âm trầm đầy thu hút của một nghệ sĩ kịch nói tài năng giúp anh hóa thân xuất sắc vào vai diễn. NSƯT Thành Lộc thì giúp khán giả có được những phút giây cười thoải mái với nhân vật Bụt đầy cá tính. Khác với mọi phiên bản từng xuất hiện trên phim, trên kịch, Bụt lần này hiện đại hơn, hài hước hơn gấp nhiều lần. Và dù xuất hiện rất ít, nhân vật bà lão NSND Ngọc Giàu cũng khiến khán giả khó lòng quên được.

Dĩ nhiên, lần đầu tiên làm đạo diễn và nhà sản xuất, bộ phim của “đả nữ” Việt Nam cũng khó đạt đến độ hoàn mỹ.

Điểm trừ đầu tiên của Tấm Cám – Chuyện Chưa Kể đến từ giọng nói của nhân vật. Dẫu biết rằng trong một bộ phim bối cảnh cổ trang sẽ khó tìm được các chất giọng phù hợp. Thế nhưng, sự chênh lệch khi đối thoại, nhất là với hai nhân vật có nhiều cảnh diễn cùng nhau như thái tử và tể tướng ít nhiều khiến phim bị mất điểm. Trước một Hữu Châu quá xuất sắc, những thiếu sót trong cách đọc thoại của Isaac càng thể hiện rõ ràng. Với các diễn viên trẻ khác, trừ một Ninh Dương Lan Ngọc quá xuất sắc, tất cả đều ít nhiều mắc phải lỗi này.

Dẫu còn thiếu sót nhưng không thể phủ nhận nỗ lực của ekip làm phim để đưa câu chuyện cổ tích nổi tiếng này ra màn ảnh rộng. Chắc chắn rằng, so với quả bom tấn cổ tích Thạch Sanh chẳng mấy ai biết, phim mới Tấm Cám – Chuyện Chưa Kể đã tiến bộ và vượt trội hơn rất nhiều.

“Tấm Cám: Chuyện Chưa Kể”: Nàng Tấm Và Mẹ Con Cám, Ai Ác Hơn Ai?

Trong những tác phẩm điện ảnh Việt Nam ra mắt khán giả từ đầu năm đến nay, “Tấm Cám: Chuyện chưa kể” là bộ phim được chờ đón nhất và cũng là bộ phim ồn ào nhất. Bỏ qua những thị phi ngoài lề, chỉ bàn tới các tuyến nhân vật và kịch bản phim so với truyện cổ tích “Tấm Cám” đã nằm lòng trong tâm trí người Việt thì có một cuộc “đảo chính” bất thường giữa hai phe thiện và ác.

Điều đầu tiên khiến khán giả khá hụt hẫng khi xem phim là các tình tiết được sắp xếp chưa “chắc tay” và kém thuyết phục. Nửa đầu phim, đúng như nguyên tác thì câu chuyện xoay quanh ba nhân vật: Tấm, Cám và Dì ghẻ. Thế nhưng đến nửa sau, phim lại tập trung vào nhân vật Thái tử. Vèo cái đến cuối phim, cái kết cho mâu thuẫn của ba mẹ con Tấm Cám được cài vào thật gượng ép. Cũng giống như những phim chuyển thể và mang tính sáng tạo khác, ngay từ đầu cái tên “Tấm Cám: Chuyện chưa kể” cũng khiến khán giả chấp nhận những biến tấu về tình tiết và nội dung câu chuyện. Tuy nhiên, cốt truyện phải rõ ràng, nhân vật chính phải xác định cụ thể để người xem bám vào đó mà xem mà hiểu chứ không ngu ngơ tưởng mình đang lạc lối ở tận đâu.

Tấm Hạ Vi lại là người mang nhiều tiếng cười nhất cho “Tấm Cám: Chuyện chưa kể”

Nhân vật Tấm do “mỹ nữ vạn người mê” Hạ Vi thủ vai mới chính là nhân vật đem lại nhiếu tiếng cười nhất trong Tấm Cám. Đầu phim, Tấm vừa đi vừa hát, tay cầm rọ đựng cá trông như mấy bạn đi bắt Pokemon Go ngoài đường. May cho cô, không bị ngựa của Thái Tử giẫm chết. Tiếp đó, Tấm về nhà ngồi ngâm thơ với cá… Thế rồi, Tấm khóc, cười, xong lại khóc. Khóc nhiều đến nỗi để bụt hiện lên cũng hỏi rằng khóc nhiều thế không mệt à. Có thể thấy Tấm chính là kiểu nhân vật “tóc vàng hoe” dùng nước mắt để đòi hỏi mọi thứ. Thường trong phim kinh dị, mấy nhân vật kiểu này sẽ chết đầu tiên, mà đúng thật, trong phim Tấm Cám, Tấm chết còn chết trước cả bố chồng đang già yếu thoi thóp.

