Xu Hướng 12/2022 # Nhà Thơ Tố Hữu Và Những Bài Thơ Viết Về Bác Hồ / 2023 # Top 12 View | Kovit.edu.vn

Xu Hướng 12/2022 # Nhà Thơ Tố Hữu Và Những Bài Thơ Viết Về Bác Hồ / 2023 # Top 12 View

Bạn đang xem bài viết Nhà Thơ Tố Hữu Và Những Bài Thơ Viết Về Bác Hồ / 2023 được cập nhật mới nhất trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Trong nền thi ca Việt Nam có những nhà thơ suốt đời viết về hình tượng Bác Hồ như nhà thơ Hải Như với bài thơ nổi tiếng: “Chúng con canh giấc ngủ, Bác Hồ ơi!”. Hay có nhà thơ, cả đời thơ, tác phẩm hay nhất gắn bó với tên tuổi “thương hiệu” của mình như nhà thơ Minh Huệ với tuyệt tác: “Đêm nay Bác không ngủ”.

Nhà thơ Tố Hữu chưa phải là nhà thơ viết nhiều về Bác nhưng ông là người có nhiều bài thơ hay viết về Bác. Lý giải điều này ta thấy nhà thơ có những thuận lợi riêng là người được gần gũi với Bác Hồ trong những ngày trên Chiến khu Việt Bắc và sau này về Hà Nội. Ông là người đảm nhận trọng trách công tác và tư tưởng của Đảng nên nhiều lần được làm việc trực tiếp với Bác Hồ. Và điều quan trọng nhất, ông là nhà thơ xuất sắc, lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam. Dọc theo hành trình thơ Tố Hữu ta được tiếp cận những dấu ấn, mốc son lịch sử, mang ý nghĩa của thời đại, mang dấu ấn của con người lãnh tụ Hồ Chí Minh.

Thời kỳ đầu cách mạng thành công, viết về Bác với tư cách lãnh tụ tối cao trong thơ Tố Hữu còn có một khoảng cách ngưỡng mộ và chiêm ngưỡng từ xa. Thơ Tố Hữu thời kỳ này viết về Bác còn chung chung khái quát với những hình tượng lớn: “Người lính già – đã quyết chiến hy sinh” … để nói về tầm vĩ đại của Bác, âm hưởng ngợi ca mang tính hào khí đậm tô như: “Hồ Chí Minh – Hỡi ngọn đuốc thiêng liêng – Trên đầu ta ngọn cờ dân tộc – Trong thế kỷ trong tên người: Ái Quốc – Bạn muôn đời của chủ nghĩa đau thương”. Càng về sau này được gần và hiểu Bác hơn thì thơ Tố Hữu khắc họa hình ảnh Bác thật đời thường và giản dị, là hiện thân của tâm hồn và trí tuệ dân tộc hôm qua và hôm nay: “Con nghe Bác tưởng nghe lời non nước – Tiếng ngày xưa và tiếng cả mai sau…”. Bởi Bác là niềm tin và sức mạnh: “Mỗi khi lòng ta xao xuyến rung rinh – Môi ta thầm kêu Bác: Hồ Chí Minh – Và mỗi trận, mỗi mùa vui thắng lợi…”.

Từ bài thơ “Hồ Chí Minh” (1945), bài thơ đầu tiên viết về Bác đến bài thơ thứ hai “Sáng tháng 5” (1951) là một chặng đường khá dài khi nhà thơ được điều lên Trung ương ở Chiến khu Việt Bắc. Ông cảm thụ vẻ đẹp đích thực thường ngày của Bác. Và cảm giác này là cảm giác lần đầu: “Ta bên người, người tỏa sáng trong ta/ Ta bỗng lớn bên Người một chút…”. Đó chính là phẩm chất cao quý của Bác. “Sáng tháng 5 ” có những câu thơ mang tính chất những phát hiện đầu tiên khi xây dựng chân dung tinh thần của Bác. Nhà thơ viết: “Bác kêu con đến bên bàn – Bác ngồi Bác viết nhà sàn đơn sơ – Con bồ câu trắng ngây thơ – Nó đi tìm thóc quanh bồ công văn…”. Ở đây mối quan hệ giữa cái phi thường và cái bình thường được giao hòa vào nhau để làm nên sự hài hòa và cao quý: “Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị – Màu quê hương bền bỉ đậm đà…”. Từ bài thơ “Sáng tháng 5”, Tố Hữu đã nhìn Bác từ bên trong, từ chiều sâu tâm tưởng, cho ta thấy Bác vĩ đại không chỉ như một vị lãnh tụ tối cao mà còn bình dị trầm tĩnh trước những sự việc trọng đại của đất nước cũng như trong đời sống hằng ngày: “Bàn tay con nắm tay Cha – Bàn tay Bác ấm vào da vào lòng”. Mối đồng cảm ấy có sức hút, sức truyền cảm lớn lao, sức mạnh tinh thần, sức mạnh nhân nghĩa của lòng bác ái cao cả của Bác. Dường như không còn khoảng cách giữa lãnh tụ và người dân. Phải là người có tình cảm thành kính và sâu sắc thì Tố Hữu mới nói được những lời gan ruột, cách xưng hô ân cần quen thân gần gũi: “Cho con được ôm hôn ảnh Bác – Cho con hôn mái đầu tóc bạc – Hôn chòm râu mát rượi hòa bình…”.

