Xu Hướng 2/2024 # ‘Ba Mùa’ – ‘Bài Thơ’ Trong Trẻo Về Tâm Hồn Việt # Top 5 Xem Nhiều

Bạn đang xem bài viết ‘Ba Mùa’ – ‘Bài Thơ’ Trong Trẻo Về Tâm Hồn Việt được cập nhật mới nhất tháng 2 năm 2024 trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

“Trong đầm gì đẹp bằng sen/ Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng” – câu chuyện về xã hội VN cuối thế kỷ 20 được đạo diễn Tony Bùi bắt đầu bằng tứ thơ giản dị như thế trong bộ phim giành 3 giải tại LHP Sundance 1999.

Bộ phim mở đầu bằng một khung cảnh đậm chất Việt Nam với đầm sen xanh mướt, được quay bằng một cú máy dài, nhịp độ chậm. Trên tông màu xanh mướt ấy, máy quay lướt trên những tán lá mỏng, phủ dày mặt nước, chạm khẽ vào những bông sen trắng tinh thôi đang vươn lên trước khi lùi ra xa, mở ra cảnh một ngôi đình u ám, cũ kỹ ở hậu cảnh. Bài ca dao thân thuộc “Trong đầm gì đẹp bằng sen…” vang lên và người xem thực sự bị cuốn vào không gian trầm mặc, thiêng liêng của một Việt Nam xưa cũ.

Không có một cốt truyện gay cấn, ly kỳ cũng như dàn diễn viên ngôi sao như trào lưu phim “mì ăn liền” được ưa thích lúc bấy giờ, Ba mùa kể cho người xem câu chuyện đơn giản về những mảnh đời, những góc khuất của đô thị Việt Nam những năm đầu đổi mới.

Đó là câu chuyện về người đàn ông “hồn lìa khỏi xác” nhiều năm do chứng bệnh phong, ngày ngày sống trong ngôi đình cũ, xa lánh mọi người. Đó cô gái hái sen trong trắng hay cô gái điếm nghèo, theo đuổi những giá trị hào nhoáng của xã hội. Đó là những người đàn ông đạp xích lô, những đứa trẻ lang thang trong khu ổ chuột, ngơ ngác trước ánh đèn lấp loáng giữa đô thị. Hay đó là người đàn ông ngoại quốc, trong một cuộc trở về để cứu vãn quá khứ lỗi lầm.

Mỗi nhân vật là một cuộc đời, số phận khác nhau đang âm thầm và bền bỉ thở hơi thở của một Sài Gòn hoa lệ, nhập nhoạng buổi giao thời. Có cả những con người trong trẻo như một bài thơ trên giấy trắng lẫn những con người lấm lem, ô hợp giữa bụi đời. Cũng như có cả một thế giới tối tăm, nhếch nhác trong những khu xóm liều lẫn những bậc thềm khách sạn bóng loáng, sang trọng hay có cả những đêm oi bức, ngột ngạt lẫn những cơn mưa dai dẳng, dầm dề.

Nhưng Sài Gòn trong tâm tưởng của đạo diễn tha hương Tony Bùi không chỉ có hai mùa nắng mưa khắc nghiệt ấy. Mùa thứ ba trong bộ phim, từng được ông chia sẻ còn là mùa của hy vọng. Đó là mùa của người đàn ông bại liệt luôn mơ về khu chợ nổi với những cô thiếu nữ thân thương mang bóng hình xứ sở, mùa của giấc mơ trẻ thơ với những anh hùng trên phim hay chính là mùa hoa phượng đỏ thắm và giấc mơ trinh nữ.

Trên hai tông màu chủ đạo đối lập cực đoan, đen (những con ngõ tối, ngôi đình…) và trắng (hoa sen, áo dài…), bộ phim để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người xem về bức tranh xã hội Việt Nam buổi giao thời. Ở đó, những chất liệu hiện thực được xử lý tỉ mỉ từ chiếc áo mưa rách của em bé bán hàng rong, đôi tay thô mộc của người phụ nữ hái sen cho đến những giọt mồ hôi trên trán anh đạp xích lô nghèo. Một Sài Gòn tranh tối tranh sáng, nửa truyền thống nửa hiện đại, nửa trần tục nửa thanh cao đã hiện lên như thế.

Trên ranh giới ấy mong manh ấy, cô gái điếm nghèo chính là điển hình cho một kiểu người trong xã hội đang chuyển mình dữ dội. Cô sống trong một con hẻm nhỏ, nhếch nhác nhưng luôn mơ về một thế giới xa hoa, những khách sạn đắt tiền. Cô cảm nhận cuộc sống xung quanh bằng “mùi thơm là mùi tiền” và ôm giấc mơ một ngày thoát khỏi kiếp sống lam lũ.

Một nhân vật cũng đứng trên những lằn ranh khác là người lính Pháp và cuộc hành trình đi tìm lại người con gái thất lạc năm xưa. Những tổn thương và lỗi lầm trong chiến tranh vẫn không nguôi ám ảnh ông trong hiện tại. Ngày ngày ông ngồi bên vỉa hè, nhìn chăm chăm vào một ngôi nhà phía bên đường để chờ đợi một phép màu xảy đến. Nhưng khi phép màu xảy đến thật, người con gái ông thất lạc năm xưa ngồi trước mặt ông với bóng hình in từng đường nét của người phụ nữ Việt Nam năm nào, ông lại òa khóc.

Những con người dù xuất thân ở những địa vị, hoàn cảnh, dân tộc khác nhau khi đứng dưới cùng một bầu trời này, hít thở cùng một bầu không khí này, họ đều đau đáu kiếm tìm một niềm an ủi, một niềm hy vọng hay một ước mơ để tiếp tục sống sau bao tổn thương, cơ cực lẫn những lỗi lầm. Họ chính là những con người vẫn âm thầm tưới tắm cho sự sống luôn âm ỷ sinh sôi.

Từ một phương diện khác, người xem cũng dễ dàng nhận thấy một dáng hình, màu sắc đậm tinh thần Việt Nam qua ngôn ngữ điện ảnh tinh tế, đầy ấn tượng của Tony Bùi. Việc sử dụng thống nhất hệ thống biểu tượng (hoa sen, áo dài, áo bà ba, ngôi đình cổ) hay những hình ảnh đậm chất Việt Nam như chiếc xích lô, những đứa bé bán rong, những quán nước vỉa hè… cũng góp phần tô đậm hình ảnh về quê hương trong tâm tưởng tác giả.

Cũng như Trần Anh Hùng, Tony Bùi là một đạo diễn Việt kiều tha hương từ sớm. Do đó, bên cạnh chất liệu hiện thực, các tác phẩm điện ảnh còn được xây dựng bằng chính những hình ảnh chụp lại từ ký ức về quê hương của riêng mỗi tác giả.

Người xem hẳn sẽ tần ngần trước những khung hình bất động, đóng băng không gian và thời gian như khung cửa sổ màu xanh chụp lại từ một cuộc gặp gỡ, người thiếu nữ nằm trên chiếc thuyền nan trôi trên đầm sen xanh hay vạt áo dài trắng tung bay giữa trời hoa đỏ.

Tuy nhiên, trên tất cả những khuôn hình hoàn mỹ ấy, trường đoạn cô gái điếm phơi bày trần trụi con người mình sau những vỏ bọc của cuộc sống lại đưa đến cho khán giả một niềm xúc động run rẩy lạ kỳ. Sử dụng góc quay cận, nhịp phim chậm, máy quay lướt trên tấm lưng trần của cô gái điếm và đặc tả từng giọt mồ hôi lấm tấm lăn đi, Tony Bùi đã khắc hoạ nỗi xót xa sâu sắc cho một tấm thân “như hạt mưa sa” giữa cuộc đời chìm nổi. Những khuôn hình đầy nhục cảm được tiết chế và gợi tả tỉ mỉ đến từng đường cong, từng chuyển động ấy chính là một điểm nhấn đầy xúc cảm trong suốt bộ phim.

Nhiều người sẽ nghĩ đến một Mùi đu đủ xanh, một Mùa hè chiều thẳng đứng hay thậm chí cả Xích lô của Trần Anh Hùng khi xem những khuôn hình cắt gọt và xử lý lọc màu gần như hoàn hảo trên. Cũng khó để phủ nhận sự ảnh hưởng của không chỉ riêng Tony Bùi mà rất nhiều thế hệ đạo diễn Việt Nam đương đại từ phong cách làm phim của Trần Anh Hùng.

Nhưng trên tất cả những điểm đó, có thể nói Ba mùa là một bài thơ trong trẻo hơn bao giờ hết về nét đẹp tâm hồn Việt Nam. Sự kết tinh ấy không chỉ nằm ở việc chọn những biểu tượng, mượn những con người hay lấy bối cảnh xã hội Việt Nam. Hơn hết, nó nằm trong cách cảm, cách nghĩ của những người con tha hương ngày trở lại.

Như một bài thơ đẹp lấy tứ từ bài ca dao thân thương của dân tộc về loài hoa thanh khiết “Trong đầm gì đẹp bằng sen”, Ba mùa của đạo diễn Tony Bùi sẽ còn gợi nhắc ngươi xem về một mùa hy vọng, một mùa mà chúng ta sẽ chắp cánh bay lên. “Một ngày nào đó, tôi mơ thấy mùa xuân, và tôi sẽ rời khỏi ngôi đền này…”.

Anh Mai

Nguồn: chúng tôi

Bài Số 67: Mùa Thu Trong Trẻo

Bài số 67: Mùa thu trong trẻo

Thanh là học sinh giỏi văn của trường, nên ở đâu cô bé cũng tập quan sát, ghi chép để phục vụ cho các bài tập làm văn. Những ngày hè, Thanh cùng các bạn thả trâu bò ngoài cánh đồng rộng rãi hoặc trên triền đế cao, chịu khó để ý thì thấy mùa thu về rất rõ.

Lò gạch lò ngói ở đầu bến sông xa, cuồn cuộn nhả khói trắng lên nền trời rộng. Gạch ngói mới ra lò, xếp đỏ au một vùng đất bãi.. Cây gạo ven đê, thân cổ thụ lực lưỡng vươn trời. Từ lâu, cây đã hết những chùm hoa đỏ rực như lửa với hàng đàn sáo đen sáo đá suốt ngày cãi nhau ầm ĩ. Bây giờ ngọn cao xanh um lá, xoè ra che cho cái tổ bù xù của đôi vợ chồng chú chim khách với líu ríu một đàn con. Những quả gạo mở rộng năm cánh cứng màu nâu sậm lặng lẽ thả hạt giống đi khắp mọi vùng. Hạt gạo đeo trên đầu một cái dù rộng trắng muốt tung tăng theo gió thổi mà bay đi xa mãi, xa mãi…

Suốt dọc bờ đê, rừng cỏ may cứng nhọn, trải bạt ngàn như một tấm thảm bạc phếch nắng mưa. Mấy chú sẻ đồng tha thẩn trong rừng cỏ may ấy nhặt bọ nhặt sâu.

Trong hồ rộng, sen đang lụi tàn. Những chiếc lá to như cái sàng màu xanh xăm đã quăn mép, khô dần. Hoạ hoằn mới còn vài lá non xanh lúc nho nhỏ xoè trên mặt nước. Gương sen to bằng miệng bát, nghiêng nghiêng như muốn soi chân trời. Tiếng cuốc kêu thưa thớt trong các lùm lau sậy ven hồ. Dường như chúng mỏi miệng sau một mùa hè ra rả kêu và bây giờ muốn nghỉ ngơi cho lại sức.