Với nhan sắc của mình, Hạ Vi hoàn toàn hợp với vai Tấm xinh đẹp, hiền lành. Thế nhưng, khả năng diễn xuất của người đẹp thì chán không buồn nói. 120 phút xem phim chỉ thấy một khuôn mặt ngơ ngác và cực đơ của cô “Tấm” Hạ Vi. Mỗi lần cô xuất hiện khán giả chỉ muốn cười ồ vì những câu thoại cứ nhàn nhạt, nụ cười cố tỏ ra hiền nhưng không đạt. Không nỗ lực phấn đấu để tìm kiếm hạnh phúc như những nhân vật trong các bộ phim chuyển thể khác. Tấm cứ bị hại, rồi nhờ Bụt mà may mắn thoát nạn. Rồi với tuyệt chiêu khóc muốn ngập cả rạp, giây phút cuối, Tấm lại cứu sống được chồng. Phân cảnh khiến khán giả cười đau cả ruột và giúp nàng Tấm được cư dân mạng chế hình nhiều nhất là cảnh cô ấy ngã từ cây cau xuống. Một diễn viên thường nghiên cứu tâm lí nhân vật ở phân cảnh này cũng đủ hiểu là bản thân say sưa hái cau và bất ngờ bị Dì ghẻ đốn cây ngã. Tất nhiên, với một diễn viên non tay như Hạ Vi thì Ngô Thanh Vân càng thị phạm cho nhiều hơn. Nó không phải là cảnh quá khó đòi hỏi lột tả trạng thái biểu cảm nhiều. Vậy mà lúc nhìn Hạ Vi ngã, mọi người chỉ muốn hét lớn: “Ơ Tấm ngã cây lần đầu hay lần mấy chục thế em?”. Vâng, thế vẫn chưa là đủ. Phân đoạn cuối, khi Tấm giết Cám và làm mắm mời Dì ghẻ ăn, nếu xem bạn hẳn phái ghét cô Tấm lắm. Vẻ mặt lạnh lùng, nham hiểm nhưng cực điềm tĩnh mời mẹ kế ăn thịt con mình khiến ai cũng rùng mình. Thật khó hiểu, hành động giết người và làm thịt đó dã man biết mấy mà sao “cô Tấm” Hạ Vi thực hiện thật “ngọt” và “thâm” đến tận cùng.

Điểm sáng cho phim lại là hai nhân vật nàng Cám và Dì ghẻ. Nàng Cám do Lan Ngọc đảm nhận hoàn toàn chinh phục khán giả vì hợp lí từ biểu cảm, quá trình chuyển đổi tâm lí lẫn hành động. Lúc đầu, Cám thể hiện rất rõ bản chất của một đứa con gái tị hiềm. Xấu tính như thế nào thì phô ra như thế ấy. Không thể nào vai Cám mưu mô xảo quyệt kiểu ngoài mặt bồ tát mà trong bụng toàn dao găm. Điều này lại khiến khán giả hài lòng bởi từ nhỏ, Cám đã được mẹ yêu thương, nuông chiều, muốn gì được nấy thì làm sao không hình thành cái tính ích kỉ, muốn mình là cái rốn của vũ trụ cho được. Càng về sau, Cám lại càng ác. Cái ác này lại rất đời. Thử tưởng tượng, mọi thứ đang nằm trong tính toán, nằm trong lòng bàn tay của bạn thì bất ngờ tan như mấy khói. Người bạn yêu bị con nhỏ bạn ức hiếp hàng ngày cướp đi trong phút chốc, liệu bạn có bình tĩnh nổi? Không chỉ thế, dưới áp lực và sự uy hiếp của tên thừa tướng gian ác, Cám nào còn lựa chọn khác ngoài việc tranh giành hạnh phúc cho mình bằng mọi thủ đoạn. Xem cái cảnh Cám giết con chim vàng anh mà thấy tội. Những đau khổ, dằn vặt của cái tính thiện trong con người với mưu mô và tham vọng gần như khiến Cám gục ngã. Suy cho cùng ai cũng phải vì lợi ích bản thân mà hi sinh người khác là điều thấy hàng ngày trong cuộc sống đời thực đấy thôi.