Trong những bài thơ, câu thơ viết về Bác ở Chiến khu Việt Bắc bao giờ hình ảnh Bác Hồ cũng được lồng trong khung cảnh tuyệt đẹp của thiên nhiên, của suối, rừng, mây, núi. Nhà thơ Tố Hữu đã khá nhạy cảm và tinh tế bắt được những nét đẹp hài hòa như thế qua ống kính tâm hồn của mình: “Nhớ ông cụ mắt sáng ngời – Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường – Nhớ Người những sáng tinh sương – Ung dung yên ngựa trên đường suối reo – Nhớ chân Người bước lên đèo – Người đi rừng núi trông theo bóng Người…”. Đặc biệt, trong thơ Tố Hữu hình ảnh mái tóc của Bác (cũng là hình ảnh ước lệ của thời gian của tâm trạng) luôn được hiện lên lúc cận cảnh lúc mênh mang với bao cung bậc nỗi niềm. Cảm kích trước vẻ đẹp bình dị của Bác, nhà thơ thốt lên: “Cho con hôn mái đầu tóc bạc”. Mái tóc bạc tả thực của giây phút trực cảm ngỡ ngàng, dạt dào thương kính xúc động của nhà thơ. Hòa bình lập lại trên miền Bắc thân yêu sau 9 năm kháng chiến trường kỳ, trong niềm vui tự hào của đất nước, bài thơ “Ta đi tới” dào dạt hình ảnh mái tóc bạc của Bác Hồ: “Cờ đỏ bay quanh tóc bạc Bác Hồ …”. Câu thơ tả thực mà lãng mạn bay bổng và cổ kính trang nghiêm. Hai hình ảnh hiện hữu trong nhau: Lá cờ đỏ sao vàng bay và mái tóc bạc Bác Hồ của niềm vui chiến thắng, lòng tự hào dân tộc. Nhưng thiêng liêng hơn đó là biểu tượng của hồn nước, hồn dân tộc. Đây là cách nói hàm súc bằng thơ nhằm tôn vinh sự vĩ đại của lãnh tụ Hồ Chí Minh về công lao to lớn của Người đối với dân tộc. Trong bài thơ “30 năm đời ta có Đảng” mái tóc bạc của Bác lại hiện ra trong niềm vui và cảm xúc ân tình: “Bạc phơ mái tóc người cha. Ba mươi năm Đảng nở hoa tặng Người”. Với bổ ngữ “phơ” là nét tả quan sát bề ngoài của năm 1960 đến bài thơ “Theo chân Bác” thì mái tóc của Bác: “Phơ phơ tóc bạc chòm râu mát…” viết sau khi Bác qua đời 5 tháng. Điệp từ “phơ phơ” diễn tả hình ảnh mái tóc của Bác đã trắng toát hết thảy như gói trọn cả cuộc đời hy sinh của Bác cống hiến cho dân, cho nước. Và cho cả sự nghiệp cách mạng thế giới như Tố Hữu đã viết trong bài “Cánh chim không mỏi”: “Bác về tóc có bạc thêm – Năm canh, bốn biển có đêm nghĩ nhiều”. Tố Hữu cũng đã nhiều lần viết về đôi mắt sáng thần tiên, tinh anh của Bác luôn tỏa ra ánh sáng trí tuệ với tấm lòng nhân hậu biết bao: “Đôi mắt Bác hiện lên cười phấn khởi – Ta lớn cao lên bay bổng diệu kỳ…” tượng trưng cho sức mạnh tinh thần lớn lao. Hay trong khung cảnh lễ đài trang trọng thì Bác hiện ra thật dung dị lạ thường từ ánh mắt yêu thương của Người: “Trông đàn con đó vẫy hai tay – Cao cao vầng trán ngời đôi mắt”. Những người có dịp được gặp Bác Hồ bao giờ cũng rất ấn tượng với đôi mắt của Bác, với nhãn quan sâu sắc Bác nhìn thấu rõ: “Ôm cả non sông mọi kiếp người”. Khi mà: “Bộ tư lệnh những mái tóc hoa râm, những mái đầu trắng xóa – Vẫn có Bác ung dung trông xuống dịu dàng”…

Trong thơ Tố Hữu đậm đặc những câu thơ tả chân, những chi tiết hiện thực lay thức về cuộc sống bình dị của Người. Ông đã thổi hồn vào từng câu chữ và hiện thực được chắp cánh thăng hoa bay lên lãng mạn. Ví như khi ông viết: “Nhà gác đơn sơ một góc vườn – Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn – Giường mây chiếu cói đơn chăn gối – Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn…” thì đây giống như ống kính tâm hồn của nhà thơ đã quay lại thật cụ thể nếp sống hằng ngày bình dị của Bác. Và cao hơn đó là thổn thức nỗi lòng chan chứa vì đức hy sinh, tình nghĩa thấm đượm của Bác khi “Máy chữ thôi reo nhớ ngón đàn – Thong dong chiếc gậy gác bên bàn – Còn đôi dép cũ mòn quai gót – Bác vẫn thường đi giữa thế gian…”. Cứ thế, như lời tâm sự chân thành xúc động, chúng ta được cùng nhà thơ nâng niu từng hiện vật đời sống thường ngày của Bác.