Lúa trên đồng tốt mượt, xanh ngờm nượp, đang ngậm đòng. Gió hiu hiu thổi qua thơm mùi lá sen, mùi lúa, gợi cho mọi người nghĩ đến những chén cốm xanh dẻo quẹo, thơm lừng và những trái bông đỏ mọng.

Trên giàn mướp trước sân, mấy chùm hoa muộn còn nở. Sắc hoa vàng rực, thấp thoáng vài cánh ong làm một vội cuối mùa.

– Ở các ngọn cây rậm xanh, tiếng ve sầu thường khi kêu inh ỏi, giờ cũng đã vắng bật khiến cho không gian như thiếu một cái gì.

Trái đất bốn bề yên ả.

Mùa thu đến thật trong trẻo, dịu dàng. Nó chẳng ồn ã, sôi động như những ngày hè nóng nực. Ấy là đối với thiên nhiên, sông nước, ruộng đồng. Nhưng trong làng Thanh và các bạn bè của em, nó lại rạo rực với biết bao lo toan, náo nức chuẩn bị cho ngày đến trường vào năm học mới. Nào phải gấp rút ôn tập thêm bài vở. Nào bạn đóng sách, kẻ vở, nhãn. Nào mua sửa ngòi bút viết cho trơn, pha lọ mực đây nữa… Tíu tít chuẩn bị bao nhiêu thứ đã tưởng như đủ rồi. Thế mà tới lúc vào học vẫn cứ thiếu. Phải chuẩn bị tốt mọi việc để vào học cho giỏi hơn. Bạn nào cũng cảm thấy mình sắp trở thành người lớn.

Sau ngày hè vui chơi thoả thích. Thanh cảm thấy mình lớn lên nhiều. Mà đúng thế thật. Chẳng phải vì quần áo mặc đã bạc màu và ngắn đi. Chẳng phải vì chiếc khăn quàng đã thấy nhỏ và chật trên vai. Lớn, vì Thanh đã bước từ lớp sáu lên bảy sau một năm dài miệt mài học tập.

Phải rồi! Lên lớp trên rõ ràng là lớn hơn lớp dưới. Vì thế, các bạn nhỏ yêu mến mùa thu, không phải chỉ riêng vì mùa thu tươi đẹp.

Nguyễn Văn Chương (Trích Trung thu – 1985) – chúng tôi

Theo chúng tôi

Ngọc Bái: Tập Thơ Trong Trẻo Trước Mùa Thu

Posted on by ngocbai

MÙA MÂY THIÊN DI

Thôi nào gió, có chi đâu diệu vợi

Mây mùa thu còn mơ mướt sắc hồng

Hoa cúc nở cát lầm hoa vẫn nở

Đất theo mùa quặn thắt giấc chờ trông

Thôi nào mưa, chưa biết kịp mưa không

Mây thiên di qua trời nào hóa kiếp

Đá nhọc khát ôm mùa cây hao khuyết

Tiếng chim lành ai oán hót mòn trưa

Thôi nào nắng, trắng mùa ta ngóng đợi

Lối mòn xưa còn lắm nẻo hoang vu

Ta rong ruổi suốt một thời trai trẻ

Mây rủ lòng trong trẻo trước mùa thu

Thôi nào sương, thương lấy ngày đông lạnh

Lọt qua tay khói sóng đã xa rồi

Nào ai đếm những ngày không trở lại

Nhìn suốt trời vẫn chỉ thấy mây thôi.

THỤ CẦM

Đứng ngang trời

Cổ thụ sao sa mùa hạ

Cổ thụ ngăn ngắt mùa đông

Một mình với vầng trăng

Bềnh bồng thụ cầm cất giọng

Không nỗi buồn nào lay chuyển nổi

Chim làm tổ mùa hạ

Chim trú rét mùa đông

Cùng mưa gió

Cùng mây trời

Thụ cầm

Vang điệu nhạc

Cao vời

RỪNG THÔNG TRẠM TẤU

Có gì lạ đâu rừng thông bát ngát

Nhưng đây Trạm Tấu tít trong mây

Cái nắng cũng nhẹ, chiều cũng khác

Suối sâu hun hút, nhạc đầy cây

Chỉ đứng và reo, thông vẫn thế

Nhưng đây cò trắng từng đàn bay

Ấm cả ban mai, rừng bớt vắng

Cùng với thông xanh gió suốt ngày

Những cô gái Mông còn rất trẻ

Dù hoa nhún nhảy, mắt trong mơ

Thấp thoáng thông xanh trai khèn lượn

Bất chấp cầu mây dốc hẹn chờ

Thông xanh Trạm Tấu thông xanh lạ

Chỉ thương đèo dốc, đường lại xa

Thông đứng cùng người, nâng nhau dậy

Trời đất mênh mang núi sương nhòa

LÊN TÚC ĐÁN TRẠM TẤU

Chọn ngày cuối năm lên Túc Đán

Thử xem tết nhất của người Mông

Dốc cao thăm thẳm vẫn còn dốc

Mưa nhẹ trời buông lạnh như không

Người Mông “lù cở” đầy chất ngọn

Chợ xa mua sắm cũng chỉ vừa

Vất vả quanh năm chân đạp núi

Cỏ cây phóng túng gió mây thừa

Quanh bếp lửa hồng ngồi vui chuyện

Bánh dầy thịt nướng chỉ vậy thôi

Ngày thường đã rượu tết càng rượu

Được chúc mừng nhau đủ vui rồi

Đêm xuống tiếng rừng làm bầu bạn

Khèn khuya vắt vẻo lưng sườn non

Chừng như núi cũng say tình tự

Thỉnh thoảng sương rơi động góc vườn

Thu cả vùng cao vào câu hát

Gập ghềnh đồi núi cũng hồn nhiên

Quả “pao” ném đi rồi ném lại

Như là mượn cớ để giao duyên

Có gì níu chân người Túc Đán

Nào có còn đâu những bóng đa

Lau trắng giăng ngang nương lúa cũ

Vẫn một vầng mây mấy nóc nhà

GÓC KHUẤT

Đó là nơi ít người để ý

Có thể nơi để cốc chén thừa

Nơi gom rác và nơi dựng chổi

Góc khuất

Không phải nơi vui vẻ nhiệt cuồng

Không phải nơi xô bàn đẩy ghế

Chỉ đến khi các cuộc vui tàn

Người ta đến góc nhà

Tìm chổi

Và quét

Tôi thường góc khuất

Chiêm nghiệm đời!

SỚM MAI TRÊN ĐƯỜNG

Sớm mai trên đường

Có đám cưới gặp đám ma

Đầy ngõ tiếng cười đầy đường tiếng khóc

Chiều về

Người bất hạnh đi cùng người hạnh phúc

Đất nào đất so đá

Đá nào đá cược với vàng

Xa một chút thành vô tình

Gần một chút có khi vô vọng

Ngày đã ngắn

Đời chả rộng

Nói điều gì cũng thấy mong manh

Mỗi sớm mai

Bước nhỏ gặp điều lành

TRONG LỜI

Em yêu một Nhà thơ

Lời nói trên môi em bé bỏng

Lời cháy sáng của đợi chờ và khát vọng

Anh tin bằng đức tin mạnh hơn Chúa!

Em lòng lành bùa ngải trái tim anh

Như sắp đặt của tự nhiên không thể khác

Thiên sứ cùng Nhân sứ đều giản dị trong Lời

Và em đã nói

Tiếng nói trên môi thầm kín kia ơi!

Em đã thương câu thơ lận đận kiếp người

Em đã hát về loài hoa bất tử

Em đã khóc nỗi trẻ mồ côi

Đủ để em yêu Một Nhà Thơ

Một Nhà Thơ của chính em thôi!

THÌ THẦM CÙNG EM

Anh yêu em hào hoa và thánh thiện

Cùng thời gian đăm đắm mong chờ

Tiếng em nói chỉ riêng anh thấu tỏ

Trong thì thầm cung bậc những câu thơ

Những con đường hong hanh mùa hạ

Những vầng mây mong manh mùa thu

Những cơn gió theo nhau về viễn xứ

Độc thoại ngôi sao xa lắc xa lơ

Ta tất bật yêu nhau mộng mơ xanh biếc

Tất bật sống và lo toan công việc

Giữa cõi nắng mưa phù vân vạn kiếp

Là khoảng bình yên giời bể để yêu

BÀI THƠ BẤT CHỢT

Sao em nói quá nhiều về biển

Để khát khô đáy giếng trăng rằm

Em đắm đuối ở vùng không ước hẹn

Đến ao nhà cá cũng lội bặt tăm

Nắng tạ tội với mưa ngày khô hạn

Đem chút buồn khoe với đá từ bi

Dòng suối chảy bao giờ cho đến biển

Lòng chiều rơi đá cuội nói năng gì

ĐÊM MƯỜNG EM

Sương giăng giăng trên hàng cây không tuổi

Mắt em kìa

Bảng lảng đêm xòe

Nhịp chiêng trống rung ngân hàng khuy bạc

Nhạc khèn bè

Hây hẩy trăng khuya

Xà tích rập rờn hương rừng nhẹ bay

Khăn piêu đung đưa vầng trăng nhún nhảy

Quấn quít bước chân

Đừng nhầm nhịp vấp vào thổ cẩm

Tay nắm tay nhau rồi đừng quên nhau đấy

Rượu em mời

Uống cho đất trời say

Nào núi rừng xòe kẻo sao đã lặn

Nào than lửa xòe kẻo đêm sắp tàn

Vòng xòe quay

Nhịp xòe xoay

Đêm Mường Em xuân dâng tràn đầy

TIỄN MỘT MÙA ĐÔNG

Lại thong thả đón một ngày mai mới

Dường như cây không giải thích điều gì

Trong đêm vắng cành lặng thầm trút lá

Cùng gió sương rét mướt tiễn đông đi

Ngày tưởng còn mắc cạn giữa phân ly

Rồi trong mắt sẽ lại thương với nhớ

Rồi giấy mực lại miên man duyên nợ

Nặng cõi lòng vụng dại mấy câu thơ

Quên bẵng rằng hoa hóa kiếp ngày xa

Có một loài mây suốt mùa phiêu dạt

Có một loài cây suốt mùa khao khát

Có một bầy chim đưa tiễn mùa đông

Lại thanh thản đón một mùa xuân đến

Hun hút tuổi thơ lấm láp phù sa

Còn dòng sông để ta về hò hẹn

Dọc bãi bờ tìm lại dấu đông qua

TÚ LỆ TRONG MÂY

Mây ngổn ngang

Rừng núi ngổn ngang

Đèo dốc chênh chao bờ lau lất phất

Thẳm đường trời Tú Lệ hút sương giăng

Tiếng sơn nữ lao xao cầu tre nhún bước

Thấp thỏm mùa trăng

Mùa trai gái trao nhau lời hẹn

Súng sính một năm chờ mong

Lễ hội “lồng tồng” mời gọi

Giăng mắc bước chân

Câu “khắp” bỏ bùa người tình tứ

Người Tú Lệ hồn nhiên mộc mạc

Thầm giấu lời yêu trong nụ cười

Thầm giấu nụ cười trong ánh mắt

Chưa mời nhau về thăm nhà chưa thỏa lòng

Khoe với thiên hạ con gái đẹp

Tấm “áo cỏm” khít khao da thịt

Chưa mời nhau cơm lam chưa phải phép

Khoe với thiên hạ

Rằng hương nếp không nơi nào sánh được

Lời thương mượn cây mượn suối đón đưa

Tú Lệ có suối nóng mời nhau tắm tiên

Tú Lệ có cánh đồng chắt ra từ ruột núi

Chả thế mà người ở đây xinh vậy

Đêm Tú Lệ lời hát không nguôi

Thấm vào đất nuôi cây nuôi trái

Sàn “hạn khuống” huyền linh bếp lửa

Câu giao duyên biến hóa

Như đường rừng chẳng biết lối ra

Rượu cứ uống, mời cả trăng cùng uống

Đêm giăng mắc khó mà dứt được

Đừng tưởng núi rừng không hào hoa

Vui cho hết kẻo về rồi lại tiếc

MỘT DẶM CÔN MINH

Được bạn mời thăm Côn Minh

Cứ tưởng rằng xa hóa cũng gần

Xe từ Hà Khẩu qua Mông Tự

Chu du thiên hạ được mấy lần?