Cám Ninh Dương Lan Ngọc nhận được nhiều lời khen về diễn xuất

Sau nàng Cám, Dì ghẻ của Ngô Thanh Vân cũng khiến khán giả rất thích bởi đời không kém. Dì ghẻ ác lắm, cay nghiệt lắm. Hẳn không hề sai vì “mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời mẹ kế mà thương con chồng”. Nhất là khi Dì ghẻ còn một đứa con gái ruột hỏi sao mà không thương. Dì ghẻ phải dành mọi thứ tốt nhất cho con mình, phải dằn mặt con chồng vì sợ con mình bị ăn hiếp, bị hành hạ. Hơn hết, đứng trước cảnh con gái mình đau khổ vật vã vì mất đi hi vọng, hạnh phúc, Dì ghẻ buộc phải nhẫn tâm. Đoạn Ngô Thanh Vân chặt cây cau trong nước mắt đầm đìa và luôn miệng tự trấn an mình: “Phải vì con Cám, phải vì con Cám”, khán giả cũng phải sụt sùi, cảm thông cho một người mẹ thương con nhất mực và hi sinh mọi thứ cho con. Ngô Thanh Vân đã mang đến một Dì ghẻ rất mới, rất đời. Có lẽ sau vai diễn này, danh hiệu “đả nữ” của cô chắc phải bị tạm lãng quên để thay vào đó là biệt danh “dì ghẻ” mất thôi.

Nhân vật thứ tư phải kể đến trong phim là Thái Tử của Isaac. Nhân vật này không khiến bạn nổi điên khi xem mới lạ. Hoàng tử cứ như người cõi trên khi cái gì cũng không biết, thích gì làm đấy và không suy nghĩ đến hậu quả của mọi việc. Tuy nhiên, số anh chàng này lại cực may mắn, sống cực dai dù bị hại hết lần này đến lần khác. Khán giả chỉ có mỗi cảm giác duy nhất khi Hoàng tử xuất hiện chính là quá sức đẹp trai. Đã vậy, khúc cuối phim, biên kịch còn cố gắng biến hình cho hoàng tử thành siêu anh hùng, văn võ song toàn mà chả hiểu nổi học từ hồi nào.

Vẫn có những điểm đáng xem để hi vọng thu hồi vốn

Bỏ qua những hạt sạn, “Tấm Cám: Chuyện chưa kể” vẫn được xem là một phim tốt và đáng xem trong số những phim Việt Nam ra mắt từ đầu năm đến nay. Bởi nó được làm chỉn chu, đầu tư mạnh về hình ảnh. Những đại cảnh về thiên nhiên rất hùng vĩ và ấn tượng khi chịu khó tìm và khai thác những danh lam thắng cảnh đẹp nhất Việt Nam. Các phân đoạn có sự tác động của kỹ xảo cũng được làm tốt. 20 tỷ kinh phí phim hẳn đổ vào phần này cũng khá nhiều nhưng cực xứng đáng.

Tiếp đến, khán giả cũng mát mắt với phần phục trang của phim. Những bộ quần áo hay kiểu tóc trong Tấm Cám không hẳn thuần Việt mà có ảnh hưởng nhiều từ thời hiện đại và tổng hợp những nét tinh hoa đặc sắc nhất từ những nền văn hóa khác.

Kĩ xảo võ thuật, khói lửa, bay nhảy cũng vô cùng đẹp mắt. Những cảnh chiến đấu trong phim được dàn dựng công phu, đặc biệt là những cảnh đấu tay đôi.

Một yếu tố không kém phần quan trọng để giữ chân khán giả đó là những đoạn chuyển cảnh. Phim có những cảnh chuyển khá khéo léo và cho thấy sự tính toán của đạo diễn từ trong quá trình quay phim. Ví dụ như việc chuyển cảnh từ chiếc váy quê mùa của Cám đang mặc lúc hiện tại sang cảnh cô đang xúng xính thử váy mới để chuẩn bị đi dự yến tiệc chẳng hạn.

Bên cạnh đó, biên kịch của phim cũng sáng tạo không ngừng khi đưa thêm những tình tiết về quái vật, những chi tiết đậm tính hành động lẫn thần thoại như nước ngoài vẫn làm để có cái mới cho khán giả xem hơn là cứ rập khuôn mọi thứ một cách nhàm chán.

Theo Nam Nam (Ngoisao.vn/Giadinhvietnam.com)

Cập nhật thông tin chi tiết về Nhóc Nicolas: Những Chuyên Chưa Kể trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!