Nếu như “Sáng tháng 5 ” là một trong những bài thơ đầu tiên viết về Bác thành công nhất thì “Bác ơi” viết lúc Bác mất và đặc biệt trường ca “Theo chân Bác” là những đỉnh cao của thơ Tố Hữu viết về Bác Hồ. “Bác ơi” là tiếng nấc nghẹn ngào: “Đời tuôn nước mắt trời tuôn mưa …” . Và: “Bác đã đi rồi sao Bác ơi! Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời – miền Nam đang thắng mơ ngày hội – Rước Bác vào thăm thấy Bác cười” đó là năm 1969. Thì trong “Toàn thắng về ta” viết năm 1975 lời thơ cất lên reo vui trước tin thắng trận: “Ôi buổi trưa nay tuyệt trần nắng đẹp – Bác Hồ ơi! toàn thắng về ta – Chúng con đến xanh ngời ánh thép – Thành phố tên Người lộng lẫy cờ hoa”. Nếu như Maiacốpxki có trường ca “Lênin” nổi tiếng viết về vị lãnh tụ thiên tài của Cách mạng Tháng Mười, thì trường ca “Theo chân Bác” được Tố Hữu viết năm 1970 tựa như cuốn nhật ký về cuộc đời Bác lưu lại trong đó những gì đơn sơ nhất, thân thương nhất từng gắn bó với Bác thời ấu thơ: “Tôi trở về quê Bác làng sen – Ơi hoa sen đẹp của bùn đen – Làng quê như thể quê chung vậy – Mấy dãy ao chua mảnh đất phèn”. Và: “Thăm lại vườn xưa mái cỏ tranh – Thương hàng râm bụt luống rau xanh – Ba gian nhà trống nồm đưa võng – Một chiếc giường tre chiếu mỏng manh. Vâng, quê Bác làng sen Kim Liên là quê chung của mọi người. Hình tượng Bác Hồ trong thơ Tố Hữu luôn hiện lên với một tượng đài trong lòng dân. “Mong manh áo vải hồn muôn trượng – Hơn tượng đồng phơi những lối mòn”.

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Tố Hữu, xin thành kính tưởng nhớ ông – một nhà tư tưởng – văn hóa xuất sắc của Đảng và Nhà nước ta. Người đã dẫn dắt biết bao thanh niên tìm được lý tưởng cao cả vì đất nước, độc lập dân tộc mà dâng hiến tuổi xuân. Người giúp mọi người thêm hiểu biết, kính yêu Bác Hồ qua những bài thơ của ông. Tình yêu lãnh tụ trong hàng triệu trái tim được nuôi dưỡng ngày càng sâu đậm từ những bài thơ, lời ca mà các nhạc sĩ, nhà thơ, trong đó có Tố Hữu truyền cho, góp phần tạo nên sức mạnh to lớn giành thắng lợi trong các cuộc kháng chiến kiến quốc, đem vinh quang về cho dân tộc, độc lập, tự do, hạnh phúc cho Nhân dân.

Nguyễn Ngọc Phú

Câu Chuyện Về Nhà Thơ Tố Hữu Và Emily / 2023

Morrison

Cách đây 45 năm, ngày 2-11-1965, ông Morrison đã tự thiêu bên bờ sông Potomac tại thủ đô nước Mỹ, chỉ cách Bộ Quốc phòng và nơi làm việc của Bộ trưởng Quốc phòng lúc đó Robert McNamara vài chục bước. Sự kiện này đã làm chấn động nước Mỹ và thế giới.

Ngày 8-11, báo Nhân dân đã đăng bài thơ mang tựa đề Emily, con ơi! của nhà thơ Tố Hữu về cái chết của Morrison. Bài thơ đã làm xúc động bao con tim người Việt Nam đang chiến đấu giành độc lập, nhất là trong thanh niên. Bác Hồ lúc đó đã gửi thư chia buồn với bà Morrison và mời gia đình bà sang thăm Việt Nam. 34 năm sau, chuyến thăm mới được thực hiện.

Trong chuyến thăm vào tháng 4-1999, các thành viên gia đình gồm bà Ann Welsh Morrison, hai con gái và con rể có nguyện vọng gặp nhà thơ Tố Hữu, người đã viết bài thơ Emily, con ơi!. Emily lúc theo cha “ra bờ sông Potomac” mới có một tuổi. Năm 15 tuổi cô mới được đọc bài thơ viết về mình.

Trong cuộc gặp nhà thơ Tố Hữu, các thành viên gia đình đã đọc thơ tặng ông, trong đó cảm động nhất là bài thơ của Emily “Gửi ông Tố Hữu”. Không khí cuộc gặp đã trở thành “một không khí thơ” rất cảm động.