Có khác chi nhau một màu cây!

Cũng sông cũng núi cũng màu mây

Khác tiếng cho nên thành xa lạ

Liệu sau còn dịp đến đất này?

Tới xem một vùng sinh vật cảnh

Người chạm vào hồn của muôn hoa

Dưới trời đông thế mà lẻ bạn

Một thoáng Côn Minh, để rồi xa

Một dặm Côn Minh để rồi qua

Sách mở giừa trời người thương sách

Học dăm ba chữ ở thanh thiên

Để nhớ một lần nơi đất khách

TRƯỚC CỬA SỔ THẾ GIỚI

Những kỳ quan thêm một lần tái tạo

Bằng thú chơi trang trọng

Rút ngắn mọi khoảng cách

Những vẻ đẹp siêu nhiên được sắp xếp lại

Không phân biệt quốc gia

Chỉ có nghệ thuật hiến dâng

Và hiến dâng cho nghệ thuật

Con người xích lại gần nhau

Thế giới xích lại gần nhau

Những kỳ quan thêm một lần tái tạo

Kiến trúc vô tri cất tiếng nói vô cùng

Sự ngưỡng mộ cao hơn tôn giáo

Người ta đến đo mình với các nền văn minh nhân loại

Chỉ một tấm vé

Ta dạo trên khắp thế giới này

THIÊN AN MÔN

Từng chứng kiến những đại lễ trang trọng

Những cuộc thao diễn bể người

Những sự kiện tỷ dân rung chuyển

Cả tiếng nỉ non dưới lòng đất

Cả tiếng xích sắt

Cả lời tung hô

Trước Thiên An Môn rừng cờ đỏ rực!

Nhưng, giờ đây

Người người dạo chơi bình thản

Nắng trải trên quảng trường như không

Gió lộng trên quảng trường như không!

CỐ CUNG

Không còn cấm người đến xem “cung cấm”

Thành quách uy nghiêm thâm cung bí sử

Đã làm nên vĩ đại quốc gia này!

Trải bao biến thiên

Vật đổi sao rời

Cố cung muôn vàn diệu vợi

Còn thách thức với thời gian

Những vương triều tọa lạc

Những vua sáng tôi hiền

Những hôn quân bạo chúa

Những thăng trầm thế sự

Đều đã ghi dấu ấn nơi này

Tôi đến đây với bản tính phương nam

Muốn đối thoại với ngai vàng kia

Muốn trò chuyện với hàng cây ngàn tuổi

Hình như

Mỗi viên gạch ở đây đều muốn nói điều gì.

NHỮNG NGÀY BERLIN

Rất nhiều lý do để ngắm

Những lâu đài những đường phố những hàng cây

Những thăng hoa dồn tích lâu đời

Ta khoảnh khắc viễn du xứ lạ

Những gương mặt người thản nhiên đến thế

Không ai để ý tới ai

Dòng người chảy dòng xe cộ chảy

Không cách ngăn trời rộng sông dài

Hàng cây xanh không nhắc thuở chiến tranh

Dẫu biết đất này một thời tao loạn

Khoảng mây kia cho ta tưởng tượng

Tiếng phi cơ thời đại chiến xé trời

Giờ Berlin đi giữa bạn bè tôi

Những người Việt tha hương

Vẫn không nguôi nhớ về đất Việt

Nắm tay nhau như chẳng muốn rời

Những ngày Berlin tha thẩn trong tôi

Các pho tượng trên bảo tàng nói gì đi chứ

Đài Victoria nói gì đi chứ!

Không tiếng trả lời, chỉ tiếng vọng rất xa…

QUA POTSDAM

Chiếm lĩnh không gian những lâu đài cổ kính

Những pho tượng lực lưỡng bất tử

Cả rừng đại thụ cả những vườn hoa

Những lá cây lim dim nắng

Âm thanh từ đài phun nước hay từ cối xay gió?

Sanssouci

Người ta có thể ngợi ca một đời vua

Hay nguyền rủa một ông vua

Nhưng chiêm ngưỡng ngai vàng!

Potsdam

Những gì đã qua những gì còn lại?

Người thổi sáo vẫn đứng góc vườn ngự uyển

Trước giá nhạc giống khi xưa

Tấu khúc mục đồng

Du khách qua

Ném vào chiếc đĩa vài keng bạc lẻ

Tiếng sáo thản nhiên vô lo vô nghĩ

Rằng Potsdam

Hỏi thời gian còn lại cái gì

Tiếng sáo hay người thổi sáo?

GHI Ở CHỢ HANNOVER

Em, quê Hà Nội

Bán mắt kính ở chợ Hannover

Lấy chồng Đức

Em đi như sự cầu may

Rồi ở lại xứ người

Gặp đồng hương

Em rối rít như người nhà

Nhớ Hàng Đào Hàng Lược

Nhớ mắm muối tương cà

Biết bao giờ về nước!

Thôi đừng sợ phiền hà

Thứ này em xin biếu

Thứ này trả tiền tượng trưng hay một nửa

Cũng tùy!

Chỉ mừng thấy người Việt mình

Như thấy được quê!

TỰ NGẪM

Không thể nào sống thiếu niềm tin

Đó là điều đồng đội tôi bảo thế

Thuở chiến tranh bom đạn kề bên

Trước sống chết mọi điều đều có thể!

Không thể nào sống thiếu niềm tin

Đó là điều bạn bè tôi nhắc vậy

Những năm tháng cam go dữ dội

Ngẩng đầu lên mà bước trước mặt trời!

Không thể nào sống thiếu niềm tin

Đó là điều xóm làng tôi đã nói

Có bao chuyện sau lũy tre bối rối

Thắp đèn lên cho sáng tỏ tình người!

Không thể nào sống thiếu niềm tin

Khi xao xuyến, trái tim tôi mách vậy

Tay trong tay, mắt nhìn nhau tin cậy

Trước mùa xuân hoa nở chẳng phân vân!

CHẠNH LÒNG SA PA

Nào biết làm gì cho đỡ nhớ

Mùa đông sương phủ đầy Sa Pa

Hút nẻo đường cây mờ bóng núi

Thoát trần đất với đá thăng hoa

Đến cõi vô cùng mà cầu nguyện

Bỗng nghe đâu đó tiếng chuông ngân

Đi trong trời đất mà như mộng

Nào rẽ ngả nào giữa phù vân?

Chạnh lòng thương nỗi Sa Pa xưa

Cúc quỳ hoang dại đi đâu hết

Cả tiếng vó ngựa dầm trong rét

Thấu đến tận cùng những vắng xa

Có thể ký ức tràn mây gió

Lối mòn thảo mộc lẫn hương hoa

Có thể rêu phong mờ lối cũ

Làm sao quên được bóng Sa Pa?

LÚNG LIẾNG BẮC GIANG

Theo lối người xưa anh đến Bắc Giang

Câu hát cũ bắc cầu qua ngày mới

Em lúng liếng, trời ơi, thu vàng gợi

Bóng hoàng thi đăm đắm hút anh đi

Anh chỉ tiếc không kịp mùa vải chín

Để hát câu giao cảm với mùa màng

Hãy chỉ giùm anh lối nào hương hoàng thảo

Bõ một lần rong ruổi đất Bắc Giang

Dẫu biết vậy ta mượn câu quan họ

Để nhớ nhung da diết gửi lòng mình

Dẫu trời đất có xa trông vời vợi

Trúc nơi nào thì trúc vẫn cứ xinh!

DƯỚI THÔNG NGUYỄN TRÃI

Kinh bang tế thế như ông mà còn dại

Ham hố chi đâu vương vấn chốn kinh kỳ

Đã đem phận về với cây với suối

Sao lại còn chuốc lấy hận phân ly

Nhưng dẫu sao cũng cảm ơn cái chết

Cho nhân gian bao suy ngẫm sinh thành

Xem ra cõi người ta cũng lạ

So chẳng bằng trầm tĩnh cõi thông xanh!

CHIÊM NGHIỆM

Rồi tất cả sẽ xưa như cổ tích

Trắng và đen thì cũng vẫn mặt người

Giữa cõi nhân gian thuận êm và trái nghịch

Sống chết chuyện thường

Thiện ác chuyện thường

Người đáng vinh có khi nhục

Người đáng nhục có khi vinh

Có khi sang lại có khi hèn

Có những người lặng im đời vẫn nhớ

Người tung hứng cho mình đời quên vẫn cứ quên

MÂY NGANG TAM ĐẢO

Tưởng chừng trời đất nhẹ tênh

Mây ngang Tam Đảo bồng bềnh về đâu?

Nắng dưới chân gió trên đầu!

Còn em đằm thắm giữa màu thông xanh

Đền thiêng, em dắt tay anh

Cầu cho mình sống yên lành vì nhau

Núi vừa cao núi vừa sâu

Vầng mây như thể nhịp cầu chung chiêng

Tiếng chim mải bói chuyện riêng

Bói hoa bói quả xem thiêng chừng nào!

Loanh quanh Tam Đảo và chào

Tiếng chuông nhè nhẹ thỉnh vào thinh không

HOA BAN TRONG MƯA ĐÊM

Ngoài trời trắng hoa ban

Giầm trong mưa rét

Kiếp hoa chỉ kiếp hoa

Không cần ai thương xót

Đến kỳ thì bung nở

Đến kỳ thì tàn phai

Hoa dâng hiến tận cùng niềm an ủi

Không thể lửng lơ giữa trời

Hoa tự rơi

Về đất

Trăng trắng Mường Lò

Mưa

Trắng đêm

LỬA SÀN TRĂNG

Thế là sương giăng câu “khắp” Thái

Dốc ngược lao xao

Tiếng sơn nữ lưng đèo mờ hút

Điệu “khắp” nguyên sơ chếnh choáng men rừng

“Hạn khuống” ngóng chờ trăng mọc

Lời “khắp” gập ghềnh như bậc ruộng tìm nhau

Này chân nhún nhảy này mắt nhìn mắt

Trai gái đến đây vòng xòe thêm lửa

Thung lũng bập bùng làng bản nhấp nhô cây

Này váy Thái rập rờn eo thon

Lay động vầng trăng vũ nữ

Này “mắc pém” nồng nàn nhịp thở

Nào có gì đâu câu hát rủ rê người

Bạn tình ơi

Người đẹp ơi

Người hát lửa hát rượu hát cuống cả chân tay rồi

Vần không kịp gieo

Cứ thế hát!

GHỀNH RÁNG

Có thể như mọi chiều

Chim Thiên Tước vỗ cánh bay trước biển

Qui Nhơn

Như tấm gương lặng lẽ soi mình

Khoảnh khắc nhập vào xa thẳm

Để được quên ồn ào phố sá

Lắng hồn trong xanh miết trùng khơi

Nếu không Ghềnh Ráng

Hẳn Qui Nhơn sẽ vắng thiếu một nỗi buồn sang trọng

Sẽ thiếu hụt một đời thơ phiêu lãng

Nếu một lần lỡ hẹn với nơi này

Cứ một thi nhân với một rừng xanh

Cứ một thi nhân với mây không tuổi

Hẳn người sẽ bớt cô đơn

Một Ghềnh Ráng đủ để trăng làm tổ

Chim Thiên Tước còn bay dưới trời thinh lặng

Thật xứng Qui Nhơn

Đã chọn cho Hàn sĩ một chỗ nằm

Chiều Ghềnh Ráng nắng vàng lên bia mộ

Một nén nhang

Một Hàn Mặc Tử

Cây đàn thơ trầm mặc ngân rung

Ở DỤC THANH PHAN THIẾT

Những gì có ở đây? Như mọi thôn làng

Gió và cát và tanh nồng hương vị biển

Mái ngói hàng cây mây về hò hẹn

Giếng nước xưa mưa nắng sum vầy

Những gì có ở đây? Chỉ mấy dãy bàn

Mấy dãy ghế học trò ngày trước

Cây khế vườn xum xuê bóng mát

Lối nhỏ in bao lớp chân người

Những gì có ở đây? Thầy giáo Nguyễn Tất Thành

Truyền quốc ngữ và ưu lo quốc sự

Thuở đất nước còn mịt mờ dông tố

Mắt Người nhìn xuyên thấu trời xa

Những gì có ở đây? Thời tuổi trẻ Cụ Hồ

Mỗi di vật đều mang hồn non nước

Vẫn sông Cà Ty, vẫn đất trời Phan Thiết

Nơi hồn quê sâu nặng với thời gian

NGẪU CẢM

Hai nửa niềm vui gặp một nỗi buồn

Một lần trăng tròn hai lần trăng khuyết

Trót vay hậu thế một hai lời thề

Trót nợ tiền nhân dăm ba hẹn ước

Có gì không nguôi đang còn phía trước

Niềm vui nhân đôi nỗi buồn chia nửa

Ta xanh như rừng ta trong như nước

Ta vay nụ cười ta nợ tiếng khóc

Em của ta ơi có hiểu cho ta

Có những đêm dài một mình ta thức

TẢN MẠN TRONG NGÀY

Không có gì lạ về trời về người về tất cả

Cứ trầm tĩnh như cây là được lắm rồi

Những trái nghịch của muôn đời sinh diệt

Vật đổi sao rời cũng lẽ thường thôi

Ảnh treo thiên thu giữ tuổi trẻ một thời

Người khuất xa rồi nhưng hồn thiêng lắng lại

Điều này mẹ tôi khuyên tôi qua ánh mắt

Rằng sống ở đời cố mà tránh điều ác

Cứ  ngay thẳng và chăm lo điều thiện

Mất một chút nhưng được cũng sẽ nhiều

Cứ cày sới trên cánh đồng của chính mình

Cứ đổ mồ hôi sôi máu mắt chính mình

Người không phụ chắc là trời không phụ

Có thể người này bảo vậy là hay

Có thể người kia nói thế là dở

Lúa còn giữa đồng nào ai vội bắc cân!

Thiên giới thiên lương địa giới thánh thần!

Đến cây cỏ nhiều khi còn có giá

Khách quan với hoa chủ quan với quả

Lý lẽ tự nhiên nhiều khi cũng tít mù!

Đất chảy máu ai đã tin là thực?

Vô cảm vô lo vô nghĩ vô cùng

Nay vô lý biết đâu mai có lý

Cứ cho là như thế có sao đâu!

Chấp nhận tất nghĩa là không chấp nhận

Chiết trung nửa mùa dưa khú vẫn là dưa!

Thừa cái thiếu cười nhạo cái đã thừa

Sao mai sao hôm dẫu hai mà một

Có lúc chẳng coi cái gì là cái gì

Tôi nghiệm ra, đời vậy, có hề chi!

MỘT THOÁNG ĐỒ SƠN

Chớm lạnh ai còn ra biển

Ai còn tới cõi đam mê

Hạnh ngộ tận nơi chân sóng

Đồ Sơn chấp chới sao khuya

Hòn Dấu chưa bao giờ già

Như thể con tàu trên sóng

Mùa xuân thong thả đi qua

Một thoáng đất trời xao động

Tơ tóc vẹn nguyên kiều diễm

Hồn cốt đang độ trẻ trung

Đồ Sơn trầm tư trước biển

Thời gian gõ nhịp vô cùng

TẶNG LOÀI TRE GAI GÓC

Em như thể cây tre trên sỏi cằn gai góc

Em đứng bên cây trúc

Cây trúc vì có em mà trúc xinh

Trong sớm mai thanh khiết

Mặt trời, chính mặt trời vì có em mà chói chang

Những đêm tinh tú

Mặt trăng, chính mặt trăng vì có em mà dịu dàng

Em mơ màng và em rất thực

Đêm đêm dưới trời, em thầm thì ca hát

Bài hát tình yêu

Của loài tre gai góc

VÍ DỤ THẾ

Ẩn sau màu lá kia

có thể biết đời cây dài hay ngắn

ẩn sau màu áo kia biết người gần hay xa

ẩn sau nụ cười kia biết người quen hay lạ

ẩn sau cái xiết tay biết thật hay giả

nhưng không thể biết

điều gì dấu trong lời nói lập lờ

khổ cho khi thật khi đùa

khổ cho thật không được thật

ờ nhỉ có lúc

đường xa tưởng xa mà gần

đường gần tưởng gần mà xa lắc!

CAO BẰNG

Vốn là vậy, Cao Bằng cao và gió

Càng lên cao càng hun hút sương mờ

Những nẻo đường đèo dốc lượn quanh co

Những mái ngói âm dương dầu dãi  

      

Tưởng khôn núi lữ hành thành đơn độc

Đá dựng ngang trời ẩn hiện ngang mây

Thác Bản Giốc như một thiên bi tráng

Thả mông lung vực thẳm xuốn trần ai

Chừng con nước vô tư không mệt mỏi Thiên nhiên hồn nhiên, đâu rắc rối như người Còn bao cảnh bao tình chưa tới được Vội ngắm Bằng Giang rồi vội chia phôi

Ở nơi đó bạn bè tôi một thuở Có người còn người mất, chẳng nguôi ngoai Đường xa vậy, đường xa ai đoán định Hẹn Cao Bằng in lại dấu chân tôi

MẪU SƠN

Bóng dáng ngày ấy đâu rồi

Hỡi Mẫu Sơn?

Câu sli diễm tình hát mềm núi đá

Ngày ấy người chưa làm mẹ

Biếc ngần thiếu nữ

Chưa biết buồn lúc hoa nở

Chưa biết tiếc ngày lau trắng phất phơ

Chưa biết sợ mỗi lần xuân sang

Bừng chút nắng rồi se sẽ tàn

Tuổi con gái ngọt ngào trốn chạy

Gió cuốn tóc mây

Quên hết si mê trẻ dại

Quên hết nhiệt cuồng rừng xanh hú gọi

Vừa biết lo, ngày tháng đã vội qua!

Đằng đẵng chồng con

Lối rẽ đường trời

Mẫu Sơn

Chót đỉnh ưu tư phận người hóa núi!

MÙA XUÂN

Còn xanh những hàng cây

Cho mùa xuân đến trọ

Còn ấm những màu mây

Cho hồn mưa trú ngụ

Biếc nhìn thanh thản chưa

Râm ra bao chồi nụ

Hồn hậu đồng đất xưa

Vui người hiền đoàn tụ

Chim lại về xây tổ

Nâng niu những lá cành

Nắng vẫn hồng với cỏ

Đau đáu ký ức xanh

Cầm trong tay thương nhớ

Đem gieo cho bốn mùa

Người lữ hành lặng lẽ

Mãi mùa xuân đón đưa

KHÚC VỌNG PHU

Bài ca ấy đã qua lâu rồi

Người trai ấy đã đi xa vời

Hai mẹ con ngồi bên gốc cây cơm nguội

Đếm nắng rơi

Đứa gái mơ màng như mẹ nó

Nhìn mây đang bay nhìn sông đang trôi

Hai mẹ con ngồi bên bến sông

Gió dâng lên trong màu mái tóc

Trông dáng chiều rơi trên vai

Chân trời xa đàn chim vẫn bay

Tiếng kêu thương tan vào gió núi

Rồi khuất mờ trong sương mênh mông

Vẫn như thế

Những chiều thăm thẳm

Hai mẹ con dưới gốc cây cơm nguội

Hát bài hát những ngày xa xôi

TỰ DO

Thả sức tung hoành trên mội khoảng không gian, dù là đồng bằng hay núi cao, lấy bầu trời làm đích, không biển cấm nào ngăn được. Cơn gió hay cơn bão chỉ khác nhau ở tốc độ nhẹ nhàng hay ngang tàng xoáy lốc, mục tiêu là bay!

Thả sức nhởn nhơ và biến ảo, mặc cho mọi tưởng tượng, mang trong mình những bí mật dọc hành trình vô tận, không dừng không ngừng không nghỉ, mây là sứ giả của bầu trời, là bạn của khói sương phiêu lãng, là niềm khát khao của đất đai, những khoảnh khắc của đợi chờ và hi vọng.

Thả sức vẫy vùng, đấy là ngọn lửa của trí tuệ luôn thắp sáng, vượt qua mọi không gian và thời gian, con người độc quyền chiếm lĩnh. Đó là Tình yêu Tự do mà bầu trời mách bảo.

VỚI CHÚA GIÁNG SINH

Chúa chưa hề biết ta

Ta cũng chỉ nghe danh chúa

Vậy mà Giáng sinh

Giáo đường chật ních người

Lời cầu kinh mê trầm dóng diết

Đến nỗi không hiểu Chúa đã phán gì

Trước những kiếp người đủ bộ dạng vui buồn thiện ác

Rủ lòng thương ấy là bản tính của Chúa

Ta nghe trong những lời cầu nguyện

Khát vọng giản dị

Rằng ta tin Chúa thì Chúa cũng phải tin ta chứ!

Ta lòng lành muốn đối thoại với Chúa

Nhưng Chúa còn bận đi khắp thế giới

Chẳng thể gặp Chúa đâu!

Vừa lúc đó, em đến bên, an ủi

Rằng hãy tin Chúa ở chính ta

NHÌN VỀ PHẦN ĐỜI ĐÃ CHẾT

Cái phần đời đã đi qua không trở lại

ấy là tuổi trẻ

trong những bài ca bi hùng một thuở

của những chiếc cầu khỉ chênh vênh

bắc qua chập chùng Trường Sơn

những dấu võng buộc vội vàng dọc binh trạm

mịt mùng bom lửa

ngày đất nước gồng mình đánh giặc

dấn bước qua thật chẳng dễ dàng

một phần đời đã chết

trong tình yêu quê hương những bạn bè thân thương

những mê đắm nhiệt thành

những nỗi đau bạc tóc

cho những con chữ được sống không điều gì phân vân

một phần đời đã chết

đẹp và mộng mơ

cho những điều vụng về khờ dại

cả vì quá yêu em

cả vì những khuyết tật không sao sửa nổi

cả không phản trắc không lọc lừa

và, tôi có thể yên tâm

được sống với những gì đã chết

DƯỚI BẦU TRỜI NÀY

Dưới bầu trời này

tôi đã từng sống thân thiện với đá

bao giờ đá cũng rắn chắc và gân guốc

trơ lỳ vầ đôi khi kỳ bí

nhưng có lúc đá vỡ tan không sao hàn gắn

tôi đã từng giao hòa với nước

niềm khát khao của mọi người

không có nước là hết sự sống

nhưng khổ thay cũng có lúc nước đục

tôi sống với đất dẻo dai và phồn thực

đất đầy những ý nghĩa sâu sa

nhưng đất cũng tạo nên bụi

mà bụi thì chả để làm gì!