Trong cuốn hồi ký mang tên “Giữ trong nguồn sáng” của bà Ann Welsh Morrison, xuất bản năm 2008 tại Mỹ viết về ông Morrison và chuyến thăm “để đời” của gia đình đến Việt Nam, bà đã ghi lại những cảm xúc về cuộc gặp với nhà thơ Tố Hữu. Xin giới thiệu nội dung những trang hồi ký cùng bạn đọc…

“Sau khi đi thăm một số địa phương, chúng tôi trở lại Hà Nội. Một ngày dài chờ đợi trước cuộc gặp nhà thơ Tố Hữu, người đã sáng tác bài thơ Emily, con ơi!. Cuộc gặp diễn ra tại trụ sở Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Xuống ô tô, bước lên thềm nhà, đi trên tấm thảm đỏ trải dài trong hành lang đến phòng tiếp khách, chúng tôi cảm nhận đây sẽ là một cuộc đón tiếp chính thức trịnh trọng.

Nhà thơ, người thấp và chắc nịch, tóc đã muối tiêu đón chúng tôi với một phong thái tự tin của một người có một vị trí nhất định trong xã hội. Ông luôn luôn cười và khi cười, mắt ông gần như nhắm lại. Ông nói: “Sự hy sinh của Norman Morrison không phải không có ý nghĩa. Chúng tôi kính trọng Morrison như kính trọng những anh hùng liệt sĩ của chúng tôi”.

Tố Hữu nói với chúng tôi: “Chúng ta hãy coi nhau như anh chị em một nhà. Thật là hiếm có. Trong một thế giới còn đầy những tội ác, hai dân tộc chúng ta là anh chị em”. Ông nói thêm một cách nồng nhiệt: “Các bạn đã về nhà. Biển Thái Bình Dương không thể chia cắt chúng ta. Với các bạn và với chúng tôi, Thái Bình Dương là Đại dương Hòa Bình và bây giờ là Đại dương Hữu Nghị”.

Tôi cảm ơn Tố Hữu vì đã viết bài thơ Emily, con ơi!. Ông trả lời: Tôi không nghĩ tôi đã viết bài thơ. Tôi nghĩ đó là trái tim tôi và trái tim của nhân dân Mỹ viết nên bài thơ. Tôi sắp 80 tuổi nhưng tôi không bao giờ mất lòng tin vào nhân dân Mỹ… Tôi hy vọng các bạn sẽ giữ ngọn đuốc và ngọn lửa của hòa bình và công lý trong trái tim các bạn.

Nhà thơ tiếp tục: Có lần Bác Hồ đã nói, Chúa Giê-Su, Phật Thích Ca, Khổng Tử và Lão Tử nếu ngồi với nhau sẽ là những người bạn vì tính nhân văn của họ. Ông kể với chúng tôi rằng, trong thời gian chiến tranh, nhân dân Việt Nam không những chiến đấu cho 30 triệu nhân dân mình mà còn cho 3 tỷ nhân dân thế giới. “Chúng tôi còn nghèo nhưng giàu lòng yêu nước và tình yêu nhân loại và hòa bình”.

Ông chúc gia đình tôi mạnh khỏe, hạnh phúc và hy vọng chúng tôi sẽ đến thăm Việt Nam nhiều lần nữa. Ông nói: “Chúng tôi đã có đủ gạo và chuối để mời các bạn”.

Sau đó Tố Hữu bày tỏ: “Hôm nay là một ngày hạnh phúc vì chúng ta không chỉ nghĩ về sự chết chóc mà về cuộc sống và tương lai. Tôi được biết Emily sắp được làm mẹ (lúc đó Emily đang mang bầu đứa con đầu lòng). Xin chúc mừng. Tôi hy vọng đó sẽ là một cháu bé đẹp và thông minh. Dẫu đó là bé trai hay gái, thì đều mang dòng máu Morrison trong trái tim mình. Đó sẽ là một niềm hạnh phúc vô bờ”.

Nói chuyện, uống cà phê và nước chè, cuộc gặp đã trở thành một buổi đọc thơ. Christina (con gái lớn của ông bà Morrison) đọc bài thơ Chùa Hòa bình và Clark (chồng của Emily) đọc đoạn thơ mới viết từ những cảm xúc về chuyến thăm:

Tiếng chim hót gọi bình minh,Hà Nội thức với ngập tràn nhịp đậpTôi bừng tỉnh trái tim còn thổn thứcNghe xôn xao ngày mới đang vềGió lạnh, rồi mặt trời nóng bức Chẳng bao lâu nữa mưa rơiThời gian,Thời gian không ngừng trôiMà ký ức chiến tranh đọng lại Những trận chiến oai hùngBản hùng ca bất diệtKý ức sẽ nhạt phai Tinh thần và tình yêu còn mãi Cảm ơn, cảm ơn, Việt Nam!

Các bài thơ được dịch ngay tại chỗ đã tạo nên một không khí thơ trong phòng. Tố Hữu đã cười và nói rằng, “các bạn đều là Walt Whitman trẻ” (một nhà thơ tiến bộ Mỹ).

Trong không khí đó, tôi đặc biệt xúc động khi Emily đọc bài thơ gửi ông Tố Hữu. Từng lời thơ lắng vào trái tim tôi, làm trào lên những xúc cảm và ký ức.