Và, mây giữa trời kia

bay bay bay

trôi trôi trôi

dưới bầu trời này hồn tôi dong duổi

NHỚ SÓNG CÀ MAU

Sóng biển sóng sông sóng dài sóng rộng

sóng tận cùng Cà Mau phiêu linh

dẫu bến lở đất bồi, cứ sóng

dẫu mây nước đầy vơi, cứ sóng

sóng đến nỗi phải kêu lên

trời sóng!

sóng cho mây vần vụ

sóng cho nhau nhớ nhau

ước em đến anh tựa như sóng Cà Mau

xa

vẫn không nguôi sóng

LỤC YÊN CHÂU

Từng nghe

non nước Lục Yên Châu

trăng thả thuyền trên đỉnh núi

những dải mây cổ tích hiển linh

Từng nghe

nơi hùm thiêng một thuở vẫy vùng

thềm hoang hang động

giáo gươm lũy thành lấp lóa

đá dựng sương giăng

thời gian mờ tỏ

mạch huyết hồng

trầm tích Lục Yên Châu

Từng nghe

rừng suối chim muông thảo mộc

những dân quê

khai sơn phá thạch mượn núi dựng nhà

những vệ quốc quân mượn cây làm chiến lũy

xả thân đánh giặc

lời thề văng vẳng Lục Yên Châu

Giờ bến cũ thềm xưa cầu vượt sông sâu

sáo hội mùa thả hồn đắm đuối

tha thiết hoa văn thổ cẩm

bóng chim về

ngẫm xem xứ ta thế mà lạ

thứ gì cũng quý

báu vật tìm

non nước Lục Yên Châu

BÊN THÁP POKLAUNG GIRAI

Tháp hướng về Mặt Trời, vị thần sinh và diệt, cất tiếng gọi u oa trong sớm, tưởng như thời hoang dại hiển linh.

Tháp gió ủ lửa. Tháp lửa ủ giông. Nơi thần Shiva trú ngụ và truyền tích. Thần Shiva toàn năng.

Linh thần hiện hữu cùng vũ nữ. Linga bản thể của vũ trụ, giản đơn và hàm chứa. Yoni phép màu của tạo hóa, giản đơn và hàm chứa.

Poklaung Girai, không dấu tích ngai vàng. Làm sao cắt nghĩa đâu là khoảnh khắc đâu là vô cùng?

Sương rồng gai như tấm lá chắn. Như giọt nước mắt tỏa gai!

Dấu xưa ai vọng niệm?

Poklaung Girai!

TÔI VỀ ĐÀ LẠT

Tôi về Đà Lạt ngày mưa

Và mưa như thể trời chưa biết buồn!

Chẳng như chớp bể mưa nguồn

Mưa giăng làm cớ để hồn lãng du

Tôi về đà Lạt ngày thu

Nhờ thông mà hiểu đường tu khó tìm

Nhà cao không khuất tiếng chim

Kìa hoa kìa lá lặng im sao đành?

Tôi về Đà Lạt ngàn xanh

Gió cho tôi hiểu ngọn ngành lời ru

Đi trong xứ sở sương mù

Ướt trong màu mắt. Mặc dù tạnh mưa!

CÕI THƠ

Ở cuối trời này nhiều nắng quá

Nước mây như chẳng biết bến bờ

Ta còn rong ruổi ngoài tầm sóng

Trong cuộc giao tình với cõi thơ

Xa rồi, chả lẽ mình ta tiếc

Tháng ngày còn mỗi nỗi đơn côi

Cũng xin đem gói làm quà tặng

Cho những phiêu du của kiếp người

Biết thế, nhưng rồi đành phải thế

Bao nhiêu nắng nỏ dưới trời này

Chịu khó gom về dăm ba giọt

Giữ lại cho mình đỡ trắng tay

LỜI CÂY

Lỡ cơn giông đến

Hãy nhìn lên cây khế nhà mình

Ở đó vừa nở những bông hoa li ti

Tim tím cất lên câu hát

Về loài cây dư thừa nữ tính

Lỡ có muộn phiền

Hãy nhìn lên cây bưởi nhà mình

Lá non như bất chấp nắng mưa

Xanh xao cất lên câu hát

Về cõi trời đất vô thường

Nếu vô cớ nản lòng

Hãy nhìn vào mình

Thanh thản cất lên câu hát!

Share this:

Twitter

Facebook

Thích bài này:

Thích

Đang tải…

Top 99+ Bài Thơ Hay Về Mùa Thu Làm Xao Xuyến Tâm Hồn Người Đọc

Thơ chế mùa thu hay nhất

Cây bàng cuối thu Thu đi trên những cành bàng Chỉ còn hai chiếc lá vàng mà thôi Hôm qua đã rụng một rồi Lá theo gió cuốn ra ngoài sơn thôn Hôm nay lá thấy tôi buồn Lìa cành theo gió lá luồn qua song Hai tay ôm lá vào lòng Than ôi, chiếc lá cuối cùng là đây! Quạnh hiu như tấm thân này Lại âm thầm sống những ngày gió mưa…

Thơ về mùa thu Hà Nội ý nghĩa

Nếu như nhắc đến mùa thu mà không nói về thu Hà Nội thì quả thực là thiếu sót. Mùa thu Hà Nội mang đến nét đặc trưng, ấn tượng cực mạnh cho con người ta. Chính vì lẽ đó những bài thơ về mùa thu Hà Nội cũng trở nên đặc sắc và được yêu thích hơn cả. Chia sẻ cho nhau những dòng thơ về mùa thu Hà Nội được mà chúng tôi sưu tầm để moi người cùng thưởng thức thôi nào.

1.Mùa thu về Hà Nội

Thơ: Mạc Phương

Hà Nội ơi thu đã về rồi đó.

Tím màu trời sắc đỏ góc phố quen.

Em thẫn thờ bàn tay mở búp sen.

Thơm mùi cốm cô hàng dong giao bán.

Trời vào thu vờn bay đôi cánh nhạn.

Gió hanh hao chầm chậm lướt mặt hồ.

Cành liễu rủ đu đưa gợn sóng xô.

Em thổn thức nhớ hoài mùa thu cũ.

Hà Nội ơi gửi mây về nhắn nhủ.

Lời đá vàng khắc ghi mãi trong tim.

Bao yêu thương em vẫn cố lặng kìm.

Giữa thủ đô thu đã về lành lạnh.

Ngọn lửa tình trao cho em sức mạnh.

Để nhớ thương vượt trở ngại khó khăn.

Dòng thời gian lưu dấu vết in hằn.

Mùa thu ấy hai chúng mình sánh bước

Góc trái tim vẹn nguyên lời hẹn ước.

Yêu vĩnh hằng mùa thu nhỏ có anh.

Dẫu nửa đời mái tóc chẳng còn xanh.

Nhưng tình em vẫn nồng nàn thắm đỏ.

Hà Nội ơi thu đã về cửa ngõ.

Em gửi anh hương sen tím làm quà.

Bao nhung nhớ của ngày tháng đã qua.

Em gói ghém trong mùa thu Hà Nội.

2.Thu Hà Nội

Thơ: Võ Sơn Lâm

Gửi cho em khúc Tình Thu Hà Nội

Dẫu muộn màng nhưng chẳng vội đâu em

Bởi tình anh luôn rực cháy khát thèm

Đêm Thu mơ cùng em đi dạo phố…

Em khéo đùa chúng mình mang duyên nợ

Trót yêu anh là do số tại trời

Se chỉ thắm chung đôi nào em biết

Câu nói hồn nhiên, sao mà da diết

Anh nhủ lòng, liệu có thiệt không em…

Tiếng Thu rơi xào xạc nỗi khát thèm

Bản tình ca đem theo mùa Thu nhớ…

Hà Nội Mùa Thu…

Mùa Thu Trăn trở.!..

3.Em và thu Hà Nội

Thơ: Nguyễn Nhật

Em ơi mùa thu Hà Nội

Bây giờ Nắng đã mềm chưa

Phố quen chiều còn sương khói

Tây Hồ sóng có đẩy đưa

Vì sao mãi còn lần lựa

Chớm Thu Nắng sẽ nhạt màu

Tình Em nồng nàn Hoa Sữa

Hương này muốn gửi về đâu

Xưa thèm Cốm xanh hồn hậu

Ngọt ngào như tiếng Mẹ ru

Chia đều cái chua Quả Sấu

Cùng người nếm vị mùa Thu

Em còn về qua lối cũ

Có xem Lá úa rơi đầy

Dấu xưa màu vàng che phủ

Để lòng se sắt Heo May

Anh nằm mơ Thu ngoài ấy

Nghe Mưa kể lể bên thềm

Sài Gòn bao đêm thức nhớ

Bởi trời Hà Nội có Em !

4.Ta nợ em… Hà Nội mùa thu

Thơ: Thu Sám

Ta nợ gì ..?

Hà Nội một ngày thu

Mà ô cửa tia nắng nhu mì đậu

Nghiêng mắt lá nhìn khung trời yêu dấu

Heo may cười khúc khích giậu nhà ai .

Ta nợ em …

Hà Nội một hình hài

Lòng xào xạc như con nai ngơ ngác

Ngày hợp phố lá sấu già rẻ mạt

Bỗng kiêu kỳ hóa vàng dát lối qua .

Ta nợ em …

Hà Nội chút điệu đà

Hương hoa sữa ..đâu phải là tất cả

Thì con gái em bắc kỳ đẹp quá !

Vừa đủ duyên mà lòng đã say mèm .

Hà Nội tình …

Thật lắm phải không em ?

Chiếc xe đạp chở mùa đem bán dạo

Anh lỡ ngắm lúc thu về thay áo

Chắc tương tư trọn kiếp dáo dác tìm .

Ta nợ em …

Hà Nội …một con tim !

5.Hà Nội mùa lá rơi

Thơ: Nguyễn Đình Huân

Hà Nội mùa này lá bắt đầu rơi.

Heo may gió tiết trời se se lạnh.

Sóng nước hồ tây xanh trong lấp lánh.

Chiều thu tím mờ nhuộm ánh hoàng hôn.

Bên hồ gươm anh dạo bước cô đơn.

Chợt phảng phất có mùi thơm hương cốm.

Tiếng ai rao quanh hồ gươm buổi sớm.

Hoa sữa nồng nàn khi chớm vào thu.

Có phải chăng anh nghe tiếng chim gù.

Hay là lòng anh tương tư ngày ấy.

Khi đôi ta mới vừa tròn mười bẩy.

Dạo bước quanh hồ chợt thấy xốn xang.

Ghế đá xưa ta ngồi đếm lá vàng.

Tay trong tay em mơ màng mong ước.

Mơ ngày sau hai đứa mình chung bước.

Suốt cuộc đời mình sẽ được bên nhau.

Ai biết tình người thay đổi bể dâu.

Giã từ thu em qua cầu xuất giá.

Trái tim anh cô đơn nên hoá đá.

Em đi rồi mang theo cả mùa thu.

Thơ tình cuối mùa thu được yêu thích nhất

1.Tìm anh

Thơ: Hoàng Lan

Em tìm anh giữa biển đời giông tố

Anh nơi đâu, anh có biết hay không?

Tìm người dưng mà em mắc nợ lòng

Nhịp con tim phập phồng xao xuyến mãi

Dẫu biết rằng yêu anh tình ngang trái

Nhưng con tim vướng phải làm sao đây?

Em tìm anh, tìm cả tháng năm dài

Để trả nợ tình anh vài kiếp trước

Em tìm anh giữa biển đời em bước

Có kịp không khi mộng ước vời xa?