Lúc đầu, khi nhận được bài thơ Emily, con ơi!, chỉ vài tuần sau khi Norman chết, tôi không thể đọc nó vì quá xúc động và rất nghẹn ngào mỗi khi đọc nó. Nhiều năm qua tôi đã đọc bài thơ nhiều lần và cứ mỗi lần đọc một cái gì đó lại trào dâng trong cổ.

Bà Ann Welsh Morrison chụp ảnh chung với bà Nguyễn Ngọc Dung (bìa phải) – nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Hòa bình TPHCM và bà Nguyễn Bình Thanh hiện là Tổng Thư ký Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị TPHCM trong chuyến thăm VN tháng 4-1999.

NGUYỄN VĂN HUỲNH(Phó Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam)

(*) Bài thơ cuối cùng của nhà thơ Tố Hữu, Tuần báo Văn nghệ số 50 ngày 14-12-2002, năm nhà thơ qua đời.

Tổng Hợp Những Bài Thơ Hay Viết Về Bác Hồ Kính Yêu / 2023

Chỉ mục bài viết

Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta.

1. Bài thơ “Ảnh Bác” của Trần Đăng Khoa

Nhà em treo ảnh Bác Hồ

Bên trên là một lá cờ đỏ tươi

Ngày ngày Bác mỉm miệng cười

Bác nhìn chúng cháu vui chơi trong nhà

Ngoài sân có mấy con gà

Ngoài vườn có mấy quả na chín rồi

Em nghe như Bác dạy lời

Cháu ơi đừng có chơi bời đâu xa

Trồng rau, quét bếp, đuổi gà

Thấy tàu bay Mỹ nhớ ra hầm ngồi.

2. Bài thơ “Bác đến” của Trần Ninh Hồ (1970)

Trong sổ vàng Trung đoàn chúng con

Năm một chín năm mươi ghi một lần Bác đến.

Sao chỉ ghi ngày giờ, không ghi gì nữa cả?

Con bồn chồn hỏi chính ủy của con.

Chính ủy mỉm cười: Thật, có thế thôi

Bác đến giữa đêm, chiến sĩ mình đang ngủ

Bác bảo: “Đừng làm ồn!”, Bác lặng nhìn suốt lượt

Và ngay đêm, Bác lại lên đường.

Từ buổi Bác lên đường bao nhiêu nhớ thương

Bao người đã như con lặng nhìn trong sổ?

Bao năm tháng giữa bồi hồi thức, ngủ

Đến suốt đời con thấy Bác nhìn con!

3. Bài thơ “Bác Hồ – Người cho em tất cả” của Hoàng Long, Hoàng Lân

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

Chiều nay con chạy về thǎm Bác

Ướt lạnh vườn cau, mấy gốc dừa!

Con lại lần theo lối sỏi quen

Đến bên thang gác, đứng nhìn lên

Chuông ôi chuông nhỏ còn reo nữa?

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội

Rước Bác vào thǎm, thấy Bác cười!

Trái bưởi kia vàng ngọt với ai

Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài!

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay…

Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi

Nǎm canh bớt nặng nỗi thương đời

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông, mọi kiếp người.

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi nǎm châu

Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ

Cho hôm nay và cho mai sau…

Bác sống như trời đất của ta

Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa

Tự do cho mỗi đời nô lệ

Sữa để em thơ, lụa tặng già

Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà

Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha

Bác nghe từng bước trên tiền tuyến

Lắng mỗi tin mừng tiếng súng xa.

Bác vui như ánh buổi bình minh

Vui mỗi mầm non, trái chín cành

Vui tiếng ca chung hòa bốn biển

Nâng niu tất cả chỉ quên mình.

Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh bạch, chẳng vàng son

Mong manh áo vải hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều

Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu?

Ra đi, Bác dặn: “Còn non nước…”

Nghĩa nặng, lòng không dám khóc nhiều

Bác đã lên đường theo tổ tiên

Mác – Lênin, thế giới Người hiền

A’nh hào quang đỏ thêm sông núi

Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!

Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn

Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn

Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi

Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.

5. Bài thơ “Cây vú sữa trong vườn Bác” của Quốc Tấn

Đêm nay bên bến Ô Lâu Cháu ngồi cháu nhớ chòm râu Bác Hồ Nhớ hình Bác giữa bóng cờ Hồng hào đôi má, bạc phơ mái đầu Mắt hiền sáng rực như sao Bác nhìn tận đến Cà Mau sáng ngời

Nhớ khi trǎng sáng đầy trời Trung thu bác gởi những lời vào thǎm Nhớ ngày quê cháu tan hoang Lụt trôi, Bác gởi lúa vàng vào cho Nhớ khi nhà cháu ra tro Bác đưa bộ đội về lo che giùm

Bác ơi nhớ mấy cho cùng Ngoài xa Bác có thấu lòng cháu không. Đêm đêm cháu những bâng khuâng Giở xem ảnh Bác cất thầm bấy lâu Nhìn mắt sáng, nhìn chòm râu Nhìn vầng trán rộng, nhìn đầu bạc phơ Càng nhìn càng lại ngẩn ngơ Ôm hôn ảnh Bác mà ngờ Bác hôn

Bác ơi dù cách núi non Mà hình Bác vẫn trong lòng không xa Giặc kia muốn cắt sơn hà Mà miền Nam vẫn hướng ra Bác Hồ, Hướng về sắc đỏ ngọn cờ Về ngày Nam Bắc cõi bờ liền nhau.

Đêm nằm cháu những chiêm bao Ngày vui thống nhất Bác vào miền Nam. Cổng chào dựng chật đường quan Bác đến đình làng Bác đứng trên cao Bác cười thân mật biết bao Bác dặn đồng bào cặn kẽ từng câu Ung dung Bác vuốt chòm râu Bác xoa đầu cháu, Bác âu yếm cười.

Đêm nay trǎng lại sáng rồi Trung thu nhớ bác cháu ngồi cháu trông Ngoài xa nghe tiếng trống rung Nghe những nhi đồng nhảy múa hò reo Bác chắc cũng nhớ cháu nghèo Miền Nam đau khổ sớm chiều trông ra.

Anh đội viên thức dậy

Thấy trời khuya lắm rồi

Mà sao Bác vẫn ngồi

Đêm nay Bác không ngủ.

Lặng yên bên bếp lửa

Vẻ mặt Bác trầm ngâm

Ngoài trời mưa lâm thâm

Mái lều tranh xơ xác.

Anh đội viên nhìn Bác

Càng nhìn lại càng thương

Người Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm.

Rồi Bác đi dém chăn

Từng người từng người một

Sợ cháu mình dật thột

Bác nhón chân nhẹ nhàng.

Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng

Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng.

Thổn thức cả nỗi lòng

Thầm thì anh hỏi nhỏ :

– Bác ơi ! Bác chưa ngủ ?

Bác có lạnh lắm không ?

– Chú cứ việc ngủ ngo

Ngày mai đi đánh giặc

Vâng lời anh nhắm mắt

Nhưng bụng vẫn bồn chồn.

Không biết nói gì hơn

Anh nằm lo Bác ốm

Lòng anh cứ bề bộn

Vì Bác vẫn thức hoài.

Chiến dịch hãy còn dài

Rừng lám dốc lắm ụ

Đêm nay Bác không ngủ

Lấy sức đâu mà đi.

… Lần thứ ba thức dậy

Anh hoảng hốt giật mình

Bác vẫn ngồi đinh ninh

Chòm râu im phăng phắc.

Anh vội vàng nằng nặc :

– Mời Bác ngủ Bác ơi !

Trời sắp sáng mất rồi

Bác ơi ! Mời Bác ngủ !

– Chú cứ việc ngủ ngon

Ngày mai đi đánh giặc

Bác thức thì mặc Bác

Bác ngủ không an lòng.

Bác thương đoàn dân công

Đêm nay ngủ ngoài rừng

Rải lá cây làm chiếu

Manh áo phủ làm chăn.

Trời thì mưa lâm thâm

Làm sao cho khỏi ướt !

Càng thương càng nóng ruột

Mong trời sáng mau mau.

Anh đội viên nhìn Bác

Bác nhìn ngọn lửa hồng

Lòng vui sướng mênh mông

Anh thức luôn cùng Bác.

Đêm nay Bác ngồi đó

Đêm nay Bác không ngủ

Vì một lẽ thường tình

Bác là Hồ Chí Minh.

8. Bài thơ “Em gặp Bác Hồ” của Trần Đăng Khoa (9.9.1969)

Có ai se sẽ ngồi xuống đầu giường

Đưa bàn tay mát như kem sữa

Xoa lên trán em đang dịu lửa

Vuốt lên mắt em đang bớt mờ

Bác mặc tấm áo ka ki

Bàng bạc sương rừng Pắc Bó

Trán Bác có ngôi sao

Thảo nào Bác đi đêm không lạc Bác ơi, Bác!

Bác cười rung rung chòm râu

Mắt Bác sao mà thương thế

Tóc Bác thơm lừng gió bể

Thơm nắng đường xa

Bác cho em nhiều quà

Và khen dạo này em béo khỏe

Hơn ngày xưa nhiều

Cúc áo em bị đứt từ chiều

Đêm phanh ra, hở ngực

Bác đắp vào cho em

Rồi Bác ra rất êm

Bác đi! Bác đi rồi!

Em bỗng oà lên khóc

Tỉnh dậy thấy ướt đầm mái tóc

Nhìn xem Bác có đâu đây,

Chỉ thấy đầy trời đèn sáng, mưa bay

Người người lặng im đi viếng Bác

Bóng đèn rưng rưng nước mắt…

Bệnh viện em vừa truy điệu Bác chiều nay

Nhưng Bác chỉ yên nghỉ ban ngày

Chứ ban đêm là Bác rời linh cữu

Bác chào chú đứng gác

Rồi đi vòng quanh khắp trên thế giới

Để chăm sóc trẻ con

Nhất là đứa nào phải nằm trong bệnh viện..