Hay đứng nhìn để tình anh đi qua

Mùa thu tới lệ nhòa dòng suối lệ

Giọt mưa thu cứ âm thầm lặng lẽ

Rót vào tim lay khẽ làm tim đau

Tình yêu ơi! Anh mãi tận nơi nao?

Anh có biết vì sao lòng khắc khoải?

Bước chân đi giữa trời thu, thu hỏi:

“Bé tìm ai? Bé nói thu chuyển lời!”

Lòng chợt buồn: “tìm anh giữa biển khơi”

Anh ở đâu? Thu ơi! Thu có biết…?

2.Thu

Thơ: Cao Hằng

Thu tới rồi anh vẫn ở nơi đâu

Có biết chăng sóng bạc đầu thương nhớ

Ngày lẫn đêm nỗi lòng như trăn trở

Đón gió về mà nức nở con tim

Anh biết không những ngày tháng kiếm tìm

Em lặng lẽ và im lìm không nói

Nỗi nhớ ai xen ngập tràn đau nhói

Cho thu về nắng len lỏi tìm anh

Tiết trời thu mang cảnh sắc trong lành

Mây theo gió lượn bay quanh đỉnh núi

Em vẫn gắng mặc con tim lầm lũi

Để giật mình khi bụi cuốn mắt cay!

Ở nơi nào anh yêu dấu có hay

Có mong ngóng cho tới ngày gặp lại

Bước chân buồn em đi trong hoang hoải

Thu trở mình…Thu mải miết như quên.

3.Trái tim thu

Thơ: Cao Hằng

Thu vừa chớm gió đêm về se lạnh

Sâu đáy lòng nỗi cô quạnh phương xa

Nhớ thương anh! Em lệ ngấn nhạt nhoà

Tình đôi ngả thấm phong sa lạnh buốt

Em vẫn nhớ phút giây xưa hoà một

Dưới trăng tà anh thiêu đốt tim em

Không biết anh giờ còn chút say mèm

Hay nơi đó anh lãng quên người cũ

Anh có biết đã ba mùa sương phủ

Em rất thèm những giấc ngủ bên anh

Tiết thu sang những cơn gió lay cành

Em thấy sợ tình mong manh chẳng ấm

Trông mòn mỏi bàn tay xưa ủ ẫm

Chở che em sâu đậm những men tình

Để mỗi ngày khi giây phút bình minh

Em thức dậy thấy người mình yêu dấu.

Những nỗi niềm…riêng mình em đau đáu!

Con đò gầy…còn đậu bến trăng xưa?

4.Mộng chiều thu

Thơ: Diệp Ly

Chiều thu buồn em lại nhớ về anh

Khi mây trắng bồng bềnh theo làn gió

Chút ráng tà vương khóe sầu loang đỏ

Đôi chân trần trên cỏ lạnh mờ sương.

Cuối mùa rồi chắc nhòa nhạt dư hương

Người lỡ quên con đường tình năm cũ

Lá vàng rơi cho cội đau cành khổ

Lời thơ buồn héo rũ giữa tàn phai.

Chiều xốn xang trong từng tiếng thở dài

Đời ngăn cách hỏi ai người còn nhớ

Thu thở than thương cuộc tình dang dở

Phía cuối trời nức nở một vì sao.

Lạc lối chờ… lòng mãi nhớ về nhau…

5.Thu xưa

Thơ: Vũ Thắm

Ngậm ngùi vắng bóng người thương

Heo may góc phố vấn vương lối về

Trái tim vẫn mải ngủ mê

Từ nơi sâu thẳm lời thề chưa phai

Đêm khuya thao thức canh dài

Một hình bóng cũ chẳng nguôi ngoai hồn

Tháng năm những tưởng vùi chôn

Bỗng chợt gợi nhớ nụ hôn thuở nào

Nhớ từng ánh mắt anh trao

Nụ cười say đắm ru vào tim nhau

Nhớ giọng nói ấm trầm sâu

Vòng tay xiết chặt mái đầu chụm đôi

Thu nay xa cách tình rồi

Người ơi có nhớ những lời hẹn xưa

Ngoài trời vẫn đổ cơn mưa

Chợt nghe nhói buốt như vừa hôm qua!!!

6.Thu nhớ

Thơ: Hồng Giang

Anh mệt rồi ngủ một giấc đây em

Từng sợi ngâu đan xen vào nỗi nhớ

Bởi chúng mình vẫn còn nhiều duyên nợ

Nên trọn đời dang dở với tình xa

Chút nắng thu vì đâu bỗng nhạt nhòa

Làm chiếc lá chia xa chiều trống vắng

Ly rượu nhạt cuối tuần sao chợt đắng

Em đâu rồi bờ cát trắng cô đơn

Cánh Hải Âu tìm ngọn sóng dỗi hờn

Con thuyền nhỏ chập chờn trong giông tố

Biển quằn mình trút về cơn thịnh nộ

Thương cánh buồm trong bão tố cô đơn

Tìm về đâu khi giọt nắng nhạt hơn

Chiều đang xuống đường trơn mưa nặng hạt

Con Dã Tràng bờ cát dài khao khát

Lời ca buồn ai hát lúc hoàng hôn

Anh một mình trong trống vắng cô đơn

Buổi chiều thu …Sóng giận hờn …Bờ cát !

7.Chiều thu nhớ em

Thơ: Hồng Dương

Thu khẽ hát vai gầy ai lạnh

Lá vàng lay cả mảnh hoàng hôn

Nhớ thu Ngưu Chức mưa nguồn

Thương nhau cách trỡ thu buồn hanh hao…

Hồn như chạm chiêm bao chưa trọn

Thầm mộng mơ đến ngọn tình yêu

Bờ vai vương sợi nắng kiều

Cung trời giăng phủ cả chiều thiên thai

Thơ viết vội cho ai xa nhớ

Giọt sầu rơi lòng lỡ vấn vương

Dặm trường rong ruổi niềm thương

Vô tình bắt gặp tình vương tơ lòng

Tim khẽ đập ấm nồng cơn khát

Làn gió lan bát ngát hương bay

Bóng em… thấp thoáng gió lay

Câu thơ để đấy tình say thêm tình

Sương thu ướt lung linh nắng rọi

Hương hoa cau tự nói tình anh

Chiều về sao động Kim Anh

Lòng nghe dìu dặt trong xanh tâm hồn….

Đợi em mãi bồn chồn nhung nhớ

Cơn gió nào nhịp lỡ cung say

Sương thu ẩm ướt cung mày

Nhựa thu thấm đẫm tình lay môi tình…

8.Thu nhớ em

Thơ: Nguyễn Tâm

Chiếc lá úa vàng ngày thu năm ấy

Tưởng như đã tàn lạc giữa thinh không

Hạt mưa còn rơi mênh man cõi lòng

Chợt mơ về em tình yêu ngây dại

Thuở trước và nay còn chăng hiện tại

Em mơ những chiều anh lại kề bên

Thủ thỉ với nhau tình ta mãi bền

Cùng lên đồi cao cùng vào mộng đẹp

Ở tít đâu xa nơi chân trời hẹp

Có áng mây hồng lững thững trôi qua

Anh nắm tay em yêu thương thật thà

Hẳn ngày hạnh phúc chẳng còn chờ đợi

Bổng dưng cuộc tình em xa vời vợi

Nghe tiếng gió buồn ai đợi chờ ai

Đường trần chông chênh lối hoang miệt mài

Gom mùa thu cũ bên đời xuôi ngược

Chiều nay nhớ em thu qua mấy lượt

Khoé mắt cay nồng mơ ước vội tan

Đếm bước thời gian tình yêu lỡ làng

Khơi niềm hoài cảm thu về khắc khoải !

9.Một mùa thu nhớ mãi

Thơ: Vũ Đình Trường

Cơn gió lạnh và nắng hanh vàng

của một ngày đầu tháng tám

Nhắc anh nhớ những ngày hai mươi mấy năm xưa

Một mùa Thu nhớ mấy cho vừa

Lá rất đỏ trong hồn anh rực rỡ

Mùa thu ấy tình đầy trong tiếng thở

Máu yêu thương tưới mát tế bào xanh

Hai linh hồn sau khói lửa chiến tranh

Trên đất lạ mắt mở tròn ngơ ngác

Mùa Thu ấy đất trời vang tiếng nhạc

Đường tương lai mời mọc bước đi dài

Hương thu đầy như men rượu nồng say

Nắng thu ấm phút hẹn hò mong đợi

Chiếc xe cũ đón đưa tình rất mới

Khúc nhạc vàng réo mãi những lời vui

Giọng hát Lệ Thu đầm ấm ngọt bùi:

“Em có nghe mùa Thu mưa giăng lá đổ…”

Ta đưa nhau dạo vòng quanh phố cổ

Ghé quán nghèo cũ kỹ cạnh bờ sông

Đêm ngoài kia sương xuống lạnh mênh mông

Khói thuốc ấm mênh mang đời lữ thứ

Cà phê đắng ngọt môi lời tình tự

Ánh thu vàng trong mắt đẹp long lanh

Hai mái đầu chung dệt mộng ngày xanh

Góc quán hẹp mở ra ngàn cánh cửa

Miền đất lạ đã trở thành đất hứa

Anh thầm mong Thu chớ vội vàng đi

Mưa thu ơi xin đọng lại trên mi

Trên tóc mượt người tôi yêu đắm đuối

Mùa Thu ấy giờ đã xa vời vợi…

Biết tìm đâu hoa bướm những ngày thơ?

Nàng Thu ơi,

nàng Thu của tình thắm duyên tơ

Hai mươi mấy Thu qua, đời ta trôi lặng lẽ

Còn dấu yêu nào, xin níu lại nghe em!

10.Mùa thu nhớ người

Thơ: TTL

Đêm trăng thuyền đỗ bến tình

Mơ hoa một giấc, yên bình lời ru

Thì thầm, tiếng gió đêm thu

Lẩn trong sương khói mùa thu, dáng người

Sao rơi về cuối chân trời

Gửi theo lời ước lứa đôi, chuyện lòng

Nửa đời hồ thỉ tang bồng

Tàn cơn huyễn mộng, hư không bốn bề

Quan hà say tỉnh cơn mê

Chim trời mỏi cánh, đường về còn xa

Thương người, rồi lại thương ta

Lưu đày nửa kiếp, xót xa muộn phiền

Nợ dâu tằm bởi tiền duyên

Đời hoa một kiếp truân chuyên gánh sầu

Xoay lưng biển hóa nương dâu

Thả sầu theo sóng chìm sâu vô thường

Còn lại đây nửa quãng đường

Ru nhau tròn mộng bình thường nhân gian

Gửi người một vạt nắng vàng

Mùa thu thương nhớ như đang cận kề.

Hy vọng những áng thơ hay về mùa thu sẽ khiến bạn thêm yêu mùa lãng mạn, ngọt ngào, đầy thi vị đó. Để rồi mỗi mùa thu qua đi, trong bạn sẽ đọng lại những kí ức, kỉ niệm tuyệt vời nhất. Nhớ trao nhau những vần thơ tuyệt vời mà chúng tôi đã gửi tặng bạn. Thơ Hay – Tags: thơ hay, thơ hay về mùa thu

Vẻ Đẹp Tâm Hồn Nguyễn Trãi Trong Bài Thơ “Cảnh Ngày Hè”

A. YÊU CẦU ĐỀ:

– Dạng đề “mở”, nội dung nghị luận về một khía cạnh bài thơ.

– Luận đề: Vẻ đẹp tâm hồn nhà thơ.

– Luận điểm:

+ Vẻ đẹp tình yêu thiên nhiên và cuộc sống cảnh ngày hè.