9. Bài thơ “Người đi tìm hình của nước” của Chế Lan Viên Đất nước đẹp vô cùng nhưng Bác phải ra đi Cho tôi làm sóng dưới con tàu đưa tiễn Bác Khi bờ bãi dần lui, làng xóm khuất Bốn phía nhìn không bóng một hàng tre Đêm xa nước đầu tiên ai nỡ ngủ Sóng vô dưới thân tàu đâu phải sóng quê hương Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở Xa nước rồi càng hiểu nước đau thương Lũ chúng ta ngủ trong giường chiếu hẹp Giấc mơ con đè nát cuộc đời con Hạnh phúc đựng trong một tà áo đẹp Một mái nhà yên rũ bóng xuống tâm hồn Trăm cơn mơ không nổi một đêm dầy Ta lại mặc cho mưa tuôn gió thổi. Lòng ta thành con rối cho cuộc đời giật dây Quanh Hồ Gươm không ai bàn chuyện vua Lê Lòng ta đã thành rêu phong chuyện cũ Hiểu sao hết những tấm lòng lãnh tụ Tìm đường đi cho dân tộc theo đi. Sông Hồng chảy về đâu và lịch sử Bao giờ dãy Trường Sơn bừng giấc ngủ Cánh tay thần Phù Đổng sẽ vươn mây Rồi cờ sẽ ra sao, tiếng hát sẽ ra sao Nụ cười sẽ ra sao ơi ngày độc lập Xanh biết mấy là trời xanh tổ quốc Khi tự do về chói ở trên đầu Khi mặt trời nghe bừng chói ở phương Đông Cây cay đắng đã ra mùa trái ngọt Người cay đắng đã chia phần hạnh phúc Sao vàng bay theo búa liềm công nông Luận cương đến Bác Hồ và người đã khóc Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lê Nin Bốn bức tường im nghe Bác lật từng trang sách gấp Tưởng bên ngoài đất nước đợi mong tin Bác reo lên một mình như nói cùng đất nước “Cơm áo là đấy, hạnh phúc đây rồi” Hình của Đảng lồng trong hình của nước Phút khóc đầu tiên là phút Bác Hồ cười Bác thấy: Hiểu sao hết “Người đi tìm hình của nước” Không phải hình một bài thơ đá tạc nên người Một góc quê hương nửa đời quen thuộc Hay một đấng vô hình sương khói xa xôi Mà hình đất nước hoặc còn hoặc mất Sắc vàng nghìn xưa sắc đỏ tương lai Thế đi đứng của toàn dân tộc Một cách vinh hoa cho hai lăm triệu con người Có nhớ chăng hỡi gío rét thành Ba Lê Một viên gạch hồng Bác chống lại cả mùa đông băng gía Và sương mù thành Luân Đôn có nhớ Giọt mồ hôi người nhỏ giữa đêm khuya. Đời bồi tàu lênh đênh theo sóng bể Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi Những đất tự do những trời nô lệ Những con đường cách mạnh đang tìm đi Đêm mơ nước ngày thấy hình của Nước Cây cỏ trong chiêm bao xanh sắc biếc quê nhà Ăn một miếng ngon cũng đắng lòng vì Tổ quốc Chẳng yên lòng khi ngắm một nhành hoa Ngày mai dân ta sẽ sống sao đây Dân ta bưng bát cơm mồ hôi nước mắt Ruộng theo trâu về lại với người cày Mỏ thiếc, hầm than, rừng vàng, bể bạc Không còn người bỏ xác trên đường ray Giặc nước đuổi xong rồi trời xanh tiếng hát Điện theo trăng vào phòng ngủ công nhân Những kẻ quê mùa đã thành trí thức Tăm tối cần lao nay hóa những anh hùng Nước Việt Nam nghìn năm Đinh, Lý, Trần, Lê Thành nước Việt Nam nhân dân mát suối Mái rạ nghìn năm hồng thay sắc mới Những đời thường cũng có bóng hoa che Ôi đường đến với Lê-nin là đường về tổ quốc Tuyết Mát cơ va sáng ấy lạnh trăm lần Trông tuyết trắng như đọng nghìn nước mắt Lê-nin mất rồi nhưng Bác chẳng dừng chân Luận cương của Lê-nin theo người về quê Việt Biên giới còn xa nhưng Bác đã đến rồi Kìa bóng Bác đang hôn lên hòn đá Lắng nghe trong màu hồng hình đất nước phôi thai.

Cảm Nhận Về Bài Thơ “Bác Ơi!” Của Tố Hữu / 2023

Ngày 2-9-1969, Hồ Chủ tịch tạ thế. Cả một rừng thơ khóc Bác xuất hiện, trong đó bật lên cây đại thụ Tố Hữu với bài thơ “Bác ơi!”

Bốn khổ thơ đầu nói cái đau xót tột cùng của thi sĩ trước sự kiện Bác ra đi:

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

Khi Bác đi xa, Tố Hữu đang nằm điếu trị ở bệnh viện. Nghe tin, nhà thơ hoảng hốt chạy về phủ Chủ tịch, nơi nhà sàn của Người:

Chiều nay con chạy về thăm Bác

Từ “chạy”được dùng rất tài, nói lên sự nóng gan nóng ruột của người con khi nghe tin cha mất.

Con lại lần theo lối sỏi quen

Đến bên thang gác đứng nhìn lên

Chuông ôi, chuông nhỏ còn reo nữa

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

Ta thấy tác giả rất ý tứ cho nên “đến bên thang gác đứng nhìn lên” mà chưa vào nhà vội. Vì sao vậy? Vì đến thăm một người tạ thế là thăm vợ goá, con côi. Còn Bác không có gia đình thì xử lí như Tố Hữu là rất tinh tế. Nhà Bác hôm nay đã khác xưa rồi: Chuông không còn reo để báo tin với Người có khách đến. Đặc biệt câu thơ: “Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn “, bị cắt ra làm ba nhịp như muốn diễn tả nỗi nghẹn ngào của Tố Hữu.

Nhìn vườn cây Bác từng vun trồng, tác giả bâng khuâng:

Trái bưởi kia vàng, ngọt với ai

Thơm cho ai nữa hỡi hoa nhài!

Hai câu này làm cho một số độc giả thắc mắc: Chẳng lẽ Bác trồng cây chỉ cho một mình Bác thôi ư? Tôi đã có dịp hỏi nhà thơ Xuân Diệu; thi sĩ bảo: Ai lại đi thẩm định văn chương như vậy! Đây chỉ là một cách nói của thi ca để biểu lộ tình thương sâu sắc của con đối với Cha mà thôi. Cha chết không thương Cha hay sao?

Nhìn ao cá, nhà thơ bỗng tiếc nuối:

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay…

Bác hiện lên trong kí ức đẹp như một ông Tiên trong thần thoại. Đúng! Trong tâm trí nhà thơ cũng như trong tâm trí dân tộc ta, Bác là một “Ông tiên Mác-xít”

Sau những ngày bàng hoàng đau xót, nhà thơ bình tâm lại, khắc hoạ hình tượng Bác. Tố Hữu đã viết nhiều bài thơ về Bác nhưng bài này hay hơn cả vì đây là thơ tổng kết một cuộc đời.

Hình ảnh bao trùm là: “Bác ơi tim Bác mênh mông thế”. Đó là một trái tim giàu tình thương: “Ôm cả non sông, mọi kiếp người”

Một trái tim thương nước, thương dân bao la, mênh mông. Từ “ôm “được dùng rất gợi cảm: ôm là nâng niu, che chở, giữ gìn.

Thương bao nhiêu thì đau bấy nhiêu:

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu

Từ đau là lấy lại chữ dùng của Bác trong di chúc. Đau dân nước vì dân nước đang bị đế quốc xâm lược; đau năm châu vì có sự bất hoà trong phong trào cộng sản quốc tế. Chỉ con người vĩ đại mới có nỗi đau đớn lớn lao như thế.

Có một câu thơ tuyệt hay nói về cuộc đời của lãnh tụ:

Bác sống như trời đất của ta

Bác vui như ánh buổi bình minh

Vui mỗi mầm non, trái chín cành

Vui tiếng ca chung hoà bốn biển

Nâng niu tất cả, chỉ quên mình

Vì sao vậy? Vì giải phóng miền Nam là trung tâm của cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ. Nhiều người gặp Bác đều kể lại mỗi khi trò chuyện, thế nào Người cũng nhắc đến miền Nam. Trong phòng của Bác có treo bản đồ miền Nam về sự bố trí binh lực của địch. Có lần phát biểu trước Quốc hội, Người nói: “Miền Nam, luôn trong trái tim tôi”

Đạo đức của Bác thật cao khiết:

Một đời thanh bạch, chẳng vàng son

Mong manh áo vải, hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

Bác là vị lãnh tụ kiểu mới; khác với những người ưa sùng bái cá nhân. Vì tâm hồn Bác giàu quá (hồn muôn trượng) nên bề ngoài Bác rất giản dị (mong manh áo vải). Bác không cần tượng đồng vì nhân dân đã đúc cho Người hàng triệu tượng trong tim.

Trong ba khổ cuối, nhà thơ nói lên cảm nghĩ của nhân dân ta trước sự ra đi của Bác.

Trước hết là nhớ lời Dì chúc:

Ra đi Bác dặn: “Còn non nước… ”

Nghĩa nặng lòng không dám khóc nhiều

Câu thơ nhắc lại lời Người:

“Còn non còn nước còn người

Thằng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”.

Vậy thì thương Bác tức là phải làm theo lời Bác dặn, tập trung sức để giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Bác Hồ nay đã nhập vào một thế giới đặc biệt:

Mác-Lê nin thế giới Người Hiền

Hiền ở đây là hiền minh, hiền triết – tức là những vĩ đức cao cả. Chính những con người đó đã dẫn dắt lịch sử tiến lên không ngừng.

Kết thức thi phẩm này, Tố Hữu có một câu thơ rất hay:

Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn.

Yêu Bác là noi theo tấm gương trong suốt như pha lê của Người; sẽ có sức mạnh tẩy sạch những vết mờ đục trong lòng ta, nâng chúng ta lên tầm cao mới.

Chúng ta quyết biến đau thương thành sức mạnh:

“Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi

Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn”.

Bài thơ “Bác ơi” là một điếu vãn bi hùng. Lối thơ thất ngôn tạo nên một nhạc điệu trang trọng, cùng với hình ảnh thơ kì vĩ đã diễn đạt rất tài tình những cảm xúc cao đẹp của toàn thể dân tộc ta trong những ngày quốc tang năm 1969.

Cập nhật thông tin chi tiết về Nhà Thơ Tố Hữu Và Những Bài Thơ Viết Về Bác Hồ / 2023 trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!