+ Vẻ đẹp của lòng yêu nước thương dân.

B. THAM KHẢO BÀI VIẾT: I. MỞ BÀI:

Giới thiệu vấn đề cần nghị luận (luận đề).

Nguyễn Trãi để lại cho nhân loại một di sản văn chương vô giá. Nếu như ta biết đến “Đại cáo bình Ngô” như một bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc thì với “Cảnh ngày hè”, người đọc được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của cảnh sắc thiên nhiên ngày hè và đặc biệt là vẻ đẹp tâm hồn thi nhân.

1. Khái quát về tác giả, tác phẩm:

Nhắc đến Nguyễn Trãi là người ta nghĩ ngay đến một nhà quân sự, một nhà chính trị tài ba lỗi lạc đã dâng hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp cứu nước cứu dân. Nhưng bên cạnh nhà chính trị, nhà quân sự, nhà ngoại giao là một Nguyễn Trãi nghệ sĩ với những xúc cảm tinh tế và tình yêu tha thiết đối với thiên nhiên, cuộc sống, con người. Con người văn võ song toàn ấy đã để lại cho đời một sự nghiệp văn chương đồ sộ với nhiều tác phẩm có giá trị mà một trong số đó là “Cảnh ngày hè”. Bài thơ dựng lên một bức tranh thiên nhiên sống động với âm thanh, hương sắc và cả những gam màu rực rỡ mà ẩn sâu trong đó là bức chân dung tinh thần của nhà thơ giữa cuộc sống ẩn dật nơi thôn dã.

2. Nội dung cần phân tích, cảm nhận:

a. Vẻ đẹp của tình yêu thiên nhiên và cuộc sống cảnh ngày hè:

Mở đầu bài thơ là tư thế của nhân vật trữ tình:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường”

Nhịp thơ 1/5 thật lạ lùng cho thấy cảm giác của con người trong một ngày rỗi rãi. Thi nhân ngồi hóng mát trước hiên nhà nhưng vốn không phải là người thích chìm đắm vào thiên nhiên để quên hết việc đời nên điều đó không mang lại cho ông cảm giác thanh thản hay nhẹ nhõm thực sự. Vậy nên mới có cảm giác “ngày trường”, nghĩa là ngày dài, vô vị và buồn chán. Các nhà thơ xưa thường dồi dào cảm hứng trước mùa xuân, mùa thu nhưng Nguyễn Trãi lại chọn cho mình một đề tài riêng – vẻ đẹp của mùa hè. Và với một tâm hồn yêu thiên nhiên, một hồn thơ phóng khoáng cùng với xúc cảm tinh tế, nhà thơ đã mang đến cho ta một bức tranh thiên nhiên mùa hạ tuyệt đẹp:

“Hòe lục đùn đùn tán rợp giương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ,

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương”

Trước tiên là màu xanh tươi mát, tràn đầy sức sống của cây hòe. Màu lá hòe như trải rộng, che mát cả một khoảng sân nhỏ. Từ láy “đùn đùn” gợi cảm giác như nhựa sống đang ứa căng, tràn đầy và trào lên trong từng nhánh lá. Phía bên hiên nhà, màu đỏ của hoa lựu càng thơm rực rỡ. Màu đỏ ấy dường như không ở trong trạng thái tĩnh mà đang vận động, phun trào, bừng sáng giữa đám lá xanh. Sắc đỏ rực rỡ của hoa lựu gợi ta nhớ đến hai câu thơ của đại thi hào Nguyễn Du trong “Truyện Kiều”:

“Dưới trăng quyên đã gọi hè,

Đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông”

Hình ảnh “lửa lựu lập lòe” và hình ảnh “thạch lựu phun thức đỏ” cho thấy Nguyễn Trãi và Nguyễn Du đều là những tâm hồn nghệ sĩ rất mực tinh tế. Nếu như Nguyễn Du thiên về tả màu sắc thì Nguyễn Trãi tập trung miêu tả sức sống nhiều hơn. Màu sắc của hoa cũng gợi lên sức sống của mùa hạ. Dưới ao nhà, sen cũng hưởng ứng bằng sắc hồng đặc trưng và hương thơm ngào ngạt. Nếu như ở câu thơ đầu là một tâm sự chán chường thì giờ đây, tất cả những tâm sự dồn nén ấy khi bắt gặp cảnh thiên nhiên tươi đẹp, rực rỡ và đầy sức sống đã nhường chỗ cho những cảm xúc vui tươi, sự say mê. Sự sinh động của thiên nhiên đã được thể hiện trong từng đường nét, màu sắc, âm thanh của bức tranh mùa hè. Bức tranh ấy không chỉ có sắc, có hương mà còn có cả những âm thanh bình dị của đời sống:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”

Từ “lao xao” gợi âm thanh từ xa vọng lại, không nghe rõ nhưng vẫn đủ để lại dư âm. Đó phải chăng chính là âm thanh của cuộc sống thường nhật nơi làng chài? Còn gì thân quen hơn cảnh chợ cá với cái “lao xao” của kẻ bán người mua? Tiếng ve kêu inh ỏi như thôi thúc thêm những sắc màu còn lại của mùa hè tiếp tục căng tràn và bung nở. Sự xuất hiện của tiếng ve như xua tan đi sự tĩnh lặng của căn lầu lúc mặt trời sắp lặn. Bức tranh thiên nhiên ngày hè được tác giả thu nhận bằng cả thính giác, thị giác và khứu giác. Cảnh ngày hè trong thơ Nguyễn Trãi hiện ra rộn rã, vui tươi và tràn đầy sức sống. Phải chăng chính tình yêu thiên nhiên và tâm hồn nhạy cảm đã giúp nhà thơ cảm nhận, quan sát và miêu tả cảnh ngày hè một cách tinh tế, sinh động?

b. Vẻ đẹp của lòng yêu nước thương dân:

Nguyễn Trãi vui với thiên nhiên, với cuộc sống của con người nhưng điểm nổi bật nhất trong bài thơ vẫn là tấm lòng, tình đời của con người mà lòng yêu nước thương dân đã trở thành nỗi trăn trở, niềm ưu ái trong suốt cuộc đời. Khung cảnh thiên nhiên và cuộc sống của con người trong ngày hè đã mở ra trong lòng nhà thơ ước vọng tha thiết:

“Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,

Dân giàu đủ khắp đòi phương.”

“Ước được nhà rộng muôn ngàn gian,

Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,

Gió mưa chẳng núng, vững như thạch bàn!

Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!

(Bài ca nhà tranh bị gió thu phá)

Đỗ Phủ và Nguyễn Trãi đã gặp nhau trong nhận thức, trong tư tưởng, trong tâm sự ưu thời mẫn thế. Vậy ra, từ trước đến nay, Nguyễn Trãi chỉ nhàn thân chứ không nhàn tâm. Dù ở bất cứ đâu, chốn quan trường hay nơi thôn dã thì thi nhân vẫn đau đáu một nỗi băn khoăn, trăn trở lo nước, thương đời. Suốt đời ông theo đuổi khát vọng đem lại cho nhân dân một cuộc sống ấm no, hạnh phúc để cho ở bất cứ nơi đâu dù là chốn thị thành hay nơi thôn cùng xóm vắng không còn một tiếng hờn giận, oán sầu. Tình yêu nước, yêu dân trong con người ấy trong sáng, chân thành đến mức thuần khiết. Đó cũng là tinh thần, là tư tưởng nhân đạo sâu và vững trong cốt cách của nhà thơ.

3. Đánh giá chung:

“Thơ phát khởi từ lòng người ta” (Ngô Thì Nhậm). Đọc một bài thơ hay là ta bắt gặp tâm hồn của một con người, cảm nhận được bao tâm tư, tình cảm ẩn trong từng con chữ. Bài thơ “Cảnh ngày hè” không chỉ cho ta thấy bức tranh thiên nhiên tươi sáng, tràn đầy sức sống của cảnh sắc ngày hè mà còn phác họa thành công chân dung tinh thần của chính tác giả – người anh hùng, người nghệ sĩ tài hoa. Đó là con người say đắm trước vẻ đẹp thiên nhiên, thiết tha với sự sống, khao khát mang đến cho người dân cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Bên cạnh nội dung đặc sắc, “Cảnh ngày hè” còn rất thành công về mặt nghệ thuật. Nguyễn Trãi đã sáng tạo thể thơ thất ngôn xen lục ngôn, đưa chữ Nôm trở thành ngôn ngữ nghệ thuật giàu sức biểu cảm, biểu nghĩa. Ông cũng đưa vào thơ những hình ảnh dân dã, gần gũi, bình dị, rất đỗi Việt Nam: hình ảnh “chợ cá” và âm thanh “lao xao” của đời thường là những nét hiện thực rất dân dã mà văn chương cổ điển thường kiêng kị, cho là dung tục, không gợi sự thanh cao. Đó chính là điểm mới, những cách tân về nghệ thuật của Nguyễn Trãi trong bài thơ “Cảnh ngày hè”.

III. KẾT BÀI:

Nêu cảm nghĩ của bản thân.

Phải nói rằng, đến với “Cảnh ngày hè” chúng ta không chỉ được chiêm ngưỡng bức tranh thiên nhiên độc đáo mà còn cảm nhận được tình yêu thiên nhiên, cuộc sống và đặc biệt là nỗi lòng thao thức, trăn trở vì nước, vì dân của nhà thơ. Vẻ đẹp trong nhân cách sáng ngời của nhà thơ cũng chính là chiều sâu nhân bản trong tâm hồn con người vĩ đại này. Chân dung tâm hồn Nguyễn Trãi đã hiện lên thật trọn vẹn và để lại cho người đọc thật nhiều cảm xúc. Không hiểu sao mỗi khi đọc bài thơ “Cảnh ngày hè”, bên tai tôi lại văng vẳng hai câu thơ của Ức Trai:

“Bui một tấc lòng ưu ái cũ,

Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông.”

(Thuật hứng – bài 2)

THAM KHẢO NHỮNG CÁCH MỞ BÀI VÀ KẾT BÀI KHÁC I. MỞ BÀI:

“Nhắc đến tên ông là thấy thơ

Như một nguồn thiêng chẳng bến bờ”

(Tế Hanh)

Có thể nói cuộc đời Nguyễn Trãi gắn liền với sự nghiệp văn chương của ông. Nếu như thời chống Minh dâng “Bình Ngô sách”, Nguyễn Trãi tích cực thực hiện tư tưởng nhân nghĩa bằng những áng “thiên cổ hùng văn” thì đến lúc về ẩn, ông lại gửi gắm tâm sự của mình qua những bài thơ trữ tình. Khác với những vần thơ hào hùng, đầy nhiệt huyết và lòng tự tôn dân tộc như “Bình Ngô đại cáo”, những lí lẽ đanh thép, sắc sảo trong “Quân trung từ mệnh tập”, bài thơ “Cảnh ngày hè” (Bảo kính cảnh giới – bài 43) thực sự là một bức tranh về vẻ đẹp tâm hồn của một người nghệ sĩ, một người suốt đời yêu nước thương dân.

II. KẾT BÀI:

Bài thơ “Cảnh ngày hè” (Bảo kính cảnh giới – bài 43) là một thi phẩm đặc sắc, tuy thuộc nhóm “Gương báu răn mình” nhưng không hề khô khan mà rất giàu cảm xúc. Bài thơ thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của người nghệ sĩ giàu rung cảm, có tấm lòng yêu đời tha thiết và tư tưởng, khát vọng của một nhân cách lớn. Thi phẩm cũng khẳng định vị trí của Nguyễn Trãi trong quá trình phát triển của thơ Nôm Việt Nam thời trung đại.

Vẻ Đẹp Tâm Hồn Của Người Phụ Nữ Trong Bài Thơ “Sóng”

Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong bài thơ “SÓNG” của Xuân Quỳnh

********

Sóng của Xuân Quỳnh trở thành một hiện tượng tiêu biểu trong đó tình cảm của người phụ nữ được cất giấu trong đó. Nổi tiếng là nhà thơ của tình yêu, Xuân Quỳnh không ngần ngại đem tài năng của mình đóng góp cho thi ca việt Nam. Đặc biệt, kho bài thơ Sóng ra đời, nó không chỉ giúp bày tỏ về tâm trạng, tình yêu mãnh liệt của người con gái khi yêu mà còn là khát vọng mãnh liệt của họ. Bằng nhạc điệu, bài thơ là âm điệu của một cõi lòng bị sóng khuấy động, đang rung lên đồng điệu đồng nhịp với sóng biển. Dù xuất hiện đã lâu nhưng cho tới nay mỗi khi đọc lên bài thơ vẫn để lại nhiều dấu ấn cho độc giả.

Những con sóng tiếp nỗi không chỉ là những con sóng thiên nhiên mà còn là những con sóng tình dâng lên mạnh mẽ nhưng lại có lúc cũng êm đềm và sâu thẳm. Sóng mềm mại hiền hòa nhưng cũng ồ ạt mạnh mẽ, con sóng đó là con sóng của thiên nhiên, nhưng khi đưa vào tình yêu con sóng đó là một hình ảnh ẩn dụ. Sắc điệu trữ tình của bài thơ “Sóng” được gợi lên từ hình tượng sóng.

Hình tượng này đã khơi gợi một hồn thơ phong phú, hồn nhiên, sôi nổi và thông qua đó, Xuân Quỳnh đã có một cách nói rất hay để diễn tả tâm trạng của người con gái khi đang yêu hay đang mong chờ tình yêu. Trạng thái của con  sóng cũng là tâm trạng khi yêu, là khát vọng to lớn, mạnh mẽ về một tình yêu chân thành. Hành trình của sóng từ sông ra đại dương, nó cũng dâng trào và cuồn cuộn như chính tình cảm của những cô gái đang yêu cũng nồng nàn với những nỗi nhớ, nhưng cũng có lúc nỗi nhớ nỗi khát khao ấy lại biến thành một con sóng tình, cuộn xô trong lòng họ.

“Dữ dội và dịu êm ồn ào và lặng lẽ”

“Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể”

Sóng thật mạnh mẽ, chủ động, Sóng muốn tìm tới một nơi mênh mông dạt dào, có đến nơi biển rộng trời cao sóng mới được vẫy vùng, mới thực sự tìm thấy mình trong sức sống mạnh mẽ với những khát khao to lớn. Nó sẵn sàng bỏ đi những thứ không thuộc về nó để đến với những nơi mà tiếng gọi của tình yêu ập tới. Sóng -biểu tượng của tình yêu, chính vì vậy miêu tả sóng biến hoá là cũng để nói lên cái phức tạp, đa dạng, khó hiểu của tình yêu. Cũng giống như sóng biển, tình yêu là một hiện tượng kỳ diệu của con người.

“Ôi con sóng ngày xưa Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ” 

Để tìm đến với tình yêu đích thực, Sóng tìm đến với biển lớn, sóng tìm đến với những nơi thuộc về nó. Con sóng tìm đến biển, đến đại dương là để tự hiểu mình. Em “khát khao” được đến bên anh, đến với một tình yêu đẹp để hiểu rõ hơn về tâm hồn em về con người đích thực của em. Những câu hỏi của “Em” dường như chỉ để nhấn mạnh “khi nào ta yêu nhau” mà thôi.

“Sóng bắt đầu từ gió Gió bắt đầu từ đâu Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau”

Đặc biệt, câu thơ “khi nào ta yêu nhau” đã diễn tả đúng nỗi niềm của những con người đang sống trong tình yêu đẹp. Tình yêu chân thành tha thiết, nhớ bồi hồi triền miên và nó không bao giờ mất đi trong những con tim đang thổn thức. Nỗi nhớ ấy day dứt, choán đầy cả không gian, thấm trong chiều sâu, bề rộng, trải trong chiều dài thời gian:

“Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được”

Thật tự nhiên và thơ mộng, con sóng nhớ bờ nên ngày đêm sóng vỗ, sóng thao thức với thời gian và đại dương. Cũng giống như bên đợi thuyền, thuyền nhớ bến, lúc nào lòng người con gái cũng bồi hồi nhớ thương:

“Lòng em nhớ đến anh Cả trong mơ còn thức”

Tới đây tác giả không mượn hình tượng sóng nữa mà nói luôn là “lòng em nhớ tới anh. Cả trong mơ còn thức” Tình yêu là thế, sức mạnh tình yêu lại có một ma lực tới vậy.”Còn thức” tức là lúc nào em cũng nhìn thấy rõ hình bóng anh, ánh mắt anh …. Tình yêu của người con gái thật mãnh liệt, nồng nàn. Sóng xa vời cách trở vẫn tìm được tới bờ, cũng như anh và em sẽ vượt qua mọi khó khăn để đến với nhau, để sống trong hạnh phúc trọn vẹn của lứa đôi.

“Ở ngoài kia đại dương Trăm ngàn con sóng nhỏ Con nào cũng tới bờ Dù muôn vời cách trở”

Người con gái đã bày tỏ lòng mình một cách chân thành, say đắm, thắm thiết. Chân thật và thuỷ chung là đặc tính của tình yêu:

“Dẫu xuôi về phương Bắc … Hướng về anh một phương”.

Không những thế hình ảnh sóng còn cho ta thấy “lòng hướng về một phương” của người con gái” chỉ hướng về  phương anh. Sự thủy chung son sắt của người con gái, khát vọng được sống hết mình trong một tình yêu đẹp, sắt son thuỷ chung. Con sóng đó cuối cùng lại nói hộ tác giả nỗi khát khao được sống trọn ven trong tình yêu mãi mãi không cách rời. Sóng muốn hòa mình vào biển lớn cũng giống như em muốn hòa vào anh để thành một. Tình yêu lứa đôi đẹp đẽ, nồng nàn như trăm ngàn con sóng nhỏ giữa đại dương mênh mông, muốn được hoà nhịp vào biển lớn của tình yêu cộng đồng:

“Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu Để ngàn năm còn vỗ” .

Qua hình tượng sóng cùng với những hình ảnh đặc trưng của nó, hình tượng “sóng” Xuân Quỳnh cho ta thấy rõ vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu. Người phụ nữ luôn muốn sống với tình yêu chân thành, thắm thiết, người phụ nữ muốn sống hết mình, sống trọn vẹn trong tình yêu đẹp. Tình yêu ấy thật nồng nàn, cuộn trào.

Qua bài thơ Sóng ta lại càng hiểu rõ hơn tâm lí tình cảm của những người đang yêu đặc biệt là người phụ nữ. Với mong muốn sống trọn ven được tan ra và hòa vào với tình yêu, tình cảm của họ thật mãnh liệt. Đọc xong bài thơ “Sóng” ta càng ngưỡng mộ hơn những con người phụ nữ Việt Nam, những con người luôn thuỷ chung, luôn sống hết mình vì một tình yêu. Một lần nữa bài thơ càng chứng tỏ tài năng của nhà thơ Xuân Quỳnh khi miêu tả chính xác những tâm tư tình cảm của những ngươi đang yêu.

**********

 

Với nhiều người, sóng nước chỉ là một hiện tượng tự nhiên của biển mà thôi. Tuy vậy, nhiều người lại cho rằng đây chính là niềm cảm hứng để họ sáng tạo nghệ thuật. Và quả thực, cũng như những vần thơ về sóng của nhà thơ Xuân Quỳnh, những tác phẩm của nhiếp ảnh gia người Úc cũng hoàn toàn thuyết phục khán giả khó tính nhất..

Sóng

(Xuân Quỳnh)

Dữ dội và dịu êm Ồn ào và lặng lẽ Sóng không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể

 Sóng không hiểu nổi mình. Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ

Nỗi khát vọng tình yêu. Bồi hồi trong ngực trẻ

Trước muôn trùng sóng bể Em nghĩ về anh, em Em nghĩ về biển lớn Từ nơi nào sóng lên?

Sóng bắt đầu từ gió Gió bắt đầu từ đâu? Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau

Sóng bắt đầu từ gió. Gió bắt đầu từ đâu? Em cũng không biết nữa. Khi nào ta yêu nhau?

Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước Những con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương Bắc Dẫu ngược về phương Nam Nơi nào em cũng nghĩ Hướng về anh – một phương

Những con sóng nhớ bờ. Ngày đêm không ngủ được. Lòng em nhớ đến anh. Cả trong mơ còn thức

Ở ngoài kia đại dương Trăm nghìn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ Dẫu muôn vời cách trở Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa

Trăm nghìn con sóng đó. Con nào chẳng tới bờ. Dẫu muôn vời cách trở?

Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu Đễ ngàn năm còn vỗ…

Cũng như nhà thơ Xuân Quỳnh khi viết về Sóng, nhiếp ảnh gia người Úc Matt Burgess tìm thấy vẻ đẹp vĩnh cửu trong những con sóng. Anh đã có hơn 6 năm trời chỉ đi chụp ảnh biển, đặc biệt là những con sóng tuyệt đẹp vào buổi hoàng hôn cũng như lúc bình minh.

Sóng không hiểu nổi mình. Sóng tìm ra tận bể

Không gì đẹp hơn hình ảnh những con sóng dưới ánh sáng lấp lánh của mặt trời trong mắt nhiếp ảnh gia này.

Dữ dội và dịu êm. Ồn ào và lặng lẽ

Burgess đã tạo ra những bức ảnh sống động, đầy màu sắc và hoàn toàn chân thực khiến người xem không khỏi ngỡ ngàng.

Làm sao được tan ra. Thành trăm con sóng nhỏ. Giữa biển lớn tình yêu. Đễ ngàn năm còn vỗ

Thời điểm mà Burgess yêu thích nhất chính là lúc bình minh, khi mặt nước và ánh sáng giao hòa để tạo nên những khung cảnh đẹp.

Những con sóng nhớ bờ. Ngày đêm không ngủ được.

Những bức hình về sóng nước của nhiếp ảnh gia người Úc gây ấn tượng mạnh mẽ cho nhiều người.

Như biển kia dẫu rộng. Mây vẫn bay về xa

Một khoảnh khắc đẹp mê đắm về những con sóng dưới ống kính của Matt Burgess:

Trước muôn trùng sóng bể. Em nghĩ về anh, em. Em nghĩ về biển lớn. Từ nơi nào sóng lên?

Burgess chia sẻ rằng, mối quan hệ của nước và ánh sáng chính là thứ khiến anh yêu thích nhất.

Những con sóng nhớ bờ. Ngày đêm không ngủ được

Được chứng kiến mối tương tác tuyệt vời này chính là điều thôi thúc anh làm việc mỗi ngày.

Làm sao được tan ra. Thành trăm con sóng nhỏ. Giữa biển lớn tình yêu. Để ngàn năm còn vỗ…

Quả thực, những tông màu ấn tượng trong các bức ảnh của Burgress đã làm cho người xem phải mê mẩn và tán thưởng anh.

Như biển kia dẫu rộng. Mây vẫn bay về xa

 Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu Đễ ngàn năm còn vỗ…

Hà Phương

Kim Phượng st

Cập nhật thông tin chi tiết về ‘Ba Mùa’ – ‘Bài Thơ’ Trong Trẻo Về Tâm Hồn Việt trên website Kovit.